Η Ολομέλεια έκρινε συνταγματικές τις ρυθμίσεις του ν. 5089/2024, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις ότι πλήττονται η παιδική ηλικία, το Σύνταγμα ή οι παραδόσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον γάμο και την υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια βάζει μια πολύ βαριά δικαστική υπογραφή σε ένα θέμα που απασχόλησε επί μήνες την πολιτική σκηνή, τη νομική κοινότητα, την Εκκλησία και την κοινωνία συνολικά. Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε ότι οι ρυθμίσεις του ν. 5089/2024 είναι συνταγματικές, επιβεβαιώνοντας ότι ο γάμος μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου είναι συμβατός με το Σύνταγμα και την Ε.Σ.Δ.Α., ενώ και η αναγνώριση δικαιώματος υιοθεσίας από ομόφυλα έγγαμα ζευγάρια δεν προσβάλλει ούτε τη συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας ούτε το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού. Η απόφαση έχει σαφές πολιτικό, κοινωνικό και θεσμικό βάρος, καθώς το ΣτΕ δεν στάθηκε μόνο στη στενή ερμηνεία των επίδικων διατάξεων, αλλά συνέδεσε το σκεπτικό του με την πορεία των κοινωνικών αντιλήψεων, την εξέλιξη της έννομης τάξης και τη γενικότερη κατεύθυνση που έχει ακολουθήσει ο δυτικός κόσμος στο πεδίο της άρσης των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού.
Για την υιοθεσία παιδιών
Στο κομμάτι της υιοθεσίας, η Ολομέλεια του ΣτΕ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ότι δεν αλλάζει το προστατευτικό πλέγμα που ήδη ισχύει για κάθε υιοθεσία ανηλίκου. Αντίθετα, έκρινε ότι οι ίδιες προϋποθέσεις και οι ίδιες εγγυήσεις που εφαρμόζονται για τα έγγαμα ετερόφυλα ζευγάρια θα ισχύουν και για τα έγγαμα ομόφυλα ζευγάρια, χωρίς κανέναν εκ των προτέρων αποκλεισμό λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Το σκεπτικό της υπ’ αριθμ. 392/2026 απόφασης είναι απολύτως σαφές: «η αναγνώριση δικαιώματος υιοθεσίας ανηλίκου από ομόφυλα έγγαμα ζευγάρια, υπό τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία, που είχαν ήδη θεσπιστεί και ισχύουν για την υιοθεσία από έγγαμα ετερόφυλα ζευγάρια, δεν προσβάλλει τη συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας και του υπέρτατου/βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού». Το δικαστήριο υπενθύμισε ότι η υιοθεσία συνοδεύεται από έρευνα από κοινωνική υπηρεσία σε δύο στάδια και από ακροαματική διαδικασία ενώπιον αρμόδιου δικαστηρίου, δηλαδή από ένα αυστηρό και ήδη θεσμοθετημένο σύστημα ελέγχου που έχει ως αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον του παιδιού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ΣτΕ υπογράμμισε ότι δεν απαιτείται η υιοθεσία να μιμείται τη βιολογική σχέση παιδιού με μητέρα και πατέρα, υπενθυμίζοντας ότι εδώ και δεκαετίες η έννομη τάξη αναγνωρίζει και την υιοθεσία από ένα μόνο πρόσωπο, έγγαμο ή άγαμο.
Για το γάμο μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου
Σε ό,τι αφορά τον γάμο μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι οι θεσμοί του γάμου και της οικογένειας δεν είναι άκαμπτοι μέσα στον χρόνο και μπορούν να εξελίσσονται. Οι δικαστές σημείωσαν ότι η συνταγματική κατοχύρωση της οικογένειας και του γάμου δεν σημαίνει ότι ο κοινός νομοθέτης δεν μπορεί να μεταβάλει ή να προσαρμόσει το νομικό πλαίσιο, εφόσον παραμένει εντός των συνταγματικών ορίων. Μάλιστα, το ΣτΕ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη φύση του πολιτικού γάμου ως αμιγώς πολιτειακού θεσμού, ο οποίος απευθύνεται σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκεύματος και πεποιθήσεων. Κατά το δικαστήριο, με την επέκταση αυτού του δικαιώματος στα ομόφυλα ζευγάρια δεν περιορίζεται κανένα δικαίωμα των ετερόφυλων ζευγαριών, ούτε αναιρούνται οι βασικές αρχές του γάμου. Εξίσου καθαρή ήταν και η τοποθέτηση ως προς την Εκκλησία, αφού οι σύμβουλοι Επικρατείας σημείωσαν ότι «δεν θίγονται οι κανόνες και παραδόσεις της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας σχετικά με την τέλεση γάμου και δημιουργία οικογένειας, η τήρηση των οποίων εξακολουθεί να επαφίεται στην ελεύθερη συμμόρφωση των πιστών Χριστιανών Ορθόδοξων πολιτών». Με αυτόν τον τρόπο, το ΣτΕ αποσύνδεσε καθαρά τον πολιτικό γάμο ως θεσμό του αστικού δικαίου από τη θρησκευτική αντίληψη περί γάμου.
Σε συμφωνία με τις συνταγματικές αρχές
Η Ολομέλεια κατέληξε ότι οι ρυθμίσεις του ν. 5089/2024 τελούν σε συμφωνία με τις συνταγματικές αρχές του σεβασμού της αξίας του ανθρώπου, της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της ισότητας ενώπιον του νόμου, καθώς και με τις αρχές της Ε.Σ.Δ.Α., άλλων διεθνών συμβάσεων και του ενωσιακού δικαίου. Υπογράμμισε επίσης ότι οι ρυθμίσεις αυτές απηχούν την εξέλιξη των κοινωνικοηθικών αντιλήψεων και την πορεία που έχουν ακολουθήσει οι περισσότερες προηγμένες δημοκρατικές χώρες της Ευρώπης και του δυτικού κόσμου σε ζητήματα συμβίωσης και γονεϊκότητας ομόφυλων ζευγαριών. Απορρίφθηκε έτσι η αίτηση ακύρωσης που είχαν ασκήσει δύο Σωματεία και μία μη αστική κερδοσκοπική εταιρεία κατά της απόφασης της υπουργού Εσωτερικών για την προσαρμογή των ληξιαρχικών πράξεων γάμου και γέννησης. Πάντως, η μειοψηφία έξι συμβούλων Επικρατείας διατύπωσε αντίθετη γνώμη, θεωρώντας ότι η συνταγματική έννοια του γάμου στη χώρα μας έχει ιστορικά και νομικά περιεχόμενο που αφορά ένωση ετεροφύλων, ενώ έθεσε και ζήτημα επάρκειας ειδικών μελετών για τη μακροπρόθεσμη επίδραση της διαβίωσης παιδιών σε οικογένεια ομοφύλων. Παρά τις ενστάσεις αυτές, η πλειοψηφία άνοιξε οριστικά τον δρόμο και έδωσε μια απόφαση που ήδη καταγράφεται ως σημείο αναφοράς στη σύγχρονη ελληνική νομολογία.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
