ΔΝΤ για Ελλάδα: Τα καλά νέα, οι κίνδυνοι και οι παρεμβάσεις που ζητά τώρα
Η ελληνική οικονομία εμφανίζεται, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε καλύτερη θέση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια για να απορροφήσει εξωτερικούς κραδασμούς, όμως η εικόνα μόνο μονοδιάστατη δεν είναι. Το βασικό μήνυμα της έκθεσης για την Ελλάδα είναι ότι υπάρχουν σαφή θετικά στοιχεία, αλλά και σοβαρές εστίες κινδύνου που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία των επόμενων ετών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η διεθνής αβεβαιότητα παραμένει πολύ έντονη. Το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι το δημόσιο χρέος μειώνεται σημαντικά, ότι το πρωτογενές πλεόνασμα κινείται πάνω από το 4% και ότι η ανεργία έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008. Την ίδια ώρα, όμως, επισημαίνει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέα πίεση, με πιθανές επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στην ιδιωτική κατανάλωση, στον τουρισμό και συνολικά στη δυναμική της οικονομίας. Το Ταμείο θεωρεί πως η αναπτυξιακή πορεία της χώρας θα εξαρτηθεί από έναν συνδυασμό συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων που θα αντιμετωπίσουν χρόνιες αδυναμίες, όπως οι χαμηλές επενδύσεις, η ασθενής παραγωγικότητα και το δημογραφικό.
Οι προβλέψεις
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026 στο 1,8%, έναντι 2% που προέβλεπε τον Οκτώβριο του 2025. Η υποβάθμιση αυτή αποτυπώνει τη διεθνή αβεβαιότητα, κυρίως λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Το Ταμείο εκτιμά ότι οι υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και το πρόσφατο δημοσιονομικό πακέτο, στο οποίο περιλαμβάνονται ευρείας κλίμακας μειώσεις στους συντελεστές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, θα στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, η αύξηση των τιμών στην ενέργεια και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση αναμένεται να επιβαρύνουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό, δηλαδή δύο κρίσιμους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, το ΔΝΤ ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε κρατική στήριξη για τον μετριασμό των συνεπειών από ενεργειακά σοκ θα πρέπει να είναι στοχευμένη και προσωρινή. Όπως τονίζει, η βοήθεια πρέπει να κατευθύνεται κυρίως στα ευάλωτα νοικοκυριά, αξιοποιώντας την πρόοδο της χώρας στην ψηφιοποίηση, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη κάλυψη και αποτελεσματικότερη παροχή. Για τις επιχειρήσεις, η λογική είναι ανάλογη: τυχόν ενίσχυση θα πρέπει να είναι προσωρινή, συντονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να περιορίζεται σε βιώσιμες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν χρηματοοικονομικές πιέσεις και να συνδέεται με παρεμβάσεις που βελτιώνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα.
Οι κίνδυνοι
Η έκθεση περιγράφει με σαφήνεια και τους μεγάλους κινδύνους που εξακολουθούν να απειλούν τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Πρώτος είναι μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενδεχόμενη κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων, η αυξημένη αβεβαιότητα, ο κατακερματισμός του εμπορίου και πιθανές διαταραχές στις χρηματοπιστωτικές αγορές, παράγοντες που θα μπορούσαν να πλήξουν την εγχώρια και την εξωτερική ζήτηση και να αποδυναμώσουν τις ροές κεφαλαίων. Δεύτερος κίνδυνος είναι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και η επιβράδυνση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, κάτι που μπορεί να περιορίσει τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα. Τρίτος είναι οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό, εξαιτίας νέων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές βασικών εμπορευμάτων, ταχύτερης ανόδου των μισθών σε σχέση με την παραγωγικότητα και αυξημένου κόστους από δυσμενή κλιματικά σοκ. Παρ’ όλα αυτά, το ΔΝΤ βλέπει και ισχυρά μαξιλάρια: το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,8% του ΑΕΠ το 2026, ενώ μεσοπρόθεσμα αναμένεται να παραμείνει περίπου στο 2,75% του ΑΕΠ. Την ίδια στιγμή, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί ακόμη κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας περίπου στο 110% έως το 2031.
Τι ζητά το Ταμείο
Σε επίπεδο συστάσεων, το Ταμείο ζητά ένα πιο οργανωμένο και μακροπρόθεσμο πλαίσιο για την αξιολόγηση των φορολογικών δαπανών, δηλαδή των φοροαπαλλαγών, ώστε να εντοπίζονται και να καταργούνται σταδιακά μέτρα που θεωρούνται παρωχημένα ή αναποτελεσματικά. Παράλληλα, εισηγείται τη δημιουργία ενός μηχανισμού βασισμένου σε κανόνες για την περιοδική προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων, των εκπτώσεων και των ορίων στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, με στόχο να αποφεύγεται η «δημοσιονομική διολίσθηση» και να προστατεύονται τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών. Το ΔΝΤ δίνει επίσης βάρος στην απλοποίηση και συγκέντρωση των διαδικασιών δημοσίων προμηθειών, στην ενίσχυση της εποπτείας και στην επέκταση της χρήσης ηλεκτρονικών προμηθειών, ώστε να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και να στηριχθεί καλύτερα η υλοποίηση των δημόσιων επενδύσεων. Κρίνει ακόμη απαραίτητη τη συνέχιση φιλόδοξων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, αξιολογώντας θετικά βήματα όπως το κτηματολόγιο και οι παρεμβάσεις στο δικαστικό σύστημα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του ιδιωτικού τομέα, στη διεύρυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για καινοτόμες επιχειρήσεις, στην απλοποίηση αδειοδοτήσεων, στον εκσυγχρονισμό των εμπορικών διαδικασιών μέσω ψηφιοποίησης, αλλά και στην αγορά εργασίας, με καλύτερη ενσωμάτωση των απαιτήσεων αναζήτησης εργασίας και σταδιακή κατάργηση ορισμένων χαρακτηριστικών των επιδομάτων ανεργίας. Στο στεγαστικό, το ΔΝΤ ζητά ενεργοποίηση του υποαξιοποιούμενου αποθέματος ακινήτων, επέκταση προγραμμάτων ανακαίνισης με εισοδηματικά κριτήρια, πρόσθετη φορολόγηση στα κενά ακίνητα όπου υπάρχει υψηλή ζήτηση, μείωση του κινδύνου στις μακροχρόνιες μισθώσεις και επιτάχυνση των σχεδίων κοινωνικής κατοικίας προς ενοικίαση, στέλνοντας το μήνυμα ότι η επόμενη ημέρα για την Ελλάδα θα κριθεί όχι μόνο από τους αριθμούς, αλλά και από το αν θα γίνουν έγκαιρα οι σωστές κινήσεις.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
