Το ChatGPT φιλτράρει, συνοψίζει και «απαντά» στις ειδήσεις. Αλλά πόσο αξιόπιστες είναι οι πηγές του;
Η αναζήτηση πληροφοριών μέσω του ChatGPT θυμίζει περισσότερο μια διαδραστική συνομιλία παρά τη συμβατική χρήση μιας μηχανής αναζήτησης, όπως το Google. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο, όπου ο χρήστης λαμβάνει συνδέσμους και επιλέγει τις πηγές που θα μελετήσει, εδώ η πληροφορία του παρέχεται έτοιμη.
Το ChatGPT αναλαμβάνει να φιλτράρει τα δεδομένα, να τα συνοψίσει και τελικά να προσφέρει τη δική του ερμηνεία. Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν ο χρήστης θα αναζητήσει πρόσθετες πηγές, όταν έχει ήδη λάβει απάντηση σε ό,τι του ζητήθηκε.
Η OPEN AI, εταιρεία που ανέπτυξε το ChatGPT, αναφέρει ότι «περιλαμβάνουν πλέον συχνά τις πηγές που αναφέρονται στα έγγραφα, στα οποία βασίζεται η απάντηση». Έτσι, ο χρήστης μπορεί να ελέγξει την αρχική πηγή και να μη λειτουργεί αποκλειστικά ως παθητικός «δέκτης» της πληροφορίας.
Παρά τους ισχυρισμούς αυτούς, έκθεση του BBC και της EBU τον Οκτώβριο του 2025, η οποία ανέλυσε πάνω από 3.000 απαντήσεις τεχνητής νοημοσύνης από τέσσερα διαφορετικά εργαλεία σε 18 χώρες, ανέδειξε σημαντικά προβλήματα. Συγκεκριμένα, το 31% των απαντήσεων περιείχε σφάλματα στις πηγές, ενώ το 20% εμφάνιζε σοβαρές ανακρίβειες στα γεγονότα, όπως λανθασμένες ή ξεπερασμένες πληροφορίες. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν προηγούμενα πορίσματα που αμφισβητούν την αξιοπιστία του περιεχομένου που παράγεται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Ειδήσεις και ChatGPT
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκε η μελέτη του Πανεπιστημίου του Αμβούργου με τίτλο «ChatGPT as a news recommender system: Measuring source types and diversity across different interfaces», η οποία εστιάζει στη σχέση μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και δημοσιογραφίας.
Η έρευνα διερευνά αν οι απαντήσεις του ChatGPT σε ερωτήματα ειδησεογραφικού περιεχομένου παρουσιάζουν ποικιλία πηγών και αν προβάλλονται περισσότερο μέσα που έχουν συνάψει ειδικές συμφωνίες αδειοδότησης. Από τη σύγκριση απαντήσεων μεταξύ της διαδικτυακής έκδοσης του ChatGPT και του API προκύπτει ότι, παρότι εμφανίζονται διαφορετικές πηγές, η ποικιλία τους παραμένει περιορισμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο διατύπωσης του ερωτήματος.
Όταν ζητείται ρητά αυξημένη ποικιλία, το ChatGPT συμπεριλαμβάνει περισσότερα ψηφιακά και ανεξάρτητα μέσα. Ωστόσο, παρατηρούνται σαφείς διαφοροποιήσεις: η διαδικτυακή έκδοση προβάλλει συχνότερα δημοφιλή και καθιερωμένα μέσα, καθώς και εκδότες με συμφωνίες αδειοδότησης, ενώ το API παραπέμπει συχνότερα σε λιγότερο γνωστές και πιο «εγκυκλοπαιδικές» πηγές. Η μελέτη καταλήγει ότι οι διαφορές αυτές επηρεάζουν τόσο τους εκδότες όσο και τους χρήστες.
Τι είναι API και GUI
Το API αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν μεταξύ τους τα προγράμματα, ενώ το GUI είναι το περιβάλλον που χρησιμοποιεί ο τελικός χρήστης. Για παράδειγμα, μια εφαρμογή καιρού λειτουργεί μέσω API, αντλώντας αυτόματα δεδομένα, χωρίς καμία ενέργεια από τον χρήστη.
Αντίθετα, GUI είναι πλατφόρμες όπως το Facebook, το ChatGPT ή ένας ιστότοπος, όπου ο χρήστης επιλέγει τι θα δει ή με ποιον θα αλληλεπιδράσει, όπως όταν ανοίγει μια συζήτηση στο ChatGPT για ένα θέμα που τον ενδιαφέρει.
Οι πηγές των «γρήγορων απαντήσεων»
Οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης συλλέγουν δεδομένα από πλήθος ιστοσελίδων, προκειμένου να παρέχουν άμεσες απαντήσεις. Για τη διασφάλιση της εγκυρότητας, υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου των πηγών. Το ChatGPT, συγκεκριμένα, αντλεί πληροφορίες από δημόσια διαθέσιμες ιστοσελίδες και δημιουργεί μια εσωτερική «αποθήκη» κειμένων ανά θέμα ή είδηση.
Η πρώτη αγωγή από τα ΜΜΕ
Η πρώτη δικαστική προσφυγή κατά της OpenAI κατατέθηκε από την εφημερίδα New York Times, η οποία κατήγγειλε παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι δημοσιογραφικό της υλικό χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα μισά από τα 15 μέσα ενημέρωσης που εμφανίζονται συχνότερα σε 10 χώρες έχουν αποκλείσει το περιεχόμενό τους από την OpenAI, περιορίζοντας έτσι την ποικιλία των πηγών.
Η μεθοδολογία της έρευνας
Οι ερευνητές ζήτησαν ειδήσεις από το ChatGPT μέσω δύο τρόπων χρήσης, του API και του GUI. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025 και περιλάμβανε χιλιάδες συνομιλίες. Σε κάθε περίπτωση, το ChatGPT κλήθηκε να προτείνει ειδήσεις, να εξηγήσει την επιλογή τους και να παράσχει επιπλέον πληροφορίες.
Σε ορισμένα ερωτήματα ζητήθηκε ρητά αυξημένη ποικιλία πηγών, όπως δημόσια και ιδιωτικά, μεγάλα και μικρά, παραδοσιακά και εναλλακτικά μέσα. Συνολικά συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 24.000 απαντήσεις, οι οποίες αναλύθηκαν ως προς τη συχνότητα και το είδος των πηγών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, αν και το ChatGPT ανέφερε πολλές διαφορετικές ιστοσελίδες, λίγες εμφανίζονταν συστηματικά, ενώ αρκετές αναφέρθηκαν μόνο μία φορά. Σε ορισμένες περιπτώσεις εντοπίστηκαν ακόμη και ανύπαρκτες ή εσφαλμένες ιστοσελίδες. Παρ’ όλα αυτά, περίπου τα δύο τρίτα των βασικών πηγών ήταν δημοσιογραφικά μέσα.
«Χρησιμοποίησε πολλές πηγές»
Όταν ζητήθηκε από το ChatGPT να χρησιμοποιήσει περισσότερες και πιο διαφορετικές πηγές, διαφοροποιήθηκε και το είδος των μέσων που πρότεινε, ανάλογα με το αν χρησιμοποιήθηκε API ή GUI. Μέσω API, μειώθηκαν τα «παραδοσιακά» μέσα και αυξήθηκαν τα δημόσια ραδιοτηλεοπτικά, υπερκομματικά sites και ταμπλόιντ. Μέσω GUI, παρατηρήθηκε αύξηση των παραδοσιακών και ψηφιακών μέσων και μείωση των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών και ταμπλόιντ.
Το ChatGPT παρέπεμψε επίσης σε εναλλακτικά μέσα, αλλά και σε ιστοσελίδες που σχετίζονται με ξένη προπαγάνδα ή αμφιλεγόμενο περιεχόμενο, ακόμη και σε sites που παράγουν «ειδήσεις» αποκλειστικά με τεχνητή νοημοσύνη.
Συνολικά, το API δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε λιγότερο γνωστά μέσα, ενώ το GUI παρουσιάζει μια πιο «ρεαλιστική» εικόνα του ειδησεογραφικού τοπίου. Η έρευνα επιβεβαιώνει επίσης ότι όταν ζητείται ρητά ποικιλία, το ChatGPT ανταποκρίνεται διευρύνοντας τις πηγές.
Πολιτική κατεύθυνση
Τέλος, εξετάστηκε αν το ChatGPT προβάλλει περισσότερο αριστερά ή δεξιά μέσα. Βάσει δεδομένων από την έκθεση Reuters Digital News 2025 για τη Γερμανία και της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε, δεν προκύπτει σαφής πολιτική προτίμηση.
Ωστόσο, σε ορισμένες απαντήσεις εντοπίστηκαν προπαγανδιστικά sites, όπως εκείνα που συνδέονται με τη Ρωσία, γεγονός που δείχνει ότι η «ποικιλία» δεν συνεπάγεται απαραίτητα ποιότητα ή αξιοπιστία. Το ChatGPT φαίνεται να επιλέγει πηγές με βάση τη γλωσσική ποικιλία και τη διαδικτυακή διαθεσιμότητα, και όχι την επαγγελματική εγκυρότητα των μέσων.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
