Η Ελλάδα προς μεγάλη πτώση και υψηλά πλεονάσματα σύμφωνα με το ΔΝΤ
To Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει μια εντυπωσιακή αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους τα επόμενα χρόνια, σε αντίθεση με τη γενικότερη διεθνή τάση που παραμένει ανοδική. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Fiscal Monitor του ΔΝΤ, η Ελλάδα αναμένεται να δει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ να υποχωρεί από 145,7% το 2025 στο 136,9% το 2026, να συνεχίσει στο 130,3% το 2027 και να φτάσει στο 110,9% έως το 2031. Το πιο βαρύ στοιχείο της πρόβλεψης είναι ότι αυτή η πτώση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών συνολικά προβλέπεται να αυξηθεί από 108% του ΑΕΠ το 2025 σε 114,8% το 2031, ενώ και το χρέος της ευρωζώνης εκτιμάται ότι θα κινηθεί ανοδικά από 87,1% σε 89,7%. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται απλώς σε τροχιά βελτίωσης, αλλά σε πορεία σαφώς πιο θετική από τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η αποκλιμάκωση αυτή, σύμφωνα με το ΔΝΤ, στηρίζεται σε υψηλά και διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα. Οι προβλέψεις του Ταμείου δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί στο 4,4% του ΑΕΠ το 2025, θα υποχωρήσει στο 3,8% το 2026, θα συνεχίσει χαμηλότερα στο 3,1% το 2027 και θα παραμείνει πάντως σε υψηλό επίπεδο, στο 2,7%, ακόμη και το 2031. Αυτή η γραμμή είναι απολύτως συμβατή και με τη νεότερη αποτίμηση του ΔΝΤ στην αποστολή του Άρθρου IV για την Ελλάδα, όπου αναφερόταν ήδη από τον Μάρτιο ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα παραμείνει ισχυρό, κοντά στο 2¾% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, και ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει κατά περίπου 35 ποσοστιαίες μονάδες ως το 2031. Η ουσία είναι ότι το Ταμείο βλέπει την ελληνική δημοσιονομική πορεία να μην είναι μια πρόσκαιρη επίδοση ενός ή δύο ετών, αλλά μια πιο σταθερή διαδρομή αποκλιμάκωσης.
Δημόσιο χρέος: Η Ελλάδα κόντρα στο διεθνές ρεύμα
Το ενδιαφέρον στην έκθεση δεν βρίσκεται μόνο στα ελληνικά νούμερα, αλλά και στη σύγκριση με όσα συμβαίνουν διεθνώς. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος αυξήθηκε στο 94% του ΑΕΠ το 2025 και θα φτάσει το 100% έως το 2029, ένα χρόνο νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν πριν από έναν χρόνο. Το ίδιο το Ταμείο τονίζει ότι οι δυναμικές του παγκόσμιου χρέους παραμένουν δυσμενείς και ότι, παρότι η μεγαλύτερη ώθηση προέρχεται από ΗΠΑ και Κίνα, οι αδυναμίες είναι σαφώς ευρύτερες. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην αιχμή της αύξησης, με το χρέος τους να προβλέπεται να ανέβει από 123,9% του ΑΕΠ το 2025 στο 142,1% το 2031. Μέσα σε αυτή την εικόνα, η ελληνική περίπτωση ξεχωρίζει γιατί ακολουθεί ακριβώς την αντίθετη πορεία. Δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα χρέους εξαφανίζεται, αλλά ότι η σχετική θέση της χώρας βελτιώνεται αισθητά.
Δημόσιο χρέος: Το μήνυμα του ΔΝΤ για πειθαρχία και στοχευμένα μέτρα
Το ΔΝΤ, πάντως, δεν συνοδεύει τις θετικές προβλέψεις για την Ελλάδα με εφησυχασμό. Στην ίδια έκθεση προειδοποιεί ότι το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή εντείνει την παγκόσμια αβεβαιότητα σε μια περίοδο κατά την οποία τα δημόσια οικονομικά πολλών χωρών είναι ήδη πιεσμένα από την πανδημία, την ενεργειακή κρίση και τις προηγούμενες πληθωριστικές εξάρσεις. Γι’ αυτό επαναλαμβάνει ότι τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα σε όσους είναι περισσότερο εκτεθειμένοι και λιγότερο ικανοί να απορροφήσουν τις αυξήσεις τιμών. Με αυτή την έννοια, η ελληνική πρόβλεψη για πτώση του χρέους δεν διαβάζεται ως λευκή επιταγή, αλλά ως αποτέλεσμα πειθαρχημένης δημοσιονομικής πορείας που θα πρέπει να διατηρηθεί σε ένα περιβάλλον λιγότερο συγχωρητικό από τις αγορές. Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα του Ταμείου, ότι η χώρα εμφανίζει ισχυρή πορεία αποκλιμάκωσης, αλλά η σταθερότητα αυτής της πορείας περνά μέσα από τη συνέχιση υψηλών πλεονασμάτων και προσεκτικών παρεμβάσεων.
