Η εμφάνιση του ιδιοκτήτη της ΒΙΟΛΑΝΤΑ στα δικαστήρια υπό τη συνοδεία εργαζομένων για να τον στηρίξουν αποτελεί είδηση.
Τα ξημερώματα της 26ης Ιανουαρίου μία από τις μονάδες παραγωγής της ΒΙΟΛΑΝΤΑ στα Τρίκαλα ανατινάζεται. Από την ξαφνική έκρηξη πεθαίνουν πέντε γυναίκες, εκ των οποίων η μία βρέθηκε με καθυστέρηση.
Όπως αναφέρεται στα ΜΜΕ κατά τις πρώτες στιγμές, το εργοστάσιο λειτουργούσε εκείνη τη μέρα με μειωμένο προσωπικό, καθώς είχε προηγηθεί εκδήλωση για την κοπή της πίτας. Το συμπέρασμα ήταν πως το δυστύχημα θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις και να θρηνούσαμε περισσότερα θύματα.
Από εκείνη τη μέρα δημοσιογράφοι, νομικοί, αρμόδιες αρχές και σωματεία εργαζομένων ερευνούν την υπόθεση ΒΙΟΛΑΝΤΑ ανακαλύπτοντας δεδομένα που δεν ήταν γνωστά για καιρό.
Ο ιδιοκτήτης της ΒΙΟΛΑΝΤΑ ως βασικός κατηγορούμενος
Ένα από τα πρόσωπα που προσπάθησε να παίξει καταλυτικό ρόλο από την πρώτη στιγμή για τη διαχείριση της κρίσης ήταν ο ιδιοκτήτης της ΒΙΟΛΑΝΤΑ, Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης, ο οποίος σήμερα αποτελεί τον βασικό κατηγορούμενο και έχει προφυλακιστεί.
Ο εν λόγω επιχειρηματίας είχε επενδύσει αρκετά στη διαμόρφωση ενός θετικού προφίλ για το brand ΒΙΟΛΑΝΤΑ, χωρίς να επιδιώκει και τόσο την ατομική προβολή. Η επικοινωνιακή στρατηγική έδινε μεγάλη έμφαση σε δύο πράγματα: πρώτον, πως η ΒΙΟΛΑΝΤΑ είναι μία ελληνική εταιρεία με έδρα τα Τρίκαλα που ξεκίνησε από κάτι πολύ μικρό και δεύτερον πως έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις και έχει δημιουργηθεί ένα υπερσύγχρονο εργοστάσιο. Με αυτόν τον τρόπο και σε συνάρτηση με την ισχυρή εξαγωγική παρουσία, δημιουργήθηκε η εντύπωση πως αποτελεί παράδειγμα της ελληνικής επιχειρηματικότητας και φορέα καινοτομίας στον κλάδο των τροφίμων.
Η έκρηξη του εργοστασίου βέβαια ανατίναξε το αφήγημα, καθώς όπως αποκαλύφθηκε η μονάδα αν και υπερσύγχρονη, λειτουργούσε με ελλείψεις στην κουλτούρα της οργανωσιακής ασφαλείας και πλήθος τεχνικών παρατυπιών. Στοιχεία δείχνουν πως τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και οι υπεύθυνοι γνώριζαν αυτά τα ζητήματα, όμως δημοσίως εμμένουν να αρνούνται κάθε ευθύνη.
Η συνωμοσιολογία
Τις πρώτες μέρες κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο διάφορες θεωρίες συνωμοσίας, όπως ότι όλο αυτό ήταν αποτέλεσμα εμπρησμού επειδή το εργοστάσιο αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει άλευρα εντόμων και να γίνει πιόνι της Νέας Τάξης Πραγμάτων ή πως όλο αυτό έγινε γιατί αποτελεί ελληνική επιχείρηση. Παράλληλα, εμφανίζεται και μία δεύτερου τύπου συνωμοσιολογία η οποία υποστηρίζει πως οι πρώτες θεωρίες συνωμοσίας, ήταν μέρος ενός ευρύτερου πλάνου διαχείρισης κρίσης και επιτεύχθηκε astroturfing.
Φυσικά τίποτα από τα παραπάνω δεν ισχύει, καθώς όπως φαίνεται υπάρχουν αρκετοί γύρω μας που συχνά αρνούνται να αποδεχτούν κάποια γεγονότα για τον λόγο ότι αυτά θα τους αναγκάσουν να αναθεωρήσουν τον τρόπο με τον οποίο υποθέτουν πως λειτουργεί ο κόσμος. Έτσι, ως μορφή αυτοπροστασίας της γνωσιακής δομής, επιλέγουν τα συνωμοσιολογικά σενάρια ή αρνούνται να παραδεχτούν πως η διοίκηση γνώριζε και δεν έκανε τίποτα.
Οι εργαζόμενοι – υποστηρικτές του ιδιοκτήτη της ΒΙΟΛΑΝΤΑ
Οι πέντε γυναίκες που πέθαναν είχαν επιλέξει να εργάζονται αποκλειστικά βραδινές βάρδιες για να φροντίζουν τις οικογένειες και τα παιδιά τους. Οι περισσότερες από αυτές ήταν μητέρες και διέμεναν σε χωριά. Αυτό το δεδομένο δεν έγινε αντιληπτό από ένα μεγάλο κομμάτι των συναδέλφων τους και της ελληνικής κοινωνίας ως πρόβλημα της ελληνικής περιφερειακής οικονομίας και των ελάχιστων ευκαιριών. Γυναίκες που επιλέγουν να στερούνται σταθερά τον βραδινό ύπνο και την οικογενειακή εστία, διότι ενδεχομένως δεν υπήρχε άλλη καλύτερη επιλογή.
Αρκετοί άλλοι εργαζόμενοι κατήγγειλαν πως οι υπεύθυνοι βάρδιας και η διοίκηση δεν έκαναν τίποτα για τη δυσάρεστη μυρωδιά που κυριαρχούσε στη μονάδα επί πολλές βδομάδες. Την απέδιδαν σε χημικά μηχανών ή καθαριστικά.
Αυτά δεν απέτρεψαν κάποιους άλλους εργαζόμενους να σταθούν δίπλα στον ιδιοκτήτη της ΒΙΟΛΑΝΤΑ κατά την εμφάνισή του στα δικαστήρια, δηλώνοντας αλληλεγγύη.
Κάποιοι συνάδελφοι τους μίλησαν για σκηνοθεσία, άλλοι για ευθείες πιέσεις, άλλοι για τον φόβο της απόλυσης. Η αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να ξέρουμε το ευρύτερο πλαίσιο, όμως πάντα παραμένει ανοιχτή και μία άλλη ερμηνεία.
Ότι αυτοί οι άνθρωποι ενήργησαν αυτόβουλα με σκοπό να προστατέψουν τον «ευεργέτη» τους. Αρνούνται να πιστέψουν πως μερικές φορές η βελτιστοποίηση της εταιρικής κερδοφορίας μπορεί να επιτευχθεί μέσω κακών πρακτικών και αφαίρεσης πρωτοκόλλων ασφαλείας. Έχουν πειστεί πως είναι μέρος αυτής της ελληνικής δυναμικής επιχειρηματικότητας η οποία απλά είχε μία κακή στιγμή και στο τέλος της ημέρας είχαμε τουλάχιστον πέντε θύματα αντί για δεκαπέντε ή είκοσι. Μία φαντασιακή οικονομία του θανάτου και της απόδοσης που ερμηνεύει τα εργατικά ατυχήματα ως αποτέλεσμα της κακιάς στιγμής.
Η ΒΙΟΛΑΝΤΑ είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πως η καλή εικόνα, το χαμογελαστό πρόσωπο των influencers και εν γένει το marketing δεν αρκούν για να καλύψουν τις συνέπειες ενός διάτρητου δικτύου. Ο ιδιοκτήτης είναι πράγματι τυχερός, καθώς το γραφείο του, όπως και τα παιδιά του που δήλωσε πως είχαν παρουσία στον χώρο του εργοστασίου, δεν ήταν ανάμεσα στα θύματα που επέφερε η έλλειψη κουλτούρας ασφαλείας.
