Fuel Pass: Πληρώνουμε φόρους, παίρνουμε επιδόματα και η βενζίνη μένει στα ύψη
Μεσοβέζικη είναι για μία ακόμα φορά η λύση τύπου Fuel Pass που δίνει η κυβέρνηση, η οποία επανέρχεται με ένα γνώριμο εργαλείο, την επιδότηση καυσίμων. Το νέο Fuel Pass, με ενίσχυση που φτάνει έως περίπου τα 50 ευρώ για ένα δίμηνο, παρουσιάζεται ως απάντηση στην νέα εκτόξευση των τιμών στην αντλία των πρατηρίων καυσίμων. Σε μια περίοδο όπου το κόστος μετακίνησης πιέζει ξανά τα νοικοκυριά, το μήνυμα είναι σαφές: υπάρχει παρέμβαση, υπάρχει στήριξη.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν υπάρχει μέτρο. Είναι αν αυτό το μέτρο έχει ξαναδοκιμαστεί – και τι αποτέλεσμα είχε. Για να το κατανοήσει κανείς, αρκεί να γυρίσει πίσω στο 2022. Τότε που η τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας ακόμη και τα 2,40 ευρώ το λίτρο. Η εκτόξευση δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο εσωτερικών στρεβλώσεων, αλλά κυρίως διεθνών εξελίξεων. Προεξάρχοντος του πολέμου στην Ουκρανία, η έκρηξη τιμών ήταν δυσβάσταχτη και συνεπικουρούμενη από την ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, ενώ η άνοδος της τιμής του πετρελαίου και τα αυξημένα διυλιστηριακά περιθώρια δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα τιμών. Το κράτος τότε έδειξε αντανακλαστικά με το πρώτο Fuel Pass, την άνοιξη του 2022, δίνοντας επιδότηση 30 έως 50 ευρώ. Λίγους μήνες μετά, και καθώς οι τιμές παρέμεναν υψηλές, ακολούθησε το Fuel Pass 2 με ενίσχυση που έφτασε έως και τα 100 ευρώ. Η λογική ήταν απλή: Εφόσον η τιμή δεν μπορεί να συγκρατηθεί, ενισχύεται ο καταναλωτής. Το κρίσιμο στοιχείο όμως είναι άλλο. Η επιδότηση δεν προηγήθηκε της κρίσης, την ακολούθησε και πολύ περισσότερο δεν την ανέκοψε.
Το déjà vu μιας αγοράς που δεν διορθώνεται
Τέσσερα χρόνια μετά, το σκηνικό μοιάζει ανησυχητικά γνώριμο. Η τιμή της βενζίνης ξεπέρασε ξανά τα 2 ευρώ το λίτρο, παρουσιάζοντας ανοδικές τάσεις, ενώ οι διεθνείς πιέσεις επιστρέφουν και η κυβέρνηση επιλέγει το ίδιο ακριβώς εργαλείο. Ένα νέο Fuel Pass, μικρότερο σε διάρκεια και χρήμα σε σχέση με το 2022, έρχεται να καλύψει ένα μέρος της επιβάρυνσης. Το μοτίβο είναι ίδιο, καθώς το πρόβλημα παραμένει το ίδιο. Καλώς καμωμένα θα πει κανείς τα όσα γίνονται μέχρι τώρα. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι διαχρονικό κι «αθόρυβο» και δεν είναι άλλο από τη φορολογία.
Ο φόρος που γεμίζει τα κρατικά ταμεία κι αδειάζει τα ρεζερβουάρ μας
Το «αγκάθι» στην Ελλάδα, είναι η φορολογία, καθώς η τιμή της βενζίνης δεν διαμορφώνεται μόνο από την αγορά, αλλά σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνεται από το κράτος. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης παραμένει σταθερά υψηλός, περίπου στα 70 λεπτά ανά λίτρο, ενώ πάνω σε αυτόν προστίθεται και ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται επί της τελικής τιμής. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι όταν κάποιος βάζει βενζίνη με 2 ευρώ το λίτρο, πάνω από το μισό ποσό καταλήγει στο κράτος! Περίπου 1 ευρώ ανά λίτρο είναι φόροι. Το παράδοξο είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση επιβάλλει δυσβάσταχτους φόρους και στη συνέχεια επιδοτεί τον καταναλωτή, τον οποίο έχει προηγουμένως αφαιμάξει, δίνοντάς του ένα ποσό πίσω με τη μορφή επιδότησης.
Η σύγκριση με το 2022 κάνει την εικόνα ακόμη πιο ξεκάθαρη. Τότε η βενζίνη είχε φτάσει περίπου στα 2,40 ευρώ το λίτρο και η επιδότηση έφτασε έως και τα 100 ευρώ. Σήμερα η τιμή κινείται ξανά κοντά στα 2 ευρώ, με ανοδικές τάσεις, όμως η επιδότηση περιορίζεται κάπου στα 50 ευρώ. Οι τιμές επιστρέφουν σε υψηλά επίπεδα, όμως το βασικότερο είναι ότι η δομή της αγοράς και η φορολογία παραμένουν αμετάβλητες. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το Fuel Pass, τόσο τότε όσο και τώρα, δεν αλλάζει τα δεδομένα. Δεν μειώνει τον δυσβάσταχτο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, δεν «αγγίζει» τον ΦΠΑ, δεν παρεμβαίνει ουσιαστικά στη λειτουργία της αγοράς. Λειτουργεί απλώς ως μια βαλβίδα αποσυμπίεσης, σαν μια… ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο, αλλά επ’ ουδενί ως μηχανισμός επίλυσης του προβλήματος.
Πληρώνουμε φόρους κι όχι βενζίνη
Την ώρα που οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και το πετρέλαιο κινείται ξανά πάνω από τα 100 δολάρια, η μέση τιμή βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται περίπου στο 1,60 ευρώ ανά λίτρο. Στη χώρα μας όμως, η τιμή παραμένει αισθητά υψηλότερη, κοντά στα 2 ευρώ, λόγω της φορολογικής επιβάρυνσης. Κι ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν ήδη παρεμβάσεις κατεβάζοντας αισθητά τον ΕΦΚ, η βασική δομή της τιμής στην Ελλάδα παραμένει αμετάβλητη, με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τον ΦΠΑ να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής.
Η Κύπρος προμηθεύεται καύσιμα από την Ελλάδα και πουλά… μισοτιμής
Για να κατανοήσει κανείς πόσο μεγάλες είναι οι αποκλίσεις, η Κύπρος εισάγει σχεδόν το σύνολο των καυσίμων της, καθώς δεν διαθέτει δικά της διυλιστήρια. Οι κύριες πηγές προμήθειας είναι η Ελλάδα και το Ισραήλ. Ωστόσο, η τιμή των καυσίμων στη Μεγαλόνησο είναι οι εξής:
- Αμόλυβδη 95: Η μέση τιμή κυμαίνεται περίπου στα €1,42 – €1,50 το λίτρο.
- Πετρέλαιο Κίνησης (Diesel): Η μέση τιμή κινείται υψηλότερα, περίπου στα €1,46 – €1,60 το λίτρο.
Το Fuel Pass δεν είναι απαραίτητα ένα λάθος μέτρο. Είναι όμως ένα περιορισμένο μέτρο, που απλά αγοράζει χρόνο, την ώρα που η φορολογία παραμένει υψηλή. Όσο η τιμή στην αντλία παραμένει υψηλή και η φορολογία αμετάβλητη, η στήριξη θα έρχεται πάντα εκ των υστέρων και πάντα θα φαντάζει και ουσιαστικά, θα είναι, μικρή.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
