Η απόφαση για τρίμηνο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και σούπερ μάρκετ δείχνει ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τον κίνδυνο νέου κύματος ανατιμήσεων. Δείχνει όμως και κάτι ακόμη: ότι εξακολουθεί να επιστρέφει σε προσωρινές λύσεις.
Το ζήτημα δεν είναι αν χρειάζονται παρεμβάσεις στην αγορά. Προφανώς και χρειάζονται. Όταν η διεθνής ένταση απειλεί να περάσει ξανά στις τιμές της ενέργειας και από εκεί στο ράφι, το κράτος οφείλει να δράσει. Το ερώτημα είναι αν ένα μέτρο διάρκειας τριών μηνών, με ορίζοντα έως το τέλος Ιουνίου, συνιστά πραγματική απάντηση ή ακόμη μία διαχείριση της στιγμής. Η ίδια η ανακοίνωση της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας δείχνει ότι η παρέμβαση σχεδιάστηκε ως έκτακτο φρένο απέναντι στον κίνδυνο αισχροκέρδειας, όχι ως μόνιμος μηχανισμός προστασίας των καταναλωτών.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται όμως και η ενσταση για τις κυβερνητικές επιλογές. Η ακρίβεια δεν είναι ένα επεισόδιο που εμφανίζεται μόνο όταν ξεσπά μια νέα διεθνής κρίση. Είναι μια διαρκής πίεση που έχει εγκατασταθεί στην καθημερινότητα των νοικοκυριών. Γι’ αυτό και δεν αντιμετωπίζεται πειστικά με μέτρα που εμφανίζονται κάθε φορά ως έκτακτη άμυνα, αλλά δεν αλλάζουν το βασικό τοπίο της αγοράς.
Χωρίς έλεγχο, δεν υπάρχει πλαφόν
Το πλαφόν, από μόνο του, δεν είναι λάθος. Λάθος είναι να παρουσιάζεται ως επαρκής λύση. Γιατί χωρίς ισχυρούς ελέγχους, ουσιαστική εποπτεία και σαφές μήνυμα ότι οι παραβιάσεις θα έχουν πραγματικό κόστος, τέτοιες παρεμβάσεις κινδυνεύουν να μείνουν περισσότερο συμβολικές παρά αποτελεσματικές. Το κράτος δεν χρειάζεται μόνο να ανακοινώνει όρια. Χρειάζεται να πείθει ότι μπορεί και να τα επιβάλει. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως τα 5 εκατ. ευρώ, ακριβώς επειδή αναγνωρίζει αυτό το πρόβλημα εφαρμογής.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η ακρίβεια δεν τροφοδοτείται μόνο από την «κακή συμπεριφορά» κάποιων επιχειρήσεων. Συνδέεται με βαθύτερες αιτίες: το ενεργειακό κόστος, τη δομή της αγοράς, αλλά και την επίμονη άρνηση για ουσιαστικές παρεμβάσεις στην έμμεση φορολογία. Όσο ο ΦΠΑ στα βασικά αγαθά και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης παραμένουν σε επίπεδα που επιβαρύνουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά, καμία προσωρινή παρέμβαση δεν μπορεί να δώσει πραγματική ανάσα.
Σταθερά μέτρα
Και εδώ είναι που χρειάζεται μια διαφορετική λογική. Η προστασία της κοινωνίας από την ακρίβεια δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε έκτακτα φρένα και προσωρινές ισορροπίες. Χρειάζεται σταθερούς κανόνες στην αγορά, μόνιμη ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος και ουσιαστική στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών. Χρειάζεται, με άλλα λόγια, πολιτική με διάρκεια και όχι παρεμβάσεις που λήγουν μαζί με τον επόμενο κύκλο ανησυχίας.
Η κοινωνία δεν ζητά θαύματα. Ζητά να μπορεί να ζει χωρίς τον διαρκή φόβο ότι κάθε νέα διεθνής αναταραχή θα μεταφράζεται αυτόματα σε νέο χτύπημα στο βενζινάδικο, στο ράφι και στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Και αυτό δεν το εξασφαλίζουν τα προσωρινά μπαλώματα. Το εξασφαλίζει μόνο μια σοβαρή, συνεκτική και κοινωνικά δίκαιη πολιτική απέναντι στην ακρίβεια.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
