Έλληνας ειδικός στους παιδικούς καρκίνους ανέφερε ότι το 2020 εντόπισε τη μετάλλαξη TP53 σε τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας, εκ των οποίων το ένα νοσεί. Το 2023, ο ίδιος γιατρός διαπίστωσε την ίδια μετάλλαξη και σε τέταρτο παιδί
Σοβαρή ανησυχία έχει προκαλέσει και στην Ελλάδα η υπόθεση δότη σπέρματος που φέρει καρκινική μετάλλαξη και του οποίου το γεννητικό υλικό διακινήθηκε από την European Sperm Bank στη Δανία. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το σπέρμα του συγκεκριμένου δότη -γνωστού με τον κωδικό «7069» ή «Kjeld»- έχει χρησιμοποιηθεί σε επτά κλινικές της χώρας, οδηγώντας στη γέννηση 18 παιδιών από 11 οικογένειες.
Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ) ανακοίνωσε ότι οι μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχουν ήδη ενημερωθεί και βρίσκονται στη διαδικασία ενημέρωσης των οικογενειών που έλαβαν το συγκεκριμένο γεννητικό υλικό, προκειμένου να προχωρήσουν σε περαιτέρω ελέγχους. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Αθηναϊκό Πρακτορείο, η τελευταία χρήση σπέρματος του δότη στην Ελλάδα καταγράφεται το 2017.
Τέσσερα Ελληνόπουλα εμφάνισαν καρκινική μετάλλαξη
Μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα από 14 δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς της Ευρώπης αποκαλύπτει ότι τέσσερα παιδιά στην Ελλάδα, τα οποία γεννήθηκαν από το συγκεκριμένο σπέρμα, εμφάνισαν καρκινική μετάλλαξη. Έλληνας ειδικός στους παιδικούς καρκίνους ανέφερε ότι το 2020 εντόπισε τη μετάλλαξη TP53 σε τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας, εκ των οποίων το ένα νοσεί. Το 2023, ο ίδιος γιατρός διαπίστωσε την ίδια μετάλλαξη και σε τέταρτο παιδί, προερχόμενο από τον ίδιο δότη.
Οι αποφάσεις της Εθνικής Αρχής
Η ΕΑΙΥΑ, αναγνωρίζοντας ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί μελλοντική εκδήλωση συμπτωμάτων που συνδέονται με το Σύνδρομο Li-Fraumeni στους βιολογικούς απογόνους του δότη, αποφάσισε:
- Καθολική απαγόρευση της διάθεσης και χρήσης του γεννητικού υλικού του συγκεκριμένου άνδρα στο μέλλον.
- Υποχρέωση των Μονάδων ΙΥΑ να προχωρήσουν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ενημέρωσης των ληπτών που έχουν ολοκληρώσει κύκλους θεραπείας με το συγκεκριμένο υλικό.
- Οι θεράποντες ιατροί οφείλουν, αφού ενημερώσουν γραπτώς τους λήπτες, να ζητήσουν στοιχεία σχετικά με την έκβαση των κύκλων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
- Σε περίπτωση γέννησης παιδιού, οι γιατροί πρέπει να συλλέξουν πληροφορίες για τη γενικότερη υγεία του και τα δεδομένα από τη νεογνική ή παιδιατρική παρακολούθηση.
- Σύσταση για στοχευμένο μοριακό γονιδιακό έλεγχο στα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το συγκεκριμένο υλικό, προκειμένου να διαπιστωθεί αν φέρουν την παραλλαγή c.325T>A p.(Phe109Ile) στο γονίδιο ΤΡ53, την οποία φέρει και ο δότης.
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος: Αναγνωρίζει κενά στη διαδικασία
Η European Sperm Bank της Δανίας αναγνώρισε ότι το σπέρμα του συγκεκριμένου δότη χρησιμοποιήθηκε σε υπερβολικό βαθμό, ενώ παραδέχθηκε πως η καρκινική μετάλλαξη δεν θα μπορούσε να ανιχνευθεί μέσω των τυπικών ελέγχων. «Ο έλεγχος δεν μπορεί να γίνεται με δείγμα αίματος. Κάθε σπερματοζωάριο είναι λίγο διαφορετικό, άρα και ο έλεγχός τους δεν είναι εύκολη διαδικασία», εξήγησε ο Τζάκσον Κέρκμαν-Μπράουν, καθηγητής στο University of Birmingham. «Τελικά, το ζήτημα αφορά τα όρια ανά οικογένεια και τη μακροχρόνια, ανεξέλεγκτη χρήση του υλικού», πρόσθεσε.
Την ίδια στιγμή, η Κλερ Τέρνμπουλ από το Institute of Cancer Research στο Ηνωμένο Βασίλειο χαρακτήρισε την υπόθεση «εξαιρετικά απίθανη». Όπως είπε, πρόκειται για μια «δυσάρεστη σύμπτωση δύο εξαιρετικά σπάνιων γεγονότων: ότι το σπέρμα ενός δότη φέρει μεταλλάξεις για μια εξαιρετικά σπάνια γενετική πάθηση και ότι χρησιμοποιήθηκε για τη σύλληψη τόσων πολλών παιδιών».
Σύμφωνα με το Euronews, οι κανόνες για τη δωρεά σπέρματος και ωαρίων στην Ευρώπη διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Ο μέγιστος αριθμός παιδιών που μπορούν να γεννηθούν από έναν μόνο δότη κυμαίνεται από ένα στην Κύπρο έως δέκα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία, βάσει έκθεσης του 2025 των Nordic National Ethics Councils. Άλλες χώρες επιλέγουν να περιορίζουν τον αριθμό των οικογενειών που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον ίδιο δότη, ώστε να είναι δυνατή η απόκτηση αδελφών. Στη Δανία, για παράδειγμα, ένας δότης μπορεί να βοηθήσει έως 12 οικογένειες, ενώ στη Σουηδία και στη Νορβηγία έως έξι.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
