Στενά του Ορμούζ: Γιατί ο Τραμπ θέλει να μπλοκάρει το ήδη ελεγχόμενο στρατηγικό πέρασμα

Στενά του Ορμούζ: Αυτή είναι η ιστορία τους

Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης Τραμπ προς το Ιράν, με φόντο τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας, τα «διόδια» στα τάνκερ και τον φόβο νέας ενεργειακής κρίσης

O Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να ανεβάσει κατακόρυφα την πίεση προς το Ιράν, ανακοινώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν τη διαδικασία πλήρους αποκλεισμού κάθε πλοίου που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα των Στενών του  Ορμούζ. Η κίνηση προκαλεί αμέσως ένα εμφανές παράδοξο, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι στόχος του είναι να αποκατασταθεί πλήρως η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, ενώ την ίδια στιγμή απειλεί με αποκλεισμό μία από τις σημαντικότερες οδούς στον κόσμο για τη μεταφορά πετρελαίου. Το σημείο αυτό είναι ακριβώς που, σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάζεται στο κείμενο, αναδεικνύει όλη την πολυπλοκότητα της γεωπολιτικής και οικονομικής στρατηγικής της Ουάσιγκτον, η οποία επιχειρεί να πιέσει στο έπακρο την Τεχεράνη, χωρίς όμως να προκαλέσει μια ανεξέλεγκτη έκρηξη στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Στενά του Ορμούζ: Ο έλεγχος του Ιράν και τα «διόδια» στα δεξαμενόπλοια

Όπως επισημαίνεται, τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι τεχνικά κλειστά, αλλά λειτουργούν ήδη υπό αυστηρό έλεγχο από το Ιράν. Η Τεχεράνη επιτρέπει τη διέλευση ορισμένων δεξαμενόπλοιων, συχνά όμως με την επιβολή υψηλών τελών που φτάνουν ακόμη και τα δύο εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Αυτή η εικόνα δημιουργεί μια ιδιότυπη κατάσταση, καθώς η ναυσιπλοΐα δεν έχει σταματήσει πλήρως, αλλά διεξάγεται μέσα σε ένα πλαίσιο έντονης επιτήρησης, περιορισμών και οικονομικού κόστους. Παράλληλα, το Ιράν συνεχίζει να εξάγει πετρέλαιο μέσω της περιοχής και να διατηρεί σημαντικά έσοδα ακόμη και εν μέσω σύγκρουσης. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που αναφέρονται, οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί, αλλά αντιθέτως εμφάνισαν αύξηση τους τελευταίους μήνες, κάτι που δείχνει ότι η Τεχεράνη έχει κατορθώσει να κρατήσει ζωντανό ένα κρίσιμο οικονομικό κανάλι σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.

Στενά του Ορμούζ: Ο οικονομικός πόλεμος και το παγκόσμιο ρίσκο

Αυτό ακριβώς είναι που, σύμφωνα με το κείμενο, δημιουργεί το μεγάλο δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ένας πλήρης αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε πράγματι να πλήξει οικονομικά το Ιράν, περιορίζοντας τα έσοδά του από το πετρέλαιο, δηλαδή μια βασική πηγή χρηματοδότησης τόσο της οικονομίας όσο και των στρατιωτικών του δραστηριοτήτων. Από την άλλη πλευρά όμως, η ίδια κίνηση θα είχε πολύ σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Το ενδεχόμενο να κλείσει πλήρως ή να παραλύσει ουσιαστικά η διέλευση από ένα τόσο κρίσιμο πέρασμα θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εκτόξευση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επηρεάζοντας άμεσα οικονομίες και καταναλωτές σε όλο τον κόσμο, μεταξύ αυτών και τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι σήμερα η Ουάσιγκτον είχε αποφύγει να προχωρήσει σε μια τόσο ακραία επιλογή, επιτρέποντας ακόμη και τη διέλευση ιρανικών δεξαμενόπλοιων, ακριβώς για να διατηρείται μια σχετική ισορροπία στις τιμές της ενέργειας και να αποφεύγονται απότομοι κραδασμοί στη διεθνή αγορά.

Η αμερικανική στρατηγική περιγράφεται επίσης ως βαθιά αντιφατική. Από τη μία, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο εδώ και χρόνια, ιδιαίτερα μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν το 2018. Από την άλλη όμως, πρόσφατα προχώρησε και σε προσωρινή χαλάρωση ορισμένων περιορισμών, επιτρέποντας στο Ιράν να διαθέσει στην αγορά μεγάλες ποσότητες αποθηκευμένου πετρελαίου. Όπως σημειώνεται, αυτή η κίνηση απελευθέρωσε περίπου 140 εκατομμύρια βαρέλια και συνέβαλε στη συγκράτηση των τιμών. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν συντονίσει διεθνείς ενέργειες για την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, ενώ έχουν χαλαρώσει και περιορισμούς σε ρωσικές εξαγωγές, επιδιώκοντας να αυξήσουν την προσφορά στην αγορά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο σχεδιαζόμενος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ εμφανίζεται ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης προς το Ιράν, με στόχο να τερματιστεί η σύγκρουση υπό όρους ευνοϊκούς για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη μέγιστη πίεση και στην αποφυγή μιας γενικευμένης ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, η επιλογή Τραμπ παραμένει εξαιρετικά ριψοκίνδυνη, καθώς μπορεί να εντείνει δραματικά την πίεση προς την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο διεθνούς οικονομικής αναταραχής.

Τελευταίες Ειδήσεις