Ο πόλεμος των Άστρων στη Μέση Ανατολή και η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά επιχειρησιακά στην παγκόσμια Ιστορία όπλο κατευθυνόμενης ενέργειας και συγκεκριμένα το σύστημα laser IRON BEΑΜ

Instanews Newsroom • 07-03-2026 | 08:00

Γράφει ο Γιάννης Χαϊδεμένος

Την προηγούμενη εβδομάδα και ενώ η νέα σύγκρουση στην Μέση Ανατολή είχε ήδη ξεκινήσει, έλαβε χώρα ένα γεγονός που αλλάζει εντελώς τα δεδομένα στο πως το ανθρώπινο είδος αλληλο-εξοντώνεται. Αλλαγή ανάλογη αυτής της μετάβασης από τα τόξα και τα ακόντια στα πυροβόλα όπλα.

Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά επιχειρησιακά στην παγκόσμια Ιστορία όπλο κατευθυνόμενης ενέργειας και συγκεκριμένα το σύστημα laser IRON BEΑΜ της εταιρείας RAFAEL. Δοκιμαστική χρήση είχε προηγηθεί το 2024 κατά τις επιχειρήσεις των IDF στην Γάζα.

Οι δυνατότητες του είναι εντυπωσιακές θυμίζοντας σκηνές ταινιών επιστημονικής φαντασίας. Πλέον όμως είναι εδώ και είναι πραγματικότητα. Με ισχύ 100Kw, το IRON BEAM μπορεί να εμπλέκει και να καταρρίπτει οποιονδήποτε στόχο μεγέθους ακόμη και ενός κέρματος σε απόσταση 10km. Η εξέλιξη του είναι προ των πυλών, καθώς ετοιμάζεται η βελτιωμένη έκδοση των 300Kw και εμβέλειας 200km.

Η έως τώρα χρήση συστημάτων laser παγκοσμίως περιορίζονταν επιχειρησιακά μόνο στην αποστασιομέτρηση και την κατάδειξη στόχων, αν και σχετικές έρευνες υπήρχαν και σε άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ οι οποίες είναι πολύ κοντά στην ενσωμάτωση αντίστοιχων συστημάτων σε αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke.

Η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος προήλθε από την ανάγκη των Ισραηλινών να αντιμετωπίσουν επιθέσεις κορεσμού από μεγάλο αριθμό απειλών κάθε διαμετρήματος, διαβλέποντας ότι ακόμα και τα πιο εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας που διέθεταν, όπως το IRON DOME, αδυνατούσαν να αντεπεξέλθουν στις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις.

Το μεγαλύτερο όμως πλεονέκτημα τους συστήματος δεν είναι τα επιχειρησιακά του χαρακτηριστικά. Είναι κάτι άλλο φαινομενικά πολύ πιο… ταπεινό, αλλά φυσικά καθόλου όχι αμελητέο.

Και αυτό είναι το κόστος. Με την κάθε βολή να κοστίζει περίπου 3,5$ (ναι, ολογράφως τριάμισι δολάρια!), η διαφορά με αυτό των συγχρόνων βλημάτων αεράμυνας είναι χαοτική. Ενδεικτικά ένα βλήμα ΜΙΜ104 του συστήματος PATRIOT (που διαθέτει και η χώρα μας) κοστολογείται γύρω στα 4 εκατ. δολάρια, ενός ASTER 30 (που φέρουν οι φ/γ κλάσης ΚΙΜΩΝ) στα 1,8 εκατ. δολάρια και βλήματα αέρος – αέρος όπως τα METEOR των RAFALE ή οι αμερικανικοί ΑΙΜ-120 φτάνουν στα 2,1εκατ. και 1,5 εκατ. δολάρια αντίστοιχα. Ακόμα σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι εξαλείφεται και η ανάγκη βιομηχανικής παραγωγής, αφού το σύστημα είναι επαναχρησιμοποιούμενο και το μόνο που απαιτείται είναι μια σταθερή παροχή ενέργειας.

Είναι η 2^η φορά που οι Ισραηλινοί επαναστατούν τεχνολογικά στο χώρο της άμυνας. Ενώ τα drone εξοπλίζουν πλέον και το απλό πεζικό, λίγοι θυμούνται ότι ήταν αυτοί που το 1982 συνέτριψαν με τη βοήθεια και τη χρήση για πρώτη φορά μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, τη συριακή αεράμυνα σοβιετικής προέλευσης στην κοιλάδα Μπεκάα του Λιβάνου, η οποία τότε θεωρούνταν ότι πιο εξελιγμένο στο συγκεκριμένο τομέα.

IRON BEAM ΚΑΙ ΘΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΧΙΛΕΑ

Οι παραπάνω εξελίξεις βρήκαν την ελληνική πλευρά στη διαδικασία δημιουργίας μιας εκτεταμένης αμυντικής διάταξης, επονομαζόμενης και ως «Ομπρέλα του Αχιλλέα» (κυρίως στο κομμάτι της αεράμυνας) και ταυτόχρονης αντικατάστασης είτε των απαρχαιωμένων είτε των μη υποστηριζόμενων πλέον από την Ρωσία αντιαεροπορικών συστημάτων όπως τα i–HAWK, OSA–AKM, TOR–M1 αλλά και οι S300 PMU1.

Mέσω μιας αμφιλεγόμενης διαδικασίας και χωρίς διενέργεια κάποιου διαγωνισμού, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να έχει επιλέξει μέσω υλοποίησης διακρατικής συμφωνίας (που πιθανόν έως το Πάσχα να έρθει προς έγκριση στην αρμόδια επιτροπή της βουλής) την απευθείας ανάθεση του προγράμματος στους Ισραηλινούς, συνολικού τιμήματος περίπου 3 δισ. ευρώ.

Τα συστήματα που φαίνεται να έχουν επιλεγεί και που κατά γενική παραδοχή (θεωρούνται άλλα και) είναι από τα κορυφαία στην κατηγορία τους είναι τα SPYDER AiO, BARAK MX (που έχουν αποκτηθεί και από την Κύπρο), DAVD SLING, καθώς και αριθμό ραντάρ ELM-2084.

Την ίδια όμως περίοδο διέρρευσε μια πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Δημοσιογραφικές πληροφορίες φέρουν επιτροπή του ΓΕΕΘΑ να ήταν παρούσα πριν από λίγο καιρό σε επίδειξη – δοκιμή του συστήματος laser IRON BEAM από την ισραηλινή πλευρά μετά από πρόσκληση της τελευταίας.

Τυχόν υιοθέτηση του IRON BEAM θα προσέφερε λύση σε ένα από τα κύρια και πλέον δισεπίλυτα προβλήματα της ελληνικής αεράμυνας: την παρουσία εξελιγμένων μη επανδρωμένων αεροχημάτων, αλλά και βαλλιστικών όπλων στο τουρκικό οπλοστάσιο και μάλιστα σε μεγάλους αριθμούς, για τα οποία φαίνεται ότι δεν έχει βρεθεί ακόμη πλήρως αποτελεσματική προσέγγιση αντιμετώπισης τους. Ένα αρχικό μέτρο ήταν η εσπευσμένη και μακριά από τα φωτά της δημοσιότητας απόκτηση των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου Drone Dome, επίσης ισραηλινής προέλευσης, λίγο μετά το 2020. Βοήθεια αναμένεται να προσφέρουν και τα ελληνικής κατασκευής και σχεδίασης ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ και ΥΠΕΡΙΩΝ της ΕΑΒ, τα οποία όμως, σε αντίθεση με το IRON BΕΑΜ, είναι φιλοσοφίας soft kill.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε μια εξέλιξη η οποία έχει περάσει απαρατήρητη. Η δυναμική – και πολλά βήματα μπροστά συγκριτικά με τη δική μας – τουρκική αμυντική βιομηχανία, έχει ήδη εδώ και αρκετό καιρό σε εξέλιξη τουλάχιστον τρία αντίστοιχα ερευνητικά προγράμματα, τα οποία μάλιστα έχουν ξεπεράσει την δημιουργία πρωτοτύπου και βρίσκονται σε στάδια δοκιμών.

Πρόκειται για τα συστήματα ALKA της ROKETSAN (σε έκδοση επί τεθωρακισμένου), το GOGBERK της ASESLAN και το ARMOL του ερευνητικού κέντρου TUBITAK, το οποίο μάλιστα έχει υιοθετηθεί από την τουρκική Στρατοχωροφυλακή για την αντιμετώπιση drones μικρού μεγέθους.

Σε κάθε περίπτωση, στη χώρα υπάρχει και το αντίστοιχο επιστημονικό προσωπικό άλλα και εταιρείες που είτε θα μπορούσαν να τρέξουν αντίστοιχα προγράμματα, είτε να συμμετέχουν σε ανάλογα μέσω συμφωνιών συμπαραγωγής, έτσι ώστε να μην μείνουμε για άλλη μια φορά πίσω στο τρένο των εξελίξεων και να τις κυνηγάμε ασθμαίνοντας με πολλαπλάσιο κόστος, όπως γίνεται μόνιμα τα τελευταία χρόνια.

ΥΓ: Παρά τις εντυπωσιακές εικόνες και επιδόσεις της εξέλιξης των κάθε λογής οπλικών συστημάτων, που φαίνεται να είναι βγαλμένα από τη φαντασία των Τζορτζ Λούκας και Στίβεν Σπίλμπεργκ, δεν παύουν να υπηρετούν το σκοπό του πολέμου και την απάνθρωπη μορφή του. Οι 67.000 νεκροί άμαχοι στην Γάζα εκ των οποίων τα 25.000 παιδιά, επιβεβαιώνουν την καταστροφική εξέλιξή της τεχνολογίας, όχι όμως και την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους…