Προς το παρόν, διαφαίνεται και η πιθανότητα μιας ανακωχής. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται περισσότερο για μια στρατηγική παύση παρά για πραγματική λύση. Οι όροι της θα καθορίσουν και το ποιος θα θεωρηθεί νικητής.
Σε κρίσιμη καμπή μπαίνει ο πόλεμος στι Ιράν την ώρα που βρισκόμαστε εν αναμονή του διαγγέλματος του Ντόναλντ Τραμπ τα ξημερώματα της Πέμπτης. Η μεγάλη εικόνα του πολέμου, μέχρι στιγμής, ύστερα από έναν μήνα και κάτι, είναι ότι πρόκειται ίσως για την μεγαλύτερη αεροπορική εκστρατεία στη σύγχρονη ιστορία. Τόσο για τον αριθμό των πληγμάτων που έχουν γίνει στο ιρανικό καθεστώς, όσο και για την χειρουργική ακρίβεια των χτυπημάτων και την εξόντωση των στόχων.
Παρόλα αυτά, το Ιράν παραμένει ισχυρό και έκανε μία επίδειξη ισχύος, μια δήλωση προς πάσα κατεύθυνση, ύστερα από 32 μέρες πολέμου. Η Τεχεράνη έπληξε στόχους χρησιμοποιώνταες το Πολεμικό Ναυτικό της, γεγονός που αποδεικνύει ότι είναι ακόμα δυνατό και είναι ακόμα παρόν παρά τα όσα λέγονται για το «άδειασμα» του οπλοστασίου του. Η σημερινή επίθεση του Ιράν από θαλάσσης δείχνει όχι απλώς ότι το καθεστώς δεν καταρρέει, αλλά κλιμακώνει την επίθεσή του. Κι αυτό φέρνει ένα κεντρικό δίλημμα. Ποια είναι τα επόμενα πιθανά βήματα τόσο του Τραμπ, όσο και του Ιράν.
Αυτό οδηγεί στο βασικό δίλημμα της επόμενης φάσης: Τι ακολουθεί; Κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση;
Το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης δεν μπορεί να αποκλειστεί. Αν και πρόκειται για το πιο επικίνδυνο σενάριο, παραμένει στο τραπέζι ως επιλογή πίεσης ή έσχατης λύσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε δραματικά τους συσχετισμούς και θα μετέτρεπε τη σύγκρουση σε μακροχρόνιο πόλεμο με απρόβλεπτες συνέπειες. Εν αναμονή και του διαγγέλματος του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο, η απόφαση για χερσαία ανάπτυξη δυνάμεων παραμένει στο τραπέζι, όμως όλα θα ξεκαθαρίσουν τις επόμενες ώρες. Προς το παρόν, διαφαίνεται και η πιθανότητα μιας ανακωχής. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται περισσότερο για μια στρατηγική παύση παρά για πραγματική λύση. Οι όροι της θα καθορίσουν και το ποιος θα θεωρηθεί νικητής.
Οι πολιτικοί περιορισμοί του Τραμπ
Σε αντίθεση με το Ισραήλ, ο Τραμπ δεν λειτουργεί μόνο ως στρατιωτικός ή γεωπολιτικός παίκτης, αλλά και ως πολιτικός που βρίσκεται υπό πίεση στο εσωτερικό της χώρας του. Οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν καθοριστικό παράγοντα. Τα ποσοστά δυσαρέσκειας για τον χειρισμό της οικονομίας, του πληθωρισμού και του κόστους ζωής περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων. Δεν έχει την πολιτική πολυτέλεια ενός παρατεταμένου ή αβέβαιου πολέμου. Αυτό εξηγεί και τη στρατηγική του: Επιδιώκει ένα αποτέλεσμα που μπορεί να παρουσιαστεί ως «νίκη», χωρίς όμως να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθιά και μακροχρόνια εμπλοκή. Η ρητορική περί αποφυγής «αιώνιων πολέμων», την οποία υιοθετούσε ήδη από την πρώτη του θητεία, παραμένει βασικός άξονας.
Στο ενδεχόμενο διάγγελμα, ενδέχεται να επιχειρήσει να παρουσιάσει την κατάσταση ως επιτυχία, ακόμη και ως μορφή έμμεσης αλλαγής ισορροπιών στο Ιράν. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη: Το καθεστώς της Τεχεράνης παραμένει στη θέση του. Παρότι έχουν εξοντωθεί σχεδόν όλοι οι στόχοι Ισραηλινών κι Αμερικανών, το καθεστώς παραμένει ισχυρό και είναι έτοιμο για την επόμενη ημέρα. Και όσο παραμένει, ο κίνδυνος δεν εξαφανίζεται. Αντίθετα, μπορεί να μετατραπεί σε πιο επιθετικός και απρόβλεπτος, επιχειρώντας να πλήξει αμερικανικούς ή ευρωπαϊκούς στόχους ως αντίποινα ή προς επίδειξη ισχύος.
Το Ισραήλ ως νικητής, αλλά με κόστος
Σε στρατιωτικό επίπεδο, το Ισραήλ φαίνεται να έχει ήδη επιτύχει τους βασικούς του στόχους. Αποδυνάμωσε το Ιράν, περιόρισε τις δυνατότητές του και επέδειξε ξεκάθαρα την ισχύ του. Αυτό, όμως, δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: Το κενό ισχύος. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοια κενά δεν οδηγούν σε σταθερότητα, αλλά σε νέες συγκρούσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει αναταραχή, αλλά ποιος θα επιχειρήσει να καλύψει το κενό.
Οι συνέπειες θα φανούν σε πολλαπλά μέτωπα:
- στην Παλαιστίνη και τη Δυτική Όχθη, όπου οι εντάσεις μπορεί να αναζωπυρωθούν,
- στις σχέσεις με την Τουρκία, που ήδη χαρακτηρίζονται από καχυποψία και ανταγωνισμό,
- και στη Συρία, όπου η ισορροπία παραμένει εύθραυστη.
Παρά την ισχύ του, το Ισραήλ δεν μπορεί να λειτουργήσει πλήρως αυτόνομα. Η αμερικανική υποστήριξη παραμένει κρίσιμη, κάτι που σημαίνει ότι η στρατηγική του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Το ανοιχτό μέλλον της σύγκρουσης
Το βασικό διακύβευμα δεν είναι μόνο τι έχει ήδη συμβεί, αλλά τι θα ακολουθήσει. Η αεροπορική εκστρατεία πέτυχε τον στόχο της αποδυνάμωσης του Ιράν. Δεν πέτυχε, όμως, την κατάρρευση του καθεστώτος. Και αυτό αλλάζει τα δεδομένα. Αν το Ιράν παραμείνει ενεργό και ο πόλεμος συνεχιστεί, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η σύγκρουση να επεκταθεί και να γίνει πιο περίπλοκη, εμπλέκοντας περισσότερους παίκτες και ανοίγοντας νέα μέτωπα στο εγγύς μέλλον. Από την άλλη πλευρά, μια ανακωχή δεν εγγυάται ειρήνη. Μπορεί να λειτουργήσει απλώς ως διάλειμμα πριν από την επόμενη φάση.
Η σύγκρουση που δεν συζητείται
Ένα από τα πιο υποτιμημένα στοιχεία της εξίσωσης είναι η δυναμική μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Πρόκειται για μια σχέση που συνδυάζει ανταγωνισμό, στρατηγικές φιλοδοξίες και περιφερειακές επιδιώξεις. Καθώς το Ισραήλ ενισχύεται, η ένταση αυτή είναι πιθανό να κλιμακωθεί. Και ίσως τελικά, αυτό να είναι το επόμενο μεγάλο μέτωπο που θα καθορίσει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή τα επόμενα χρόνια.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
