Ευρωπαϊκή άμυνα σε χρόνο ρεκόρ: Το νέο εργαλείο AGILE φέρνει χρήμα και ταχύτητα για start-ups και ΜμΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να αλλάξει τον ρυθμό με τον οποίο η Ευρώπη περνά από την ιδέα στην αμυντική εφαρμογή, παρουσιάζοντας ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 115 εκατ. ευρώ για τεχνολογίες αιχμής που πρέπει να φτάνουν πολύ πιο γρήγορα στο πεδίο. Το νέο πιλοτικό μέσο, με την ονομασία AGILE, στοχεύει κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες και scale-ups που κινούνται στον χώρο της λεγόμενης «νέας άμυνας», δίνοντας έμφαση σε τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία και τα μη επανδρωμένα συστήματα. Η ανακοίνωση έγινε επίσημα από την Κομισιόν, η οποία ξεκαθαρίζει ότι το AGILE σχεδιάστηκε ως απάντηση στο μάθημα που άφησε ο πόλεμος στην Ουκρανία: ότι η αμυντική καινοτομία δεν μπορεί να περιμένει χρόνια για να εγκριθεί, να χρηματοδοτηθεί και να περάσει στην πράξη.
Η βασική φιλοσοφία του νέου εργαλείου είναι απλή αλλά φιλόδοξη. Η Επιτροπή θέλει να συμπιέσει δραστικά τους χρόνους, ώστε από την αίτηση μέχρι την έγκριση της επιχορήγησης να μεσολαβούν μόλις τέσσερις μήνες. Ταυτόχρονα, στόχος είναι από τη στιγμή που θα δοθεί η χρηματοδότηση μέχρι τη δοκιμή και την επιχειρησιακή αξιοποίηση μιας τεχνολογίας να απαιτούνται από ένα έως τρία έτη, αντί για πολύ μακρύτερους κύκλους που θεωρούνται πλέον ξεπερασμένοι για το σημερινό στρατηγικό περιβάλλον. Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Χένα Βιρκούνεν τόνισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε πως, για να γίνει ανταγωνιστική η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, πρέπει να κινηθεί πολύ πιο γρήγορα στην καινοτομία, και παρουσίασε το AGILE ως το εργαλείο που φιλοδοξεί να φέρει τις τεχνολογίες «από το εργαστήριο στο πεδίο» με ταχύτητα ρεκόρ.
Τι φέρνει το AGILE και ποιοι θα μπουν στο παιχνίδι
Το νέο πρόγραμμα δεν απευθύνεται πρωτίστως στους παραδοσιακούς γίγαντες της αμυντικής βιομηχανίας, αλλά κυρίως στους μικρότερους και πιο ευέλικτους παίκτες που συχνά διαθέτουν καινοτομία αλλά δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην αμυντική αγορά. Ο επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους σημείωσε ότι σήμερα περίπου το 70% με 80% των αμυντικών προμηθειών στις χώρες της ΕΕ, ιδίως σε εκείνες με τις μεγαλύτερες δαπάνες, κατευθύνεται κυρίως στους δέκα μεγαλύτερους αναδόχους του κλάδου. Αυτό, κατά την Επιτροπή, αφήνει περιορισμένο χώρο στις πιο ανατρεπτικές, πιο φθηνές και πιο γρήγορες λύσεις που μπορούν να δώσουν μικρότερες εταιρείες. Ακριβώς εδώ έρχεται να πατήσει το AGILE, δημιουργώντας έναν ταχύτερο δίαυλο χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που μπορούν να παράξουν όχι μόνο «υψηλή τεχνολογία», αλλά και λύσεις αρκετά λειτουργικές ώστε να περάσουν γρήγορα σε μαζική χρήση.
Με βάση όσα ανακοίνωσε η Κομισιόν, το πρόγραμμα αναμένεται να στηρίξει περίπου 20 έως 30 έργα. Οι επιχορηγήσεις προβλέπεται να κινούνται στην περιοχή από 1 έως 5 εκατ. ευρώ ανά έργο, ενώ η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως και το 100% των επιλέξιμων δαπανών. Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εργαλείου περιλαμβάνεται και η δυνατότητα αναδρομικής κάλυψης δαπανών που έγιναν έως και τρεις μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής, κάτι που δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στις εταιρείες που έχουν ήδη αρχίσει να αναπτύσσουν το προϊόν τους και δεν μπορούν να περιμένουν την τυπική γραφειοκρατική ωρίμανση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό το μοντέλο είναι κρίσιμο για επιχειρήσεις που δουλεύουν σε περιβάλλον υψηλής ταχύτητας και πρέπει να κινούνται πριν χαθεί το παράθυρο ευκαιρίας.
Γιατί η Κομισιόν αλλάζει τώρα το μοντέλο στην άμυνα
Η κίνηση αυτή δεν έρχεται σε κενό. Εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει την αμυντική της ετοιμότητα και να δημιουργήσει ένα πιο γρήγορο, πιο ευέλικτο και πιο ανταγωνιστικό οικοσύστημα παραγωγής αμυντικής τεχνολογίας. Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το AGILE δεν έρχεται να αντικαταστήσει τα υπάρχοντα εργαλεία, αλλά να τα συμπληρώσει. Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο παραμένουν ήδη σε λειτουργία το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, το EUDIS και το HEDI, όμως το AGILE φιλοδοξεί να καλύψει το κενό της εξαιρετικά γρήγορης χρηματοδότησης για ανατρεπτικές τεχνολογίες που δεν μπορούν να περιμένουν τους αργούς ρυθμούς των παραδοσιακών μηχανισμών. Η ίδια η Επιτροπή αναφέρει πως θα καταθέσει τώρα πρόταση κανονισμού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με στόχο το νέο μέσο να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2027.
Στην πράξη, αυτό που λέει η Κομισιόν είναι ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν μπορεί πλέον να σκέφτεται μόνο με όρους βαριάς βιομηχανίας και αργών συμβάσεων. Χρειάζεται ταχύτητα, πειραματισμό, γρήγορες δοκιμές και επιχειρήσεις που να μπορούν να δώσουν λύσεις χαμηλότερου κόστους αλλά υψηλής αποτελεσματικότητας. Το AGILE είναι το πρώτο καθαρό μήνυμα ότι οι Βρυξέλλες θέλουν να σπρώξουν πιο επιθετικά αυτό το μοντέλο. Και αν πετύχει, δεν θα είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα χρηματοδότησης. Θα είναι μια δοκιμή για το αν η Ευρώπη μπορεί πράγματι να μάθει να κινείται πιο γρήγορα σε έναν τομέα όπου μέχρι τώρα η ταχύτητα δεν ήταν ποτέ το δυνατό της χαρτί.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
