Η πρώτη δικαστική αναγνώριση ευθύνης του Δημοσίου και η επανέναρξη της δίκης δεν κλείνουν το θέμα. Αντίθετα, φωτίζουν ξανά την κυβερνητική προσπάθεια να διαχειριστεί το κόστος χωρίς να αναλάβει το πολιτικό βάρος της τραγωδίας.
Στα Τέμπη, το Δημόσιο καλείται να πληρώσει. Η κυβέρνηση όμως εξακολουθεί να υπεκφεύγει. Αυτή είναι η ουσία της σημερινής εικόνας. Από τη μία, το ελληνικό κράτος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με μια δικαστική απόφαση-ορόσημο που αναγνωρίζει, για πρώτη φορά, αστική ευθύνη του Δημοσίου για την τραγωδία και επιδικάζει αποζημίωση 400.000 ευρώ σε συγγενείς θύματος. Από την άλλη, η κυβέρνηση σπεύδει να δηλώσει ότι δεν θα ασκήσει ένδικα μέσα, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει ότι δεν υιοθετεί το σκεπτικό της απόφασης. Δηλαδή πληρώνει, αλλά δεν παραδέχεται πολιτικά αυτό που η ίδια η δικαστική εξέλιξη φωτίζει: ότι εδώ δεν είχαμε ένα ατυχές περιστατικό, αλλά μια κρατική αποτυχία με πραγματικές ευθύνες.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η μόνιμη κυβερνητική αντίφαση. Κάθε φορά που η πραγματικότητα πιέζει, κάθε φορά που ένα γεγονός, μια απόφαση ή μια νέα εξέλιξη καθιστά αδύνατη τη σιωπή, η κυβέρνηση μετακινείται τόσο όσο χρειάζεται για να μειώσει τη ζημιά. Όχι τόσο ώστε να αναλάβει την ουσία. Τώρα λέει ότι δεν θα ταλαιπωρήσει τους συγγενείς με εφέσεις και ένδικα μέσα. Όμως προσθέτει αμέσως ότι αυτό δεν σημαίνει αποδοχή του δικαστικού σκεπτικού. Είναι μια στάση που τα λέει όλα: όχι πραγματικός σεβασμός στον πόνο των συγγενών, αλλά προσπάθεια διαχείρισης της κοινωνικής πίεσης και του πολιτικού κόστους, με σταθερή άρνηση ανάληψης της πολιτικής ευθύνης.
Να αποφύγουμε τη συζήτηση…
Και σαν να μην έφτανε αυτό, η ίδια η ποινική δίκη που επανεκκινεί την 1 Απριλίου, έρχεται να υπενθυμίσει ότι η κρατική ανεπάρκεια δεν αφορά μόνο τη νύχτα της σύγκρουσης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία οργανώνει την απόδοση δικαιοσύνης για μία από τις πιο βαριές τραγωδίες της σύγχρονης Ελλάδας. Η δίκη άνοιξε στις 23 Μαρτίου στη Λάρισα, με 36 κατηγορούμενους και πάνω από 350 μάρτυρες, αλλά διακόπηκε αμέσως λόγω ακατάλληλων συνθηκών στην αίθουσα και τεχνικών προβλημάτων. Το γεγονός ότι μια τόσο κρίσιμη διαδικασία ξεκίνησε με αυτή την εικόνα δεν είναι απλώς ατυχές. Είναι αποκαλυπτικό.
Αυτό είναι το βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Ότι τα Τέμπη επιστρέφουν ξανά και ξανά όχι επειδή κάποιοι «επενδύουν» σε αυτά, αλλά επειδή το ίδιο το κράτος δεν κατάφερε ούτε να προστατεύσει, ούτε να προλάβει, ούτε να εξηγήσει, ούτε να πείσει. Και τώρα, ακόμη και όταν μια δικαστική απόφαση αναγνωρίζει ευθύνη του Δημοσίου, η επίσημη γραμμή παραμένει η ίδια: να περιοριστεί το γεγονός στο λογιστικό και νομικό του αποτύπωμα, χωρίς να φτάσουμε ποτέ στο πολιτικό του συμπέρασμα. Να πληρωθεί μια αποζημίωση, αλλά να μη συζητηθεί σε βάθος η πολιτική ευθύνη για το πώς λειτουργούσε (ή μάλλον δεν λειτουργούσε) ο σιδηρόδρομος, η εποπτεία, η ασφάλεια, το κράτος συνολικά.
Η σημασία της αποζημίωσης
Όμως εκεί ακριβώς βρίσκεται και το σημείο στο οποίο η κυβερνητική υπεκφυγή αρχίζει να φθείρεται. Διότι η αποζημίωση δεν είναι ουδέτερο τεχνικό γεγονός. Δεν είναι μια απλή διοικητική εκκρεμότητα. Είναι η πρώτη δικαστική παραδοχή ότι το Ελληνικό Δημόσιο φέρει ευθύνη. Και όταν το ίδιο το κράτος καλείται να αποζημιώσει για μια τέτοια υπόθεση, δεν μπορεί η κυβέρνηση να συνεχίζει να μιλά σαν να βρίσκεται απλώς απέναντι σε μια αφηρημένη κοινωνική οδύνη, χωρίς να αναμετριέται με τις δικές της επιλογές, τις δικές της παραλείψεις και τη δική της πολιτική διαχείριση.
Η κοινωνία δεν ζητά ούτε επικοινωνιακές χειρονομίες ούτε ρητορικές ισορροπίες. Δεν ζητά να «μη γίνουν εφέσεις» λες και αυτό αρκεί για να κλείσει το θέμα με έναν τόνο υποτιθέμενης ευαισθησίας. Ζητά κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο δύσκολο: να ειπωθεί καθαρά τι συνέβη, γιατί συνέβη, ποιοι ευθύνονται, ποιο κράτος παρήγαγε αυτές τις συνθήκες και ποια πολιτική ηγεσία τις ανέχθηκε. Και πάνω απ’ όλα, ζητά να μη μετατραπεί η δικαίωση των συγγενών σε άλλοθι λήξης της δημόσιας συζήτησης.
Το ξεκάθαρο πολιτικό συμπέρασμα
Γι’ αυτό και το πραγματικό πολιτικό μήνυμα των ημερών δεν είναι ότι «το Δημόσιο θα πληρώσει». Αυτό είναι το ελάχιστο. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί η κυβέρνηση εξακολουθεί να δυσκολεύεται τόσο πολύ να σταθεί απέναντι στην ουσία της υπόθεσης. Γιατί ακόμη και τώρα, μπροστά σε μια τόσο καθαρή δικαστική εξέλιξη, επιμένει να αποφεύγει το πολιτικό συμπέρασμα. Και γιατί κάθε νέο βήμα προς τη δικαιοσύνη συνοδεύεται από μια νέα προσπάθεια περιορισμού της σημασίας του.
Στα Τέμπη, λοιπόν, το Δημόσιο θα πληρώσει. Η κυβέρνηση όμως ακόμη υπεκφεύγει. Και αυτό ακριβώς είναι που κρατά την πληγή ανοιχτή. Όχι μόνο για τους συγγενείς, αλλά για ολόκληρη την κοινωνία. Γιατί όσο το κράτος αναγνωρίζει ευθύνη και η πολιτική εξουσία αρνείται να αναλάβει το βάρος της, τόσο θα γίνεται πιο καθαρό ότι η λογοδοσία στην Ελλάδα παραμένει ημιτελής. Και ότι το αίτημα της αλήθειας δεν έχει ακόμη βρει την απάντηση που του οφείλεται.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
