«Πύλη των Δακρύων»: Το στενό που μπορεί να τινάξει ξανά στον αέρα το παγκόσμιο εμπόριο

Στενά του Ορμούζ: Αυτή είναι η ιστορία τους

Νέος εφιάλτης στη ναυτιλία: Οι Χούθι απειλούν τώρα το Μπαμπ αλ Μαντέμπ

Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν εκτός κανονικής λειτουργίας και την παγκόσμια αγορά ενέργειας να κινείται ήδη σε καθεστώς έντασης, η διεθνής ναυτιλία αρχίζει να φοβάται ένα δεύτερο, εξίσου επικίνδυνο στραγγαλιστικό σημείο. Το βλέμμα στρέφεται τώρα στο στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ, τη θαλάσσια δίοδο στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, που συνδέει την περιοχή με τον Κόλπο του Άντεν και την Αραβική Θάλασσα. Πρόκειται για ένα πέρασμα στρατηγικής σημασίας, γιατί χωρίς αυτό δεν υπάρχει πρακτικά πρόσβαση από και προς τη Διώρυγα του Σουέζ για τα πλοία που κινούνται μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Τα διεθνή πρακτορεία καταγράφουν ήδη πως η είσοδος των Χούθι στον σημερινό πόλεμο αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο να απειληθεί ξανά η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, την ώρα που μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι αποφεύγουν ήδη το πέρασμα και στρέφονται προς τον περίπλου της Αφρικής.

Το Μπαμπ αλ Μαντέμπ δεν είναι ένα ακόμη στενό στον χάρτη. Είναι ένα από τα πιο κρίσιμα choke points του πλανήτη. Σύμφωνα με τη Britannica, το στενό χωρίζει την Υεμένη από το Τζιμπουτί και την Ερυθραία και έχει πλάτος περίπου 20 μίλια, ενώ διαιρείται σε δύο θαλάσσιους διαύλους από το νησί Περίμ ή Μαγιούν, όπως είναι επίσης γνωστό. Η διεθνής ναυσιπλοΐα γίνεται κυρίως από τον δυτικό δίαυλο. Η σημασία του αποτυπώνεται και στα στοιχεία της UNCTAD: από αυτό το πέρασμα διήλθε το 2023 περίπου το 8,7% του συνολικού παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες το βάρος του είναι ακόμη μεγαλύτερο, όπως στα αυτοκίνητα και στα εμπορευματοκιβώτια, όπου το ποσοστό φτάνει περίπου το 20%, αλλά και στα πετρελαιοειδή και στο αργό πετρέλαιο. Αυτό εξηγεί γιατί κάθε απειλή στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ μεταφράζεται αμέσως σε παγκόσμιο συναγερμό.

Η ονομασία «Πύλη των Δακρύων» δεν είναι τυχαία. Έχει συνδεθεί ιστορικά με τη δυσκολία και την επικινδυνότητα του περάσματος, όμως σήμερα αποκτά και νέα, απολύτως σύγχρονη διάσταση. Τα πλοία αναγκάζονται να επιβραδύνουν για να περάσουν από το στενό, ενώ τόσο οι πύραυλοι όσο και τα drones των Χούθι μπορούν να καλύψουν την περιοχή. Το AP σημειώνει ότι το Μπαμπ αλ Μαντέμπ είναι σήμερα ιδιαίτερα ευάλωτο ακριβώς επειδή βρίσκεται σε βεληνεκές των Χούθι, οι οποίοι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να πλήξουν πλοία και στόχους πολύ μακριά από τα εδάφη που ελέγχουν. Η Wall Street Journal κατέγραψε ότι η συμμετοχή των Χούθι στον πόλεμο έχει ήδη εντείνει τους φόβους ότι, μετά το Ορμούζ, μπορεί να απειληθεί και αυτή η εναλλακτική θαλάσσια διαδρομή.

Οι φόβοι αυτοί δεν βασίζονται σε υποθέσεις, αλλά στην πρόσφατη εμπειρία. Σύμφωνα με το Reuters, οι Χούθι επιτέθηκαν σε περισσότερα από 100 εμπορικά πλοία την περίοδο της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα, βυθίζοντας πλοία και σκοτώνοντας ναυτικούς. Το AP υπενθυμίζει ότι η δράση τους είχε ήδη προκαλέσει βαθιά αναστάτωση στις θαλάσσιες μεταφορές, αναγκάζοντας πολλές εταιρείες να αποφεύγουν τη διαδρομή Σουέζ και Ερυθράς Θάλασσας. Το Reuters μεταδίδει ακόμη ότι πλέον μεγάλες εταιρείες, όπως Maersk, Hapag-Lloyd και CMA CGM, στρέφονται ξανά γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, επιλογή που προσθέτει περίπου 10 έως 14 ημέρες στον χρόνο μεταφοράς και ανεβάζει το κόστος ανά κοντέινερ με βαριές προσαυξήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ένα νέο μπλοκάρισμα στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ δεν θα χτυπούσε μόνο τη ναυτιλία, αλλά ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, από τα καύσιμα και τα λιπάσματα μέχρι τα αυτοκίνητα και τα καταναλωτικά αγαθά.

Τελευταίες Ειδήσεις