Ουράνιο: Η Ουάσιγκτον πιέζει για 20 χρόνια αναστολής και η Τεχεράνη αντιπροτείνει 5
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από τις επαφές στο Ισλαμαμπάντ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έβαλαν στο τραπέζι πρόταση για 20ετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν, ενώ η ιρανική πλευρά αντιπρότεινε πολύ μικρότερη διάρκεια, έως πέντε χρόνια, επιμένοντας ταυτόχρονα ότι το ήδη υπάρχον πυρηνικό υλικό δεν πρέπει να φύγει από τη χώρα. Το αδιέξοδο αυτό ήταν από τα βασικά σημεία που δεν επέτρεψαν να κλείσει συμφωνία στον τελευταίο γύρο συνομιλιών, παρότι και οι δύο πλευρές άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της διαπραγμάτευσης τις επόμενες ημέρες.
Ουράνιο: Το 20ετές πάγωμα που ζητά η Ουάσινγκτον
Το κρίσιμο νέο στοιχείο είναι ότι η αμερικανική πρόταση δεν μιλά πλέον για οριστική παραίτηση του Ιράν από κάθε μελλοντικό εμπλουτισμό, αλλά για ένα εξαιρετικά μακρύ “πάγωμα” διάρκειας 20 ετών. Η προσέγγιση αυτή παρουσιάζεται ως πιο ευέλικτη από μια μόνιμη απαγόρευση, αλλά ταυτόχρονα παραμένει πολύ πιο αυστηρή από τη βραχύτερη φόρμουλα που επιδιώκει η Τεχεράνη. Πληροφορίες από αμερικανικές και διεθνείς πηγές συγκλίνουν ότι αυτό ακριβώς το ζήτημα, δηλαδή για πόσο θα μείνει ανενεργό το πρόγραμμα εμπλουτισμού, βρέθηκε στην καρδιά του παζαριού. Το Ιράν φέρεται να απάντησε με πρόταση “μονοψήφιας” διάρκειας, ενώ νεότερες αναφορές ανεβάζουν την ιρανική αντιπρόταση έως και τα πέντε χρόνια.
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να θεωρεί ότι μόνο ένας τόσο μακρύς χρονικός ορίζοντας μπορεί να δώσει αξιόπιστες εγγυήσεις ότι το Ιράν δεν θα βρεθεί ξανά σύντομα σε θέση να επανεκκινήσει με ταχύτητα ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να το φέρει κοντά σε πυρηνικό όπλο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει με επιφύλαξη κάθε σχήμα που θα μπορούσε να θυμίσει τη συμφωνία του 2015, από την οποία οι ΗΠΑ είχαν αποχωρήσει το 2018. Η παλιά συμφωνία προέβλεπε περιορισμούς με ημερομηνία λήξης, και ακριβώς αυτή η λογική των “ρήτρων λήξης” είναι που η σημερινή Ουάσινγκτον θέλει να αποφύγει σε μια νέα διευθέτηση.
Ουράνιο: Τι ζητούν οι ΗΠΑ για τα 440,9 κιλά
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά το ήδη παραγόμενο απόθεμα. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, πριν από τις επιθέσεις του 2025 το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, ποσότητα που, αν εμπλουτιστεί περαιτέρω, θα μπορούσε θεωρητικά να επαρκεί για περίπου 10 πυρηνικά όπλα με βάση το σχετικό yardstick της IAEA. Οι ίδιες πληροφορίες τοποθετούν μεγάλο μέρος αυτού του υλικού στην Ισφαχάν, σε υπόγειες εγκαταστάσεις που παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό άθικτες. Γι’ αυτό και οι ΗΠΑ ζητούν όχι μόνο πάγωμα του μελλοντικού εμπλουτισμού, αλλά και απομάκρυνση του ήδη υπάρχοντος αποθέματος από το ιρανικό έδαφος.
Η Τεχεράνη, από την άλλη, δεν φαίνεται διατεθειμένη να δεχθεί έξοδο του υλικού από τη χώρα. Η εναλλακτική που έχει εμφανιστεί στις διαρροές είναι μια “παρακολουθούμενη αραίωση” ή down-blending του υλικού, ώστε να μειωθεί ο βαθμός εμπλουτισμού του και να αυξηθεί ο χρόνος που θα απαιτούνταν για οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική χρήση. Για τις ΗΠΑ, όμως, αυτό δεν λύνει πλήρως το πρόβλημα, επειδή το υλικό θα παραμείνει υπό ιρανικό έλεγχο και θεωρητικά θα μπορούσε μελλοντικά να ξαναεμπλουτιστεί. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και ο πιο σκληρός πυρήνας της αντιπαράθεσης: αν η συμφωνία θα περιορίσει πραγματικά τον κίνδυνο ή απλώς θα τον μεταθέσει χρονικά.
Ουράνιο: Γιατί το παζάρι δείχνει συμφωνία και ταυτόχρονα αδιέξοδο
Παρά το αδιέξοδο, το γεγονός ότι οι δύο πλευρές πλέον συζητούν κυρίως τη διάρκεια της αναστολής και τον χειρισμό του αποθέματος δείχνει ότι η διαπραγμάτευση έχει περάσει από τη γενική αντιπαράθεση σε πιο συγκεκριμένους όρους. Το Reuters ανέφερε ότι οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ ήταν οι πιο υψηλού επιπέδου άμεσες επαφές ΗΠΑ και Ιράν εδώ και πάνω από μία δεκαετία, ενώ διαμεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία προσπαθούν να γεφυρώσουν τις τελευταίες μεγάλες διαφορές. Ταυτόχρονα, παραμένουν στο τραπέζι οι κυρώσεις, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και η περιφερειακή ασφάλεια, όμως το ουράνιο εξακολουθεί να είναι το σημείο που κρίνει αν θα υπάρξει ή όχι συμφωνία.
Η εικόνα, λοιπόν, είναι διπλή. Από τη μία, υπάρχει εμφανές περιθώριο συνέχισης του διαλόγου, αφού τόσο το Reuters όσο και άλλες πηγές αναφέρουν ότι νέος γύρος μπορεί να γίνει ξανά στο Ισλαμαμπάντ μέσα στις επόμενες ημέρες. Από την άλλη, η απόσταση παραμένει σοβαρή: οι ΗΠΑ ζητούν μακρά αναστολή και απομάκρυνση του αποθέματος, ενώ το Ιράν επιμένει σε συντομότερη παύση και διατήρηση του υλικού εντός της χώρας με αραίωση. Αυτό σημαίνει ότι το επόμενο βήμα δεν θα κριθεί από το αν οι δύο πλευρές θέλουν να συνεχίσουν, αλλά από το αν θα δεχθούν έναν συμβιβασμό που δεν θα θυμίζει νέα εκδοχή της συμφωνίας του 2015, κάτι που η Ουάσινγκτον δείχνει να φοβάται ανοιχτά.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
- Πολύ σοβαρό επεισόδιο στο Αιγαίο με την Τουρκία
- Ριψοκίνδυνη απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού…
