Το ΔΝΤ βλέπει πιο αργή ανάπτυξη. Οι εργαζόμενοι ζουν ήδη τη βραδύτερη και πιο σκληρή πλευρά της οικονομίας: μισθούς που παραμένουν καθηλωμένοι σε πραγματικούς όρους.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να μιλά για μια οικονομία που αντέχει, προχωρά και αφήνει πίσω της τα δύσκολα. Τα τελευταία στοιχεία, όμως, περιγράφουν μια πιο σύνθετη και πολύ πιο άβολη πραγματικότητα. Το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 1,8% για την Ελλάδα το 2026, χαμηλότερα από το 2,1% του 2025, και συνδέει αυτή την επιβράδυνση με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και την ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, ανεβάζει την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο 3,5%, βλέπει την ανεργία στο 7,4% και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο 6,4% του ΑΕΠ.
Μια κοινωνία σε πίεση
Από μόνα τους αυτά τα στοιχεία δεν περιγράφουν κατάρρευση. Περιγράφουν όμως κάτι πολύ συγκεκριμένο: μια οικονομία που επιβραδύνει σε μια στιγμή που η κοινωνία δεν έχει ανακτήσει ούτε τα στοιχειώδη. Και εκεί ακριβώς αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα. Διότι η επιβράδυνση δεν έρχεται να βρει μια κοινωνία που έχει προλάβει να σταθεί ξανά στα πόδια της. Έρχεται να βρει μια κοινωνία ήδη πιεσμένη από την ακρίβεια, τη στέγη και τις χαμηλές πραγματικές αποδοχές.
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της ημέρας είναι ακριβώς αυτό. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν χθες και βασίζονται σε δεδομένα του ΟΟΣΑ, οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν πάνω από 21% χαμηλότεροι από το 2010, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα στον πάτο του ΟΟΣΑ σε βάθος δεκαπενταετίας. Με απλά λόγια, μπορεί το ΑΕΠ να έχει επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς, αλλά ο κόσμος της εργασίας δεν έχει επιστρέψει ούτε καν στο επίπεδο αξιοπρέπειας που είχε πριν από δεκαπέντε χρόνια.
Η ουσία στο πορτοφόλι
Εδώ ακριβώς καταρρέει και το κυβερνητικό αφήγημα. Γιατί άλλο είναι να δείχνεις αριθμούς ανάπτυξης και πτώσης της ανεργίας, και άλλο να κοιτάς τι μένει τελικά στο πορτοφόλι του εργαζόμενου. Η κυβέρνηση πριν λίγες ημέρες παρουσίασε ως σημαντική ενίσχυση την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μικτά. Όμως όταν ο πληθωρισμός επιμένει, όταν η ενέργεια ξαναγίνεται πηγή αβεβαιότητας και όταν οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν τόσο μακριά από το σημείο εκκίνησης του 2010, τότε το πρόβλημα δεν είναι η ονομαστική βελτίωση. Είναι η πραγματική στασιμότητα.
Αυτό είναι και το βαθύτερο πολιτικό ζήτημα για το 2026. Η κυβέρνηση ζητά από την κοινωνία να πιστέψει ότι η χώρα ανεβαίνει, ενώ για ένα πολύ μεγάλο μέρος των εργαζομένων η καθημερινότητα λέει ακριβώς το αντίθετο: ακριβότερη ζωή, πιο δύσκολη στέγη, πιο ευάλωτη κατανάλωση και εισόδημα που δεν ακολουθεί. Το ίδιο το ΔΝΤ λέει καθαρά ότι οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές και η ασθενέστερη ζήτηση από το εξωτερικό θα πιέσουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό. Δηλαδή ακριβώς τα δύο πεδία πάνω στα οποία η κυβέρνηση έχτισε το αφήγημα της ανθεκτικότητας.
Τι σημαίνει ανάπτυξη;
Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η ελληνική οικονομία αποφεύγει μια μεγάλη ανατροπή. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η όποια ανάπτυξη μεταφράζεται σε καλύτερη ζωή για εκείνους που δουλεύουν. Και όταν τα σημερινά στοιχεία δείχνουν πιο αργή μεγέθυνση, πιο επίμονο πληθωρισμό και πραγματικούς μισθούς που δεν έχουν καλύψει τη χαμένη απόσταση, τότε η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη μία πανηγυρική παρουσίαση δεικτών. Πρέπει να είναι πολιτική που αγγίζει πραγματικά το εισόδημα, το κόστος ζωής και την ασφάλεια του νοικοκυριού.
Γιατί όσο η οικονομία επιβραδύνει και οι μισθοί μένουν καθηλωμένοι σε πραγματικούς όρους, τόσο η «ανθεκτικότητα» θα ακούγεται σαν λέξη για συνέδρια και not for real life. Και τότε η απόσταση ανάμεσα στους μακροοικονομικούς επαίνους και στη μικροοικονομική ασφυξία θα γίνει ακόμη πιο πολιτικά εκρηκτική.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
