17 Νοέμβρη: Η λεπτομέρεια που «έκαψε» τον Γιωτόπουλο και το τραπέζι με τον Περατικό που παγώνει
Η εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο βαριές και σκοτεινές υποθέσεις της Μεταπολίτευσης, όχι μόνο για τα εγκλήματα της οργάνωσης, αλλά και για τα αναπάντητα ερωτήματα που εξακολουθούν να τη συνοδεύουν. Στο τελευταίο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για την τρομοκρατική οργάνωση, άνθρωποι που έζησαν από κοντά τις δραματικές εκείνες ημέρες του 2002 περιέγραψαν τις κρίσιμες ώρες από τη στιγμή που εντοπίστηκε το στίγμα του «Μιχάλη Οικονόμου», όπως ήταν το όνομα με το οποίο ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος κινούνταν ανάμεσα στην Αθήνα και τους Λειψούς, μέχρι τη σύλληψή του. Το υλικό φωτίζει όχι μόνο το επιχειρησιακό κομμάτι της υπόθεσης, αλλά και ένα σοκαριστικό στοιχείο που συνδέεται με τον Κωστή Περατικό, τον άνθρωπο που δολοφονήθηκε από την οργάνωση. Όπως αποκάλυψε ο πρέσβης και πρώην επικεφαλής της ΕΥΠ Παύλος Αποστολίδης, μια παιδική του φίλη του είπε ότι εκείνη, ο Γιωτόπουλος και ο Περατικός είχαν κάποτε καθίσει στο ίδιο τραπέζι στην Πάτμο. «Τρομερό. Είχε φάει μαζί με τον άνθρωπο που στη συνέχεια δολοφόνησε». Η φράση αυτή συμπύκνωσε με τον πιο σκληρό τρόπο τη διπλή ζωή που απέδιδαν οι Αρχές στον καταδικασμένο αρχηγό της 17 Νοέμβρη και έδωσε μια ακόμα διάσταση στην εικόνα ενός ανθρώπου που για χρόνια έμενε αόρατος, ενώ βρισκόταν δίπλα σε πρόσωπα που αργότερα θα σημάδευε θανάσιμα.
17 Νοέμβρη: Τα ερωτήματα που μένουν ανοιχτά
Στον επίλογο του ντοκιμαντέρ τέθηκαν δύο μεγάλα ερωτήματα, τα οποία εξακολουθούν να τροφοδοτούν συζητήσεις και θεωρίες συνωμοσίας μέχρι σήμερα. Το πρώτο ήταν αν η οργάνωση θα είχε εξαρθρωθεί ακόμα και αν δεν είχε σκάσει η βόμβα στα χέρια του Σάββα Ξηρού. Το δεύτερο αφορούσε το αν υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της 17 Νοέμβρη. Για το πρώτο σκέλος, αμερικανοί και βρετανοί διπλωμάτες και αξιωματούχοι, Ελληνες αξιωματικοί αλλά και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης εμφανίστηκαν κατηγορηματικοί ότι η κατάρρευση της οργάνωσης θα ερχόταν έτσι κι αλλιώς. Ο τότε αρχηγός της ΕΛΑΣ, Φώτης Νασιάκος, το περιέγραψε με τη φράση: «Η έκρηξη μας άνοιξε τη στενωπό και την έκανε λεωφόρο. Είναι απόλυτα ελληνική ιστορία». Η αναφορά αυτή έδειχνε ότι η έκρηξη επιτάχυνε δραματικά τις εξελίξεις, χωρίς όμως να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ήταν η μοναδική αιτία του τέλους της οργάνωσης. Στο δεύτερο ερώτημα, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης απάντησε κατηγορηματικά «όχι», ενώ ο Φώτης Νασιάκος σημείωσε ότι «δεν έχει προκύψει να υπάρχουν άλλα ηγετικά μέλη», αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό ένα μικρό παράθυρο, καθώς πρόσθεσε ότι υπάρχουν «4-5 [τυφλά» αποτυπώματα που ανήκουν ίσως σε περιφερειακά, βοηθητικά μέλη». Από την πλευρά του, το στέλεχος της Αντιτρομοκρατικής εκείνης της περιόδου, Φώτης Παπαγεωργίου, εκτίμησε ότι ο Γιωτόπουλος δύσκολα θα δεχόταν κάποιον πάνω από αυτόν, χωρίς όμως να αποκλείει ότι υπήρχαν ασύλληπτα μέλη, φέρνοντας ως παράδειγμα τον άνθρωπο με το προσωνύμιο «Πάρκινσον», για τον οποίο δεν βρέθηκαν αρκετά στοιχεία ώστε να καθίσει στο εδώλιο.
17 Νοέμβρη: Η γιάφκα της Πάτμου, οι Λειψοί και το τέλος του «Μιχάλη Οικονόμου»
Διαφορετική προσέγγιση κατέθεσε ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ, Τόμας Μίλερ, ο οποίος εκτίμησε ότι είναι πιθανό να υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της οργάνωσης, αλλά μόνο ο Γιωτόπουλος γνωρίζει την πλήρη αλήθεια και το πιθανότερο είναι να πάρει τα μυστικά του μαζί του. Αντίστοιχα, ο πρώην πράκτορας της CIA Τζον Κυριάκου υπογράμμισε ότι ακόμη και σήμερα δεν είναι γνωστή όλη η ιστορία της 17 Νοέμβρη. Όπως είπε, δεν γνωρίζουμε όλη την υπόθεση του Χρήστου Τσουτσουβή, τον οποίο συνέδεσε με μετάβαση από τον ΕΛΑ στη 17Ν, δεν έχει βρεθεί «45άρι και γραφομηχανή», ούτε έχει αποσαφηνιστεί ποια ήταν η γυναίκα που κρατούσε τσίλιες στη δολοφονία Γουέλς. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Δημήτρης Κουφοντίνας, στο τελευταίο μέρος της συνέντευξής του για το ντοκιμαντέρ, επανέλαβε ουσιαστικά όσα είχε πει και όταν παραδόθηκε: «Εγώ και τέλος». Παράλληλα, δήλωσε: «Αν αφήσεις αυτό το δίλημμα που έχεις βία μη βία, απαρνιέσαι την ιδέα της ίδιας της επανάστασης, και σε προσωπικό επίπεδο, απαρνιέσαι την ίδια την οικογενειακή ιστορία, κομμουνιστή παππού, ελασίτη πατέρα. Η 17Ν ανήκει σ’ αυτόν τον ιστορικό κύκλο που έχει κλείσει. Νομίζω ότι ήταν στον καιρό της μία από τις μορφές της επαναστατικής συνέχειας. Ενα κομμάτι του λαού στήριζε την οργάνωση όλα αυτά τα χρόνια, δεν την έβλεπε μόνο ως κοινωνικό αντίβαρο, νομίζω ότι την έβλεπε ως μία έκφραση του διαχρονικού ρεύματος της αντίστασης που διασχίζει την ελληνική ιστορία».
Το νήμα της σύλληψης του Γιωτόπουλου ξετυλίχθηκε μέσα από μια αλληλουχία στοιχείων που έδεσαν με ακρίβεια το παζλ. Στη γιάφκα της Πάτμου εντοπίστηκε τετρασέλιδη προκήρυξη για τη δολοφονία Περατικού με χειρόγραφες σημειώσεις, οι οποίες, όπως διαπιστώθηκε, ανήκαν στον Γιωτόπουλο. Η αντιπαραβολή του γραφικού χαρακτήρα έγινε με τα περίφημα αρχεία της Πάρνηθας, υλικό που είχε βρεθεί τυχαία στα τέλη του 1978, και έτσι οι Αρχές κατέληξαν με βεβαιότητα ότι ο αρχηγός της 17Ν ήταν ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Ο Σάββας Ξηρός έδωσε δύο κρίσιμες λεπτομέρειες, ότι ο άνθρωπος που αναζητούσαν είχε σπίτι σε μικρό νησί των Δωδεκανήσων και ότι τον είχαν ακούσει να τον αποκαλούν κ. Μιχάλη, ενώ στην οργάνωση το όνομά του ήταν Λάμπρος. Η έρευνα οδήγησε στους Λειψούς. Εκεί, ο αστυνομικός Σωκράτης Σιάσος έβγαλε από το αρχείο τον φάκελο της αντιπαράθεσης για το χρώμα του σπιτιού της Μαρί Τερέζ Πεϊνό, της γυναίκας του «Μιχάλη Οικονόμου». Από τη Λέρο έφτασαν αστυνομικοί για ενίσχυση, ενώ ο Γιωτόπουλος ετοιμαζόταν να φύγει με προορισμό τη Σάμο και, όπως εκτιμήθηκε, από εκεί να περάσει στην Τουρκία για να διαφύγει. Η διαπίστωση ότι τα στοιχεία της πλαστής ταυτότητας του «Μιχάλη Οικονόμου» αντιστοιχούσαν σε γυναίκα ήταν η τελευταία επιβεβαίωση ότι οι Αρχές είχαν πλέον στα χέρια τους τον «Αρχηγό». Όταν ο Φώτης Παπαγεωργίου έφτασε στους Λειψούς, οι τοπικοί αστυνομικοί τον κρατούσαν δεμένο σε μια καρέκλα καφενείου. Δεν απάντησε ούτε στο «Λάμπρος», ούτε στο «Αλέξανδρος». Είπε μόνο: «Είσαι νενέκος». Και όταν ο Παπαγεωργίου αντέτεινε «Είμαι Έλληνας αξιωματικός», ο Γιωτόπουλος απάντησε: «Εσύ μπορεί όχι, αλλά οι πιο πάνω θα με στείλουν σε λίγες ώρες στο Γκουαντάναμο». «Δεν θα είσαι» απάντησε ο Παπαγεωργίου.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
