Από την ανοχή στη διαγραφή: Το χρονικό του νόμου για τους «αιώνιους φοιτητές» και η διαγραφή τους από 1/1/2026
Για δεκαετίες, τα ελληνικά πανεπιστήμια λειτουργούσαν με μια ιδιότυπη εξαίρεση: Χιλιάδες φοιτητές παρέμεναν εγγεγραμμένοι επ’ αόριστον, ακόμη κι αν είχαν πάψει ουσιαστικά να έχουν οποιαδήποτε σχέση με τις σπουδές τους. Οι λεγόμενοι «αιώνιοι φοιτητές» αποτελούσαν μια διαχρονική παθογένεια του συστήματος, με τα μητρώα των ΑΕΙ να διογκώνονται από ανενεργές εγγραφές που δεν αντανακλούσαν την πραγματική ακαδημαϊκή ζωή.
Το τοπίο αυτό άλλαξε ριζικά από την 1η Ιανουαρίου 2026, οπότε τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή το θεσμικό πλαίσιο που είχε ψηφιστεί τα προηγούμενα χρόνια και είχε προαναγγελθεί επανειλημμένα. Η πρώτη φάση της εκκαθάρισης οδήγησε στη διαγραφή 308.605 μη ενεργών φοιτητών, κυρίως όσων είχαν εισαχθεί σε τετραετή προγράμματα πριν από το 2017 και δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια συνέχισης της φοίτησης.
Ποιος θεωρείται «αιώνιος φοιτητής» και τι προβλέπει ο νόμος
Η βάση του νέου καθεστώτος βρίσκεται στον νόμο 4957/2022, όπως αυτός τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, ο οποίος εισήγαγε σαφή ανώτατα χρονικά όρια φοίτησης. Σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό, η διάρκεια των σπουδών δεν μπορεί να υπερβαίνει το λεγόμενο ν+2 για τις τετραετείς σχολές (δηλαδή έως 8 εξάμηνα συνολικά) και το ν+3 για σχολές μεγαλύτερης τυπικής διάρκειας, όπως οι πολυτεχνικές ή οι ιατρικές.
Φοιτητής που υπερβαίνει αυτά τα όρια και δεν θεωρείται «ενεργός» διαγράφεται αυτοδικαίως. Ως ενεργός, με βάση εγκυκλίους και εσωτερικούς κανονισμούς των ΑΕΙ, θεωρείται εκείνος που έχει συμμετάσχει στις εξεταστικές των τελευταίων ετών και έχει επιτύχει σε τουλάχιστον μέρος των μαθημάτων ή έχει συγκεντρώσει συγκεκριμένο ποσοστό των απαιτούμενων πιστωτικών μονάδων. Τα ακριβή ποσοστά μπορεί να διαφέρουν από ίδρυμα σε ίδρυμα, όμως η φιλοσοφία είναι κοινή: Η απλή διατήρηση μιας εγγραφής δεν αρκεί πλέον.
Η «δεύτερη ευκαιρία» και οι αντιδράσεις
Πριν από τη μαζική εφαρμογή των διαγραφών, δόθηκε η λεγόμενη «δεύτερη ευκαιρία» σε φοιτητές που είχαν υπερβεί τα χρονικά όρια, ώστε να δηλώσουν ενεργοί και να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους εντός συγκεκριμένου μεταβατικού διαστήματος. Χιλιάδες φοιτητές αξιοποίησαν αυτή τη δυνατότητα, ζητώντας παράταση με βάση κοινωνικά, εργασιακά ή λόγους υγείας.
Η υπουργός Παιδείας έχει τονίσει ότι η φοιτητική ιδιότητα «δεν μπορεί να ισχύει εφ’ όρου ζωής», υποστηρίζοντας πως το νέο πλαίσιο φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά σε όσα ισχύουν στα σύγχρονα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Παράλληλα, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις από μερίδα της πανεπιστημιακής κοινότητας, που κάνει λόγο για κοινωνικές αδικίες και ζητά μεγαλύτερη ευελιξία.
Σε κάθε περίπτωση, η μαζική διαγραφή των μη ενεργών φοιτητών σηματοδοτεί το οριστικό τέλος ενός καθεστώτος δεκαετιών και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη λειτουργία και τον προγραμματισμό των ελληνικών ΑΕΙ.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
