ΝΑΤΟ: Η Ουάσιγκτον ζυγίζει «καλούς» και «κακούς» συμμάχους
Η νέα συζήτηση που άνοιξε γύρω από το ΝΑΤΟ δεν αφορά απλώς διαφωνίες τακτικής ή διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις στον πόλεμο με το Ιράν. Αγγίζει πλέον τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ο Λευκός Οίκος φαίνεται να αντιλαμβάνεται τις συμμαχίες: με όρους λογαριασμού, ανταπόδοσης και άμεσης συμμόρφωσης. Το δημοσίευμα αποδίδεται στο Politico και μιλά για κατάρτιση λίστας «καλών» και «κακών» συμμάχων. Παράλληλα, το Reuters μετέδωσε ήδη από τις 8 Απριλίου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, στη συνάντησή του με τον Μαρκ Ρούτε, εξαπέλυσε σκληρή επίθεση στο ΝΑΤΟ για τη στάση αρκετών κρατών στον πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας ουσιαστικά ότι η Συμμαχία απέτυχε να στηρίξει την Ουάσινγκτον την ώρα που τη χρειαζόταν. Το Associated Press περιέγραψε την ίδια στιγμή μια διευρυνόμενη ρήξη ΗΠΑ – Ευρώπης, με τον Αμερικανό πρόεδρο να ανακινεί ξανά την απειλή αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ότι η λογική της διάκρισης ανάμεσα σε «χρήσιμους» και «ανεπαρκείς» συμμάχους έχει ήδη εμφανιστεί ανοιχτά στη δημόσια αμερικανική γλώσσα. Δεν είναι μόνο παρασκήνιο. Σε επίσημη δήλωση των επικεφαλής των Επιτροπών Ενόπλων Δυνάμεων Γερουσίας και Βουλής πριν από τη συνάντηση Τραμπ – Ρούτε, ο Ρότζερ Γουίκερ και ο Μάικ Ρότζερς σημείωσαν ότι «κάποιοι σύμμαχοι, περιλαμβανομένης της Ισπανίας, δεν ανταποκρίθηκαν πλήρως», προσθέτοντας όμως ότι η επιχείρηση Epic Fury στηρίχθηκε σημαντικά από τη μεγάλη πλειοψηφία των συμμάχων. Αυτή η φράση είναι ίσως το πιο καθαρό δημόσιο ίχνος της σκέψης που περιγράφεται στο ρεπορτάζ: η Ουάσινγκτον μετρά, θυμάται και αξιολογεί. Η ίδια γραμμή ενισχύθηκε και από επίσημες τοποθετήσεις του Λευκού Οίκου υπέρ της επιχείρησης κατά του Ιράν, που παρουσίαζαν την αμερικανική δράση ως στρατηγική επιτυχία και άφηναν να εννοηθεί πως όσοι δεν στάθηκαν δίπλα της καταγράφονται πολιτικά.
Τα κράτη-σύμμαχοι
Σε επίπεδο χωρών, η εικόνα είναι ήδη αρκετά καθαρή. Κράτη όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία είτε αρνήθηκαν είτε περιόρισαν διευκολύνσεις προς τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το Reuters συμπληρώνει ότι η Ουάσινγκτον περίμενε αεροπορική ή ναυτική στήριξη για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που αρκετοί Ευρωπαίοι απέφυγαν να προσφέρουν. Αντίθετα, η αμερικανική πλευρά έδειξε να ξεχωρίζει πιο θετικά συμμάχους που στάθηκαν πιο κοντά στις επιχειρησιακές της απαιτήσεις. Έστω κι αν οι διαθέσιμες πηγές δεν καταγράφουν ονομαστικά ένα πλήρες δίπολο «καλών» και «κακών», καταγράφουν απολύτως μια διαδικασία πολιτικής ζύγισης και συμμαχικής βαθμολόγησης.
Το επόμενο ζήτημα είναι τι μορφή μπορεί να πάρει αυτή η λογική. Δεν υπάρχει επίσημο αμερικανικό έγγραφο σε δημόσια θέα που να ανακοινώνει συγκεκριμένο σύστημα κυρώσεων ή ανταμοιβών. Ωστόσο, ο τρόπος που μιλά ο Τραμπ για το ΝΑΤΟ και ο τρόπος που οι άνθρωποι γύρω του ξεχωρίζουν ποιοι «βοήθησαν» και ποιοι όχι δείχνει μια σαφή κατεύθυνση. Η πίεση μπορεί να εκφραστεί μέσα από τη στάθμιση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, τη διάθεση δυνάμεων, την πολιτική προτεραιότητα σε κοινές ασκήσεις ή τη συνολική αμερικανική προθυμία να επενδύει στρατηγικά σε συγκεκριμένες διμερείς σχέσεις. Το Reuters καταγράφει ότι ο Τραμπ αποκάλεσε το ΝΑΤΟ «paper tiger», κάτι που δεν είναι απλώς μια φράση εντυπωσιασμού αλλά σήμα ότι η Ουάσινγκτον βλέπει πλέον τη Συμμαχία μέσα από πιο ωμή λογική κόστους – οφέλους.
Αυτή ακριβώς η προσέγγιση όμως κρύβει και σοβαρούς κινδύνους. Ο ίδιος ο Ρότζερ Γουίκερ, παρά την κριτική σε ορισμένους συμμάχους, επέμεινε ότι «ένα ισχυρό ΝΑΤΟ παραμένει σταθερά προς το συμφέρον των ΗΠΑ». Το AP σημειώνει επίσης ότι οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις δεν οφείλονταν απλώς σε αντιαμερικανισμό, αλλά και σε εσωτερικούς πολιτικούς περιορισμούς, σε φόβο κλιμάκωσης και στην απροθυμία να εμπλακούν χωρίς καθαρή στρατηγική κατάπαυσης πυρός. Με αυτό το δεδομένο, η πολιτική διαχωρισμού συμμάχων σε «καλούς» και «κακούς» μπορεί βραχυπρόθεσμα να λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, αλλά μακροπρόθεσμα απειλεί να φθείρει ακόμη περισσότερο τη συνοχή της Συμμαχίας σε μια περίοδο που ήδη πιέζεται από τη Ρωσία, το Ιράν, την Κίνα και τις ενεργειακές αναταράξεις. Κι αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο συμπέρασμα από όλη την υπόθεση: ότι η Ουάσινγκτον δεν περιορίζεται πια στο να ζητά περισσότερα από τους συμμάχους, αλλά δείχνει έτοιμη να τους κατατάσσει δημόσια ή ανεπίσημα με βάση το πόσο άμεσα εξυπηρετούν τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Ριψοκίνδυνη απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού…
- Αιφνιδιασμός Σαμαρά με 10%
- Τσίπρας, Καρυστιανού ή Ανδρουλάκης; Ποιον βλέπουν οι δημοσκόποι φαβορί για τη δεύτερη θέση
