Όταν μια κυβέρνηση έχει κάνει την αριστεία κεντρικό στοιχείο της ταυτότητάς της, δεν μπορεί να ζητά εμπιστοσύνη χωρίς πλήρη διαφάνεια.
Τις τελευταίες ημέρες έχει ανοίξει δημόσια μια σοβαρή συζήτηση γύρω από τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μακάριο Λαζαρίδη, με αφορμή τους τίτλους σπουδών που είχε επικαλεστεί σε παλαιότερο διορισμό του στο Υπουργείο Παιδείας. Η αντιπολίτευση ζητά την αποπομπή του, ενώ ο ίδιος απαντά ότι είχε καταθέσει όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά. Όμως, σε μια κυβέρνηση που μίλησε όσο καμία άλλη για αριστεία και αξιοκρατία, μια τέτοια υπόθεση δεν μπορεί να μένει μέσα στη θολούρα.
Το πρόβλημα εδώ δεν είναι μόνο προσωπικό. Είναι πολιτικό. Γιατί δεν μιλάμε για μια ασαφή φήμη ή για ένα κακόβουλο σχόλιο του διαδικτύου. Μιλάμε για δημόσιες αμφισβητήσεις γύρω από τα προσόντα που επικαλέστηκε κυβερνητικό στέλεχος για παλαιότερο διορισμό του, αμφισβητήσεις που έχουν πάρει πλέον επίσημη πολιτική μορφή, με ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και άλλα κόμματα να ζητούν εξηγήσεις ή και αποπομπή. Όταν μια τέτοια υπόθεση δεν κλείνει με μία καθαρή, πλήρη και τεκμηριωμένη απάντηση, τότε η σκιά δεν μένει μόνο πάνω στο πρόσωπο που αφορά. Απλώνεται πάνω σε όλη την κυβέρνηση.
Το λάθος της… υπηρεσίας
Ο κ. Λαζαρίδης υποστηρίζει ότι είχε καταθέσει όσα του ζητήθηκαν, συγκεκριμένα απολυτήριο λυκείου και τίτλο από το The College of Southeastern Europe, και ότι, αν υπήρχε πρόβλημα, θα του είχε επισημανθεί από τη διοίκηση. Αυτή όμως δεν είναι η καθαρή απάντηση που απαιτεί η υπόθεση. Γιατί το ερώτημα δεν είναι αν κάποτε ένας φάκελος έγινε δεκτός από μια υπηρεσία. Το ερώτημα είναι ποιος ακριβώς είναι ο τίτλος σπουδών, ποια είναι η θεσμική του βαρύτητα και αν κάλυπτε όντως τις απαιτήσεις της θέσης για την οποία χρησιμοποιήθηκε. Σε ένα τόσο απλό ερώτημα, οι πολίτες δικαιούνται κάτι περισσότερο από υπεκφυγές και αντεπιθέσεις.
Εδώ ακριβώς αρχίζει και η μεγαλύτερη ευθύνη του Μεγάρου Μαξίμου. Γιατί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν ανέβηκε στην εξουσία λέγοντας απλώς ότι είναι πιο αποτελεσματική από τους άλλους. Ανέβηκε λέγοντας ότι εκπροσωπεί την αξιοκρατία απέναντι στο ρουσφέτι, την επάρκεια απέναντι στην προχειρότητα, την αριστεία απέναντι στη μετριότητα. Όταν, λοιπόν, ανακύπτει τέτοιο ζήτημα για υφυπουργό της, δεν μπορεί να συμπεριφέρεται σαν να πρόκειται για μια ασήμαντη κομματική φασαρία. Γιατί τότε αποδεικνύει ότι η αριστεία ήταν χρήσιμο σύνθημα όσο αφορούσε τους άλλους, όχι δεσμευτικός κανόνας όταν αφορά τα δικά της στελέχη.
Αναζητείται η Αριστεία…
Αυτός είναι και ο λόγος που η υπόθεση δεν μπορεί να κλείσει επικοινωνιακά. Δεν αρκεί να ειπωθεί ότι «όλα ήταν νόμιμα» χωρίς να παρουσιαστεί καθαρά σε τι ακριβώς βασίζεται αυτή η βεβαιότητα. Δεν αρκεί να μεταφερθεί η συζήτηση στην πρόθεση της αντιπολίτευσης ή στο ύφος της αντιπαράθεσης. Η ουσία παραμένει πεισματικά ίδια: αν υπάρχουν έγγραφα, τίτλοι και πλήρης τεκμηρίωση που λύνουν οριστικά το ζήτημα, πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα με τρόπο που να μην αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας. Αν αυτό δεν γίνεται, τότε η κυβέρνηση δεν προστατεύει την αλήθεια. Προστατεύει το πολιτικό της πρόσωπο.
Η πιο αμήχανη πτυχή της υπόθεσης είναι ότι θυμίζει ξανά κάτι που η κοινωνία έχει κουραστεί να βλέπει: μια αυστηρή γλώσσα περί θεσμών, κανόνων και προσόντων όταν πρόκειται για τους άλλους, και μια ελαστική ανοχή όταν το πρόβλημα φτάνει στο εσωτερικό της εξουσίας. Εκεί ακριβώς χάνει βάρος το αφήγημα της αριστείας. Όχι επειδή αμφισβητείται από την αντιπολίτευση, αλλά επειδή δεν υπερασπίζεται η ίδια τον εαυτό του με τον μόνο τρόπο που θα μπορούσε να το κάνει πειστικά: με απόλυτη διαφάνεια.
Απαντήσεις
Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η αντιπολίτευση πολιτικοποιεί την υπόθεση. Αυτό είναι δεδομένο. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί η κυβέρνηση δεν την αποπολιτικοποιεί με καθαρές απαντήσεις. Γιατί όσο αφήνει το θέμα να αιωρείται, τόσο ενισχύει την εντύπωση ότι πίσω από τα μεγάλα λόγια περί αξιοκρατίας υπάρχει τελικά η παλιά, γνώριμη ελληνική ευκολία: άλλα μέτρα για τους πολλούς, άλλη ανοχή για τους ημέτερους.
Η αριστεία, όμως, δεν είναι τίτλος δημοσίων σχέσεων. Δεν είναι προεκλογικό branding. Δεν είναι ύφος ανωτερότητας απέναντι στους αντιπάλους. Η αριστεία αρχίζει από τα στοιχειώδη: καθαρές διαδικασίες, καθαρά προσόντα, καθαρές εξηγήσεις. Και όταν ακόμη και αυτά θολώνουν, τότε το πρόβλημα αποκτά μεγάλη διάσταση.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
