Πληθωρισμός ξανά στο προσκήνιο: Έρχονται αυξήσεις σε υπηρεσίες και μη επεξεργασμένα τρόφιμα
Η προσδοκία ότι ο πληθωρισμός θα έμπαινε σταδιακά σε τροχιά πιο ουσιαστικής αποκλιμάκωσης φαίνεται να δέχεται νέο ισχυρό πλήγμα, καθώς η εκρηκτική άνοδος των τιμών ενέργειας και η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διαμορφώνουν ένα καινούργιο σκηνικό πίεσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στο πιο πρόσφατο Inflation Monitor, επισημαίνει ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν περίπου κατά 40%, εξαιτίας των φόβων για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Την ίδια στιγμή, οι πιο πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν ότι ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 1,9% τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ στην Ελλάδα έφτασε στο 3,1%, με τις υπηρεσίες και τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να αποτελούν τους βασικούς μοχλούς της ανόδου.
Αυτό που ξεχωρίζει στην ελληνική περίπτωση είναι ότι η πίεση δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια. Η εικόνα παραμένει πιο ασταθής και πιο ευάλωτη, καθώς ο πληθωρισμός στη διάρκεια του 2025 κινήθηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα και ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή ο δείκτης που εξαιρεί ενέργεια και τρόφιμα, παρέμεινε αυξημένος. Αυτό αποδίδεται κυρίως στην εσωτερική ζήτηση, στο κόστος εργασίας και στις επίμονες αυξήσεις στις υπηρεσίες. Με απλά λόγια, ακόμη κι όταν η ενέργεια δεν πιέζει τόσο, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να κουβαλά ενδογενείς εστίες ακρίβειας, κάτι που δυσκολεύει την οριστική αποκλιμάκωση. Η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει επίσης ότι ανοδικές τάσεις εμφανίζονται και σε βιομηχανικά μέταλλα και αγροτικά προϊόντα, έστω πιο συγκρατημένα, κάτι που ενισχύει τον φόβο ότι το νέο κύμα αυξήσεων δεν θα περιοριστεί σε έναν μόνο τομέα.
Ενέργεια και μεταφορές ξαναγράφουν τον λογαριασμό
Ο καθοριστικός παράγοντας πίσω από αυτή τη νέα ανατροπή είναι η ενέργεια. Όταν το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και συνολικά το κόστος τροφοδοσίας ανεβαίνουν με έντονο ρυθμό, η επίπτωση περνά πολύ γρήγορα σε όλη την αλυσίδα της οικονομίας. Δεν ακριβαίνει μόνο η θέρμανση ή το καύσιμο στο πρατήριο. Ακριβαίνουν οι μεταφορές, το κόστος παραγωγής, το κόστος λειτουργίας για τις επιχειρήσεις και τελικά η τελική τιμή που φτάνει στον καταναλωτή. Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει ότι οι διαταραχές στις μεταφορές επιτείνουν αυτή την πίεση, καθώς το κόστος θαλάσσιων μεταφορών παραμένει υψηλό για πάνω από δύο χρόνια λόγω επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ οι πρόσφατες εξελίξεις αγγίζουν και τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα κρισιμότερα περάσματα για τη διακίνηση ενέργειας παγκοσμίως. Έτσι, η ακρίβεια δεν είναι πλέον απλώς αποτέλεσμα μιας ελληνικής αδυναμίας ή μιας ευρωπαϊκής στρέβλωσης, αλλά μέρος ενός πολύ ευρύτερου και πιο ασταθούς διεθνούς σκηνικού.
Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει και τις προσδοκίες των αγορών. Ενώ πριν από λίγο καιρό το βασικό σενάριο ήταν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα κρατούσε σταθερή στάση χωρίς να χρειαστεί νέα σύσφιγξη, πλέον οι αγορές και αρκετοί αναλυτές βλέπουν σοβαρή πιθανότητα ανόδου επιτοκίων αν οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν επίμονες. Η ίδια η Κριστίν Λαγκάρντ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυξήσεων εάν η έξαρση του πληθωρισμού αποδειχθεί πιο μόνιμη, ενώ Reuters καταγράφει ότι οι χρηματαγορές έχουν στραφεί πλέον σε πολύ πιο επιθετικές προσδοκίες σε σχέση με έναν μήνα πριν. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει απόλυτη ομοφωνία, αφού δημοσκόπηση του Reuters δείχνει ότι η πλειονότητα των οικονομολόγων εξακολουθεί να περιμένει σταθερά επιτόκια από την ΕΚΤ για το υπόλοιπο του έτους.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα το επόμενο διάστημα
Στο εσωτερικό της ελληνικής οικονομίας, οι ενδείξεις που καταγράφονται είναι ανησυχητικές. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι το κόστος εισροών στη μεταποίηση αυξήθηκε τον Φεβρουάριο με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων μηνών, κυρίως λόγω μεταφορών και πρώτων υλών, ενώ οι επιχειρήσεις στο λιανεμπόριο και στις υπηρεσίες εμφανίζονται πιο απαισιόδοξες και περισσότερο έτοιμες να περάσουν αυξήσεις στις τελικές τιμές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το κύμα πίεσης ίσως δεν έχει ακόμη φανεί ολόκληρο στα ράφια και στις υπηρεσίες, αλλά υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να ξεδιπλωθεί το επόμενο διάστημα. Ειδικά σε μια οικονομία όπως η ελληνική, όπου οι υπηρεσίες έχουν πολύ μεγάλο βάρος και όπου η τουριστική ζήτηση τροφοδοτεί ανοδικές τάσεις στις τιμές, ο κίνδυνος είναι η ακρίβεια να αποδειχθεί πιο ανθεκτική από όσο περίμεναν πολλοί.
Παρότι οι επίσημες προβλέψεις εξακολουθούν να βλέπουν κάποια αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια, αυτή η αισιοδοξία βασίζεται σε έναν κρίσιμο όρο: ότι οι τιμές ενέργειας θα υποχωρήσουν και δεν θα μονιμοποιηθούν σε υψηλά επίπεδα. Το Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρει ότι για το 2026 ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 2,6% στην ευρωζώνη και στο 3,1% στην Ελλάδα, ενώ μόνο αργότερα αναμένεται μια πιο ήπια πορεία. Αυτό σημαίνει ότι ο δρόμος για επιστροφή σε πιο φυσιολογικά επίπεδα τιμών δεν είναι ούτε σύντομος ούτε εγγυημένος. Και όσο ενέργεια, μεταφορές, υπηρεσίες και τρόφιμα παραμένουν στο ίδιο ανοδικό μοτίβο, το βασικό σενάριο για τον καταναλωτή θα είναι ένα: ότι το επόμενο διάστημα η ανακούφιση δεν είναι ακόμη εδώ και πως οι ανατιμήσεις παραμένουν πολύ ζωντανό ενδεχόμενο.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
