Η μεγάλη συμμετοχή και το ανοιχτό ερώτημα για το ΠΑΣΟΚ

Η μεγάλη συμμετοχή στις εκλογές συνέδρων του ΠΑΣΟΚ δείχνει ότι διατηρεί ακόμη ενεργή βάση και οργανωτικές αντοχές. Το ερώτημα, όμως, παραμένει αν αυτή η εσωτερική κινητοποίηση μπορεί να μετατραπεί και σε ευρύτερη κοινωνική δυναμική.

Ευγενία Κουντούρη • 17-03-2026 | 08:01

Η μαζική συμμετοχή στις εκλογές συνέδρων του ΠΑΣΟΚ είναι αναμφίβολα ένα θετικό πολιτικό μήνυμα για το ίδιο το κόμμα. Το δύσκολο ερώτημα, όμως, παραμένει ανοιχτό. Πώς ένα κόμμα που μπορεί να κινητοποιήσει πάνω από 150.000 ανθρώπους στις εσωκομματικές του κάλπες εξακολουθεί να μένει χαμηλά στις δημοσκοπήσεις και μακριά από μια καθαρή δυναμική εξουσίας.

Η πρώτη απάντηση είναι ότι η εσωκομματική κινητοποίηση και η κοινωνική απήχηση δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η συμμετοχή στις κάλπες για τους συνέδρους δείχνει ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ακόμη οργανωμένο πυρήνα, τοπικά δίκτυα, ενεργά μέλη και έναν κόσμο που εξακολουθεί να επενδύει πολιτικά στην πορεία του κόμματος. Αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Σε μια εποχή γενικευμένης αποστράτευσης, το να μπορείς να φέρεις τόσο κόσμο σε εσωτερική διαδικασία είναι από μόνο του ένδειξη ζωής.

Οι δημοσκοπήσεις

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η «ζωή» δεν μεταφράζεται με την ίδια ένταση προς τα έξω. Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το ΠΑΣΟΚ παραμένει σε ζώνες περίπου 10% έως 11%, πολύ πίσω από τη Νέα Δημοκρατία και χωρίς την ορμή που θα περίμενε κανείς από ένα κόμμα που θέλει να εμφανίζεται ως πειστική εναλλακτική εξουσίας. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει μια απόσταση ανάμεσα στη βάση που ακόμη κινητοποιείται και στην κοινωνία που ακόμη δεν πείθεται στον ίδιο βαθμό.

Ίσως εδώ βρίσκεται και η πιο ουσιαστική εξήγηση. Η μεγάλη συμμετοχή δεν ήρθε μόνο από πολιτική αισιοδοξία ή από αίσθηση ανόδου. Ήρθε και από την ένταση που συνοδεύει το συνέδριο, από τους εσωτερικούς συσχετισμούς, από την αίσθηση ότι στο εσωτερικό του κόμματος παίζεται κάτι κρίσιμο για την επόμενη μέρα. Το ΠΑΣΟΚ το τελευταίο διάστημα πέρασε νέες αναταράξεις, με κορυφαίο επεισόδιο τη διαγραφή Κωνσταντινόπουλου, ενώ στελέχη μιλούν ανοιχτά για εσωστρέφεια, διαφορετικές στρατηγικές και πίεση ενόψει του συνεδρίου.

Τι έδωσε και τι πήρε η εσωστρέφεια

Αυτό σημαίνει ότι η ίδια η εσωστρέφεια μπορεί να λειτούργησε ταυτόχρονα με δύο αντίθετους τρόπους. Εσωτερικά, κινητοποίησε κόσμο, γιατί όλοι ήθελαν να μετρήσουν δυνάμεις, να κατοχυρώσουν ρόλο, να επηρεάσουν τους συσχετισμούς και να βρεθούν παρόντες σε μια κρίσιμη καμπή. Εξωτερικά, όμως, αυτή η εικόνα δεν είναι απαραίτητα ελκυστική. Ένα κόμμα που δίνει συχνά την εντύπωση ότι συζητά για τις ισορροπίες του, για την επόμενη ηγετική μέρα ή για τις εσωτερικές του γραμμές, δυσκολεύεται να πείσει ότι το βλέμμα του είναι στραμμένο πρώτα στην κοινωνία και στα προβλήματά της.

Εδώ βρίσκεται το βασικό ερώτημα για το ΠΑΣΟΚ. Όχι αν έχει κόσμο. Έχει. Όχι αν έχει ακόμα αναφορές και αντοχές. Έχει. Το ζήτημα είναι αν μπορεί να μετατρέψει αυτή την εσωτερική κινητικότητα σε καθαρό πολιτικό ρεύμα έξω από τα κομματικά του όρια. Αν μπορεί δηλαδή να κάνει τη συσπείρωση της βάσης του να μοιάζει λιγότερο με αγωνία για το εσωτερικό του και περισσότερο με κοινωνική προσδοκία για το μέλλον της χώρας.

Για να συμβεί αυτό, δεν αρκεί η οργανωτική επιτυχία μιας ημέρας. Χρειάζεται καθαρότερο στίγμα, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και κυρίως μια πιο πειστική αίσθηση ότι το κόμμα δεν αναζητά διαρκώς τον επόμενο εσωτερικό συσχετισμό ή τον επόμενο αρχηγό, αλλά τον τρόπο να ξαναγίνει πλειοψηφική πολιτική πρόταση. Γιατί η κοινωνία μπορεί να παρακολουθεί με ενδιαφέρον ένα συνέδριο, αλλά δεν δίνει εύκολα εμπιστοσύνη σε έναν χώρο που μοιάζει να μην έχει λύσει ακόμα πλήρως τη σχέση του με τον εαυτό του.

Η μεγάλη συμμετοχή, λοιπόν, είναι σημαντική και δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Έστειλε μήνυμα αντοχής, παρουσίας και οργανωτικής ζωντάνιας. Δεν απάντησε όμως στο βασικό ερώτημα. Πώς αυτή η ζωντάνια θα γίνει ξανά ευρύτερη πολιτική απήχηση. Και όσο αυτό το ερώτημα μένει ανοιχτό, το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίζει να εμφανίζει μια παράδοξη εικόνα, γεμάτες εσωκομματικές κάλπες, αλλά δημοσκοπική βελόνα που δεν ξεκολλάει εύκολα.