Οι τιμές καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν σε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 1.900 δολάρια ανά μετρικό τόνο την Πέμπτη
Το εφιαλτικό σενάριο να… τελειώσει η κηροζίνη και τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια να μείνουν χωρίς καύσιμα για να εξυπηρετήσουν τις πτήσεις τους, είναι ορατό σε περίπτωση που ο πόλεμος τραβήξει επί μακρόθεν, καθώς οι επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, αρχίζουν να πλήττουν τη γηραιά ήπειρο. Το αεροδρόμιο του Χίθροου και άλλα αεροδρόμια του Ηνωμένου Βασιλείου είναι τα πιο ευάλωτα, με ακυρώσεις πτήσεων λόγω έλλειψης καυσίμων να έχουν ήδη ξεκινήσει. Η περιφερειακή αεροπορική εταιρεία Skybus έχει ήδη καταργήσει ένα δρομολόγιο εξαιτίας του υψηλού κόστους καυσίμων. Τα γαλλικά αεροδρόμια ενδέχεται να είναι τα επόμενα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης Kpler, κάτι που σημαίνει ότι το… ασόδυο των κορυφαίων ευρωπαϊκών προορισμών, πιθανώς να βρεθεί εκτεθειμένο από την ενεργειακή κρίση.
«Η Γαλλία παρουσιάζει το δεύτερο μεγαλύτερο έλλειμμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στις εκτιμήσεις μας, μετά το Ηνωμένο Βασίλειο», δήλωσε ο Τζορτζ Σο, ανώτερος αναλυτής της πετρελαϊκής αγοράς στην Kpler, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χώρα έχει τη δυνατότητα να προμηθευτεί επιπλέον καύσιμα από πηγές εκτός του Κόλπου. Ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν ώθησε την Τεχεράνη να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ για το μεγαλύτερο μέρος της ναυσιπλοΐας, προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Μέχρι πρόσφατα, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου διέρχονταν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Οι κλυδωνισμοί στην αγορά, είναι μεγάλοι, καθώς οι τιμές καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν σε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 1.900 δολάρια ανά μετρικό τόνο την Πέμπτη 2 Απριλίου.
Για πόσο διάστημα υπάρχει αυτάρκεια στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια
Οι αναλυτές είναι προς το παρόν καθησυχαστικοί, καθώς τα αεροδρόμια της γηραιάς ηπείρου διαθέτουν επαρκή αποθέματα για να διατηρούν τις πτήσεις σε λειτουργία, ωστόσο το Argus προειδοποιεί για πιθανές ελλείψεις στο άμεσο μέλλον. Η Πορτογαλία ενδέχεται να ξεμείνει από καύσιμα αεροσκαφών μέσα σε τέσσερις μήνες, ενώ η Ουγγαρία σε πέντε, η Δανία σε έξι, η Ιταλία και η Γερμανία σε επτά, και η Γαλλία μαζί με την Ιρλανδία σε οκτώ. Η Πολωνία είναι σχεδόν αυτάρκης σε καύσιμα αεροσκαφών και, ως εκ τούτου, θεωρείται απίθανο να αντιμετωπίσει κρίση.
«Η τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκειά της προκαλούν ήδη ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», δήλωσε η Ουρανία Γεωργουτσάκου, γενική διευθύντρια της ένωσης Airlines for Europe. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούσαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει ένα διαρθρωτικό έλλειμμα κηροζίνης, εν μέρει λόγω των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο αλλά και της συρρίκνωσης της ευρωπαϊκής διυλιστικής ικανότητας. Η παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη βασίζεται σε εισαγωγές αργού πετρελαίου, κυρίως από τη Μέση Ανατολή.
Η Ευρώπη είναι εδώ και καιρό καθαρός εισαγωγέας καυσίμων αεροσκαφών, με τις εισαγωγές να καλύπτουν περίπου το 30% της ζήτησης, είχε προειδοποιήσει πέρυσι η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), τονίζοντας ότι η αυξανόμενη εξάρτηση από εισαγωγές, σε συνδυασμό με την άνιση ανάπτυξη των υποδομών, εντείνει τον κίνδυνο τοπικών ελλείψεων και έντονης μεταβλητότητας των τιμών, ιδιαίτερα εάν γεωπολιτικά σοκ ή κυρώσεις περιορίσουν περαιτέρω τη διαθεσιμότητα καυσίμων αεροσκαφών σε παγκόσμιο επίπεδο. Μια εκτίμηση της IATA στον περσινό ετήσιο απολογισμό της, που σήμερα μοιάζει σχεδόν προφητική.
Το τελευταίο τάνκερ με κηροζίνη έφυγε από τον Κόλπο πριν ξεκινήσει ο πόλεμος…
Παρότι η Kpler κατατάσσει τη Γαλλία ως τη δεύτερη πιο εκτεθειμένη χώρα στην Ευρώπη σε μια πιθανή κρίση καυσίμων αεροσκαφών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Παρίσι θα αντιμετωπίσει μικρότερες δυσκολίες από το Λονδίνο στην εξασφάλιση των αναγκαίων ποσοτήτων κηροζίνης, ακόμη και αν οι ροές από τον Κόλπο παραμείνουν μπλοκαρισμένες, καθώς μπορεί να εξασφαλίσει ποσότητες μέσω χερσαίων μεταφορών από την Ολλανδία ή το Βέλγιο, τα οποία λειτουργούν ως «πετρελαϊκοί κόμβοι της Ευρώπης», μιας κι αποτελούν τα βασικά σημεία εισόδου για το αργό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης. Ωστόσο, το τελευταίο καράβι που αναμένεται να φτάσει φορτωμένο με πετρέλαιο στο λιμάνι του Ρότερνταμ από τον Κόλπο, είχε φύγει πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, στις 26 Φεβρουαρίου κι αναμένεται στο ολλανδικό λιμάνι στις 9 Απριλίου. Έκτοτε, δεν έχει γίνει άλλος ανεφοδιασμός γι αυτό και η ανησυχία είναι έκδηλη, παρότι οι αναλυτές προσπαθούν να υποβαθμίσουν το γεγονός.
Παρά την επικείμενη στενότητα στην αγορά καυσίμων, οι αεροπορικές εταιρείες δυσκολεύονται να περιορίσουν την κατανάλωση. Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι αερομεταφορείς αναγκάζονται να ακολουθούν μεγαλύτερες διαδρομές για να αποφύγουν τον Κόλπο, καταναλώνοντας έτσι περισσότερη κηροζίνη. Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό εναέριας κυκλοφορίας Eurocontrol, 1.150 πτήσεις εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επηρεάζονται καθημερινά από αναδρομολογήσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όσο η σύγκρουση διαρκεί με τη σημερινή της μορφή.
Κι όλα αυτά, τη στιγμή που δεν φαίνεται… φως στο τούνελ, με το σενάριο να τελειώσει σύντομα ο πόλεμος να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο. Πόσω μάλλον μετά και την προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την Πέμπτη προς το Ιράν: «Θα τους πλήξουμε εξαιρετικά σκληρά μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες και θα τους γυρίσουμε στη λίθινη εποχή, εκεί όπου ανήκουν». Όλο αυτό το σκηνικό εντείνει την ανησυχία σε αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες για την πρόσβασή τους σε καύσιμα. Η Eurocontrol προειδοποιεί ότι όσο περισσότερο διαρκούν οι εχθροπραξίες, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο αντίκτυπος στη ζήτηση με αυξήσεις στις τιμές καυσίμων, πιθανές ελλείψεις σε πολλές περιοχές του κόσμου, και συνέπειες τόσο στον αριθμό των πτήσεων όσο και στις τιμές των εισιτηρίων.
