Superman όπως… Μωυσής: Η γέννηση του 1938

Superman όπως… Μωυσής: Η γέννηση του 1938

Η σύνδεση του χαρακτήρα με τον έντονο αντισημιτισμό της δεκαετίας του 1930.

Η 18η Απριλίου 1938 αποτελεί την ημερομηνία γέννησης ενός εκ των ισχυρότερων πολιτιστικών συμβόλων του 20ού αιώνα: του Superman.

Εκείνη την ημέρα κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του περιοδικού Action Comics #1, συστήνοντας στον κόσμο έναν ήρωα που θα όριζε για πάντα το είδος των κόμικς και θα καθιέρωνε το αρχέτυπο του υπερήρωα.

Η ιστορία της δημιουργίας του ξεκινά από τη φιλία δύο εφήβων από το Κλίβελαντ του Οχάιο των ΗΠΑ, του συγγραφέα Τζέρι Σίγκελ και του σχεδιαστή Τζο Σούστερ.

Αμφότεροι γιοι Εβραίων μεταναστών, επηρεάστηκαν βαθιά από τη Μεγάλη Ύφεση, δηλαδή τη σοβαρότερη παγκόσμια οικονομική κρίση της σύγχρονης ιστορίας, όπως επίσης από την άνοδο του ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη.

Ο αρχικός τους Superman ήταν ένας κακός με τηλεπαθητικές δυνάμεις, ωστόσο σύντομα συνειδητοποίησαν ότι ένας ήρωας που θα προστάτευε τους αδύναμους θα είχε μεγαλύτερη απήχηση.

Εμπνεύστηκαν από τον μυθικό Ηρακλή, τον Σαμψών, αλλά και από αστέρες του κινηματογράφου, όπως ο Ντάγκλας Φέρμπανκς.

Στο τεύχος #1, οι αναγνώστες έμαθαν για την καταγωγή του: ένας επιστήμονας από τον πλανήτη Krypton, ο οποίος αργοπεθαίνει, στέλνει τον γιο του στη Γη με ένα διαστημικό σκάφος.

Το βρέφος βρίσκεται και υιοθετείται από ένα ζευγάρι αγροτών, παίρνοντας το όνομα Κλαρκ Κεντ, με το οποίο έμελλε να γραφτεί στην ιστορία.

Μεγαλώνοντας, ανακαλύπτει ότι η γήινη βαρύτητα και ο κίτρινος ήλιος τού χαρίζουν υπερφυσικές ικανότητες: ταχύτητα μεγαλύτερη από μια σφαίρα, δύναμη που λυγίζει ατσάλι και την ικανότητα να πηδά πάνω από ψηλά κτίρια (η πτήση προστέθηκε αργότερα).

Ως ενήλικας, ο Κλαρκ μετακομίζει στην πόλη Metropolis και πιάνει δουλειά ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα “Daily Star” (μετέπειτα “Daily Planet“), μια ιδανική κάλυψη για να μαθαίνει πρώτος τις ειδήσεις.

Εκεί γνωρίζει τη δυναμική και βραβευμένη Λόις Λέιν, η οποία γίνεται το αιώνιο ερωτικό του ενδιαφέρον.

Ο Superman των πρώτων τευχών ήταν ένας μαχητής της κοινωνικής δικαιοσύνης που κυνηγούσε διεφθαρμένους πολιτικούς, εκμεταλλευτές εργατών και συζύγους που κακοποιούσαν τις γυναίκες τους.

Το Action Comics #1, το οποίο τότε κόστιζε μόλις 10 σεντς, σήμερα θεωρείται το «Άγιο Δισκοπότηρο» των συλλεκτών, με αντίτυπα να πωλούνται για εκατομμύρια δολάρια.

Ο Superman δεν ήταν απλώς ένας χαρακτήρας με κάπα, αλλά η ενσάρκωση της ελπίδας σε μια σκοτεινή εποχή, ένας «Ξένος» που επέλεξε να γίνει ο προστάτης της νέας του πατρίδας, αντιπροσωπεύοντας την αλήθεια και τη δικαιοσύνη.

Οι εβραϊκές καταβολές

Οι ρίζες των Τζέρι Σίγκελ και Τζο Σούστερ διαμόρφωσαν την ιστορία του Superman, τον οποίον πολλοί ερευνητές θεωρούν ως μια σύγχρονη ερμηνεία εβραϊκών παραδόσεων.

Η ιστορία της καταγωγής του είναι σχεδόν πανομοιότυπη με αυτή του Μωυσή, επειδή η μητέρα του τον είχε βάλει σε ένα καλάθι στον Νείλο για να τον σώσει από τη σφαγή.

Αμφότεροι βρέθηκαν από ξένους και μεγάλωσαν σε έναν διαφορετικό πολιτισμό, ανακαλύπτοντας αργότερα την πραγματική τους ταυτότητα και το πεπρωμένο τους να σώσουν τον κόσμο.

Ο Superman λεγόταν Kal-El στον πλανήτη Krypton, παραπέμποντας στο “el” που στα εβραϊκά σημαίνει «θεός», όπως στα ονόματα Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Δηλαδή αυτό το όνομα θα μπορούσε κάλλιστα να ερμηνευθεί ως «Φωνή του Θεού» ή «Σκάφος του Θεού».

Μοιραία, ένας άλλος παραλληλισμός γίνεται με το Γκόλεμ της Πράγας, ένα ανθρωπόμορφο πλάσμα από λάσπη στις όχθες του ποταμού Μολδάβα που δημιουργήθηκε για να προστατεύει τους Εβραίους από τους διωγμούς.

Ο Superman ήταν η εξέλιξη αυτής της ιδέας: ένας ανίκητος προστάτης των αδυνάμων σε μια εποχή που ο αντισημιτισμός στην Ευρώπη βρισκόταν στο ζενίθ.

Επίσης, ο Κλαρκ Κεντ αποτελεί τον κλασικό μετανάστη που πασχίζει να «ταιριάξει» με την κοινωνία, δηλαδή αλλάζει το όνομά του, φοράει γυαλιά, και συμπεριφέρεται μετρημένα.

Προσπαθεί εν ολίγοις να δείχνει ένας συνηθισμένος Αμερικανός, ενώ μέσα του κρύβει μια τεράστια δύναμη και μια κληρονομιά από έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.

Αυτή η διπλή ταυτότητα αντανακλούσε την ανάγκη των Εβραίων μεταναστών της εποχής να αφομοιωθούν στην κοινωνία των ΗΠΑ.

Τέλος, η εβραϊκή έννοια του “Tikkun Olam” (μτφρ. «επιδιόρθωση του κόσμου») διαπνέει τις πρώτες ιστορίες του Superman, ο οποίος δεν πολεμούσε εξωγήινους, αλλά διεφθαρμένους εργοδότες, φτωχογειτονιές και κοινωνικές αδικίες.

Τελευταίες Ειδήσεις