Το τέλος των ήρεμων νερών
Μεγάλη ανησυχία για το τέλος των ήρεμων φέρνουν στην κυβέρνηση οι εξελίξεις στην Άγκυρα καθώς ο Ερντογάν ετοιμάζει νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου.
Το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Το υπό διαμόρφωση νομοθέτημα συγκεντρώνει ευρείες εξουσίες στο πρόσωπο του Τούρκου προέδρου. Συγκεκριμένα, του παραχωρεί τον έλεγχο στη διαχείριση και εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων και του δίνει τη δυνατότητα να καθορίζει μονομερώς, μέσω προεδρικών διαταγμάτων, τα θαλάσσια σύνορα της χώρας.
Παράλληλα, θα ορίζει και θα αναπροσαρμόζει τους κανόνες εμπλοκής σε περιόδους κρίσεων, αποκτώντας πλήρη ελευθερία κινήσεων σε επιχειρησιακό επίπεδο, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω κοινοβουλευτική έγκριση.
Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δημιουργεί γεωπολιτικούς και νομικούς προβληματισμούς. Σε πρώτη φάση, η Τουρκία επιχειρεί να θεσπίσει ΑΟΖ 200 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της.
Η προσέγγιση αυτή παραβλέπει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, όπως αυτά αναγνωρίζονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία η Τουρκία δεν έχει υπογράψει. Αν και ένας εσωτερικός νόμος δεν παράγει διεθνές δίκαιο ούτε δεσμεύει νομικά την Αθήνα, λειτουργεί ως εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης για την εξωτερική δράση της Άγκυρας.
Ένας πρόσθετος κίνδυνος είναι η ενσωμάτωση της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών» στο κείμενο του νόμου. Το νομοσχέδιο φαίνεται να περιλαμβάνει ρυθμίσεις που αμφισβητούν συστηματικά το καθεστώς δεκάδων ελληνικών νησιών και βραχονησίδων στο Αιγαίο. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα μετατρέπει μια θεωρητική διεκδίκηση σε επίσημη κρατική στρατηγική. Ταυτόχρονα, μέσω αυτού του νομοθετήματος, επιβεβαιώνεται ουσιαστικά η απειλή πολέμου (casus belli) σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια…
Στο πρακτικό πεδίο, ο κύριος κίνδυνος αφορά τη δημιουργία τετελεσμένων. Η Τουρκία αποκτά ένα θεσμικό άλλοθι για να δικαιολογήσει μονομερείς ενέργειες στο μέλλον, όπως η έκδοση NAVTEX, η παρουσία ερευνητικών σκαφών ή η προκήρυξη οικοπέδων για έρευνες υδρογονανθράκων εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και της κυπριακής ΑΟΖ. Τι σημαίνει αυτό εν ολίγοις;
Ότι ο Ερντογάν εγκαταλείπει την τακτική των ήρεμων νερών και ετοιμάζεται για ένα θερμό καλοκαίρι στο Αιγαίο…
