Παραιτήθηκε, αλλά δεν του πέρασε ποτέ από το μυαλό γιατί

Γιατί αν ένας άνθρωπος έχει πράγματι καταλάβει για ποιον λόγο οδηγήθηκε σε παραίτηση, το τελευταίο που κάνει είναι να επιστρέφει λίγες ώρες μετά με μια αναδημοσίευση που δυναμιτίζει ξανά το κλίμα. Δεν αναπαράγει μια ανάρτηση που επιτίθεται στη Ντόρα Μπακογιάννη και ταυτόχρονα φωτογραφίζει την κυβέρνηση ως φοβική. Δεν συμπεριφέρεται σαν να έφυγε όχι επειδή έκανε κάτι πολιτικά απαράδεκτο, αλλά επειδή δεν τον κάλυψαν αρκετά. Εκεί βρίσκεται όλη η ουσία της υπόθεσης. Ο Λαζαρίδης παραιτήθηκε, αλλά έσπευσε αμέσως μετά να δείξει ότι δεν είχε αποδεχτεί ούτε στο ελάχιστο τον λόγο της παραίτησής του.

Για ποιο λόγο παραιτήθηκε;

Και αυτό είναι πολύ πιο αποκαλυπτικό από την ίδια την αποχώρησή του. Γιατί οι παραιτήσεις στην πολιτική, όταν έχουν κάποιο νόημα, δεν είναι απλώς μια διοικητική πράξη. Είναι και μια παραδοχή ότι ξεπεράστηκε ένα όριο. Εδώ όμως δεν είδαμε τίποτα τέτοιο. Είδαμε το ακριβώς αντίθετο: έναν άνθρωπο που φεύγει από τη θέση του, αλλά συνεχίζει να κινείται σαν να είναι ο αδικημένος της ιστορίας. Σαν να μην υπήρξε πραγματικό πρόβλημα, αλλά μια υπερβολική αντίδραση. Σαν να μην χρειαζόταν πολιτική αυτοσυγκράτηση, αλλά καλύτερη διαχείριση της ζημιάς.

Γι’ αυτό και η αναδημοσίευση Λαζαρίδη έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Δεν είναι ένα νεύρο της στιγμής. Είναι η πιο καθαρή απόδειξη μιας νοοτροπίας που έχει εγκατασταθεί για τα καλά στο κυβερνητικό στρατόπεδο: ότι το ζήτημα δεν είναι ποτέ η πράξη, αλλά ο θόρυβος που προκαλεί. Ότι δεν υπάρχει πραγματικό όριο, παρά μόνο κακή δημοσιότητα. Ότι το πρόβλημα δεν είναι τι ειπώθηκε ή τι έγινε, αλλά πόσο γρήγορα πήρε έκταση.

Εσωτερική φθορά

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η παρέμβαση της Ντόρας Μπακογιάννη απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Όχι επειδή προκάλεσε την παραίτηση, αλλά επειδή ήρθε να θυμίσει κάτι που στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας πολλοί μάλλον προτιμούν να ξεχνούν: ότι υπάρχει και η πολιτική ευθύνη, όχι μόνο η κομματική προστασία. Όταν ένα κορυφαίο στέλεχος του ίδιου του κυβερνώντος κόμματος λέει δημόσια ότι ένας υπουργός έπρεπε να διευκολύνει τον πρωθυπουργό και την παράταξη, δεν μιλάμε για προσωπική κόντρα. Μιλάμε για εσωτερικό σήμα κινδύνου.

Και αυτός ο συναγερμός δεν χτυπά σε κενό αέρος. Έρχεται σε μια περίοδο όπου στο εσωτερικό της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ είναι ήδη φανερή η δυσφορία γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις άρσεις ασυλίας. Εκεί που κανονικά θα περίμενε κανείς μια κυβέρνηση να βγει με καθαρή γραμμή, με πολιτική αυτοπεποίθηση και με ένα στοιχειώδες μήνυμα θεσμικής σοβαρότητας, βλέπει το ακριβώς αντίθετο: μουρμούρα, επιφυλάξεις, δεύτερες σκέψεις και μια αίσθηση ότι ο καθένας μετρά το προσωπικό του κόστος. Όταν μια παράταξη αρχίζει να μην πείθεται ούτε η ίδια από τα επιχειρήματά της, τότε η φθορά δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι εσωτερική.

Ακριβώς εκεί κουμπώνει και η υπόθεση Λαζαρίδη. Όχι ως ένα γραφικό παραπολιτικό επεισόδιο, αλλά ως σύμπτωμα. Δείχνει μια κυβέρνηση που δεν έχει πια την άνεση της συνοχής της. Μια κυβέρνηση που δυσκολεύεται να επιβάλει μέτρο ακόμη και στους δικούς της. Και κυρίως, μια κυβέρνηση στην οποία όλο και περισσότεροι μοιάζουν να πιστεύουν ότι η ευθύνη είναι κάτι που ανακοινώνεται, όχι κάτι που αναλαμβάνεται.

Τελικά, το πιο εντυπωσιακό στην ιστορία δεν είναι ότι παραιτήθηκε ένας υφυπουργός. Αυτά συμβαίνουν και θα ξανασυμβούν. Το πραγματικά αποκαλυπτικό είναι ότι, φεύγοντας, φρόντισε να δείξει πως δεν είχε καταλάβει γιατί έφευγε. Και αυτό λέει πολύ περισσότερα για τη σημερινή Νέα Δημοκρατία από όσα θα πουν όλα τα non paper του Μαξίμου. Γιατί όταν ένας άνθρωπος παραιτείται και στο καπάκι συμπεριφέρεται σαν να του χρωστούν και εξηγήσεις, τότε το πρόβλημα δεν είναι μια άστοχη ανάρτηση. Είναι μια ολόκληρη κουλτούρα εξουσίας που έχει χάσει το μέτρο.