Ενώ η Ουάσιγκτον κάνει λόγο για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη το διαψεύδει κατηγορηματικά. Τι πραγματικά επιδιώκουν οι ΗΠΑ, το Ιράν και ποιος είναι ο κομβικός ρόλος του Ισραήλ σε αυτόν τον πόλεμο;
Η εικόνα που εκπέμπεται πλέον από τη Μέση Ανατολή (παρά τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα) θυμίζει έντονα το βαλτωμένο τοπίο του πολέμου στην Ουκρανία. Από τη μία πλευρά, ο Λευκός Οίκος αφήνει να εννοηθεί ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έμμεσες επαφές μέσω μεσαζόντων, όπως το Πακιστάν, προκειμένου να βρεθεί μια διπλωματική διέξοδο. Από την άλλη, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις απορρίπτουν κάθε σενάριο επίσημων διαπραγματεύσεων.
Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν τον τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά με όρους που η άλλη πλευρά θεωρεί εντελώς απαράδεκτους, γεγονός που εγείρει φόβους για μια μακροχρόνια σύγκρουση με παγκόσμιες ενεργειακές προεκτάσεις.
Οι Αμερικανικές επιδιώξεις και η στάση του Ισραήλ
Όταν οι εχθροπραξίες ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου, η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ έτρεφαν την πεποίθηση ότι η συντριπτική στρατιωτική τους υπεροχή θα έφερνε την άμεση κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία ήδη μαστιζόταν από βαθιά οικονομικά προβλήματα. Ειδικά το Ισραήλ, το οποίο αντιμετωπίζει το Ιράν ως την απόλυτη υπαρξιακή απειλή, στόχευε στην οριστική εξάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και στην πλήρη αποδυνάμωση οργανώσεων-πληρεξουσίων, όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι. Το Τελ Αβίβ θεωρεί ότι χωρίς τη χρηματοδότηση του ιρανικού καθεστώτος, ολόκληρος ο κλοιός ασφαλείας γύρω από τα σύνορά του θα καταρρεύσει.
Ωστόσο, το ιρανικό καθεστώς άντεξε, ενισχύοντας την εσωτερική του αυτοπεποίθηση. Αντιμετωπίζοντας αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι ΗΠΑ προώθησαν ένα ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων. Το σχέδιο αυτό απαιτεί τον άμεσο τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος, την παύση ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων και τη διακοπή στήριξης των περιφερειακών ενόπλων ομάδων. Ως «αντάλλαγμα», η αμερικανική πλευρά προσφέρει χαλάρωση των κυρώσεων και έναν βαθμό συνδιαχείρισης στα Στενά του Ορμούζ. Για το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αυτοί αποτελούν τους ελάχιστους αποδεκτούς όρους ασφαλείας.
Οι κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης και ο αραβικός παράγοντας
Το Ιράν όχι μόνο απέρριψε το αμερικανικό σχέδιο ως προκλητικά «υπερβολικό», αλλά απάντησε με τους δικούς του, αυστηρούς όρους. Η Τεχεράνη απαιτεί πολεμικές αποζημιώσεις, γραπτές εγγυήσεις έναντι μελλοντικών επιθέσεων και, πρωτίστως, τη διεθνή αναγνώριση του κυριαρχικού της δικαιώματος να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ. Επιπλέον, διαχρονικός στόχος του Ιράν παραμένει η εκδίωξη του 5ου Στόλου των ΗΠΑ από το Μπαχρέιν.
Θέλει να αναδειχθεί στον απόλυτο «χωροφύλακα» του Κόλπου, έχοντας τη γεωπολιτική υποστήριξη της Ρωσίας και της Κίνας. Το χάσμα εμπιστοσύνης παραμένει αγεφύρωτο, καθώς το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι στο παρελθόν εγκατέλειψαν το τραπέζι των συνομιλιών για να εξαπολύσουν πλήγματα.
Αυτή η παρατεταμένη αστάθεια έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στα αραβικά κράτη του Κόλπου. Παρά την ιστορική τους δυσπιστία προς το Ιράν, παρακολουθούν πλέον την Τεχεράνη να βγαίνει στρατηγικά ενισχυμένη, ελέγχοντας de facto τις ροές πετρελαίου. Η γεωπολιτική πίεση επιστρέφει ως μπούμερανγκ στην αμερικανική κυβέρνηση. Παρότι καταφθάνουν νέες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, μια ενδεχόμενη αμερικανική χερσαία επέμβαση εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους και είναι πολιτικά τοξική στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Το Ιράν διαβάζει αυτή τη διστακτικότητα και εκτιμά ότι ο χρόνος κυλά υπέρ του. Όσο περισσότερο η αμερικανική πλευρά διαμηνύει δημόσια ότι το Ιράν έχει «απελπισμένη» ανάγκη για ειρήνη, τόσο η Ισλαμική Δημοκρατία σκληραίνει τη στάση της, μετατρέποντας το τέλος του πολέμου σε έναν εξαιρετικά δύσκολο γρίφο.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα 40… παλικάρια από την ΚΟ που τα είπαν και ξεθύμαναν με κλειστές πόρτες και τώρα δεν θα βγάλουν… κιχ
- Οι δύο μεγάλοι έρωτες στη ζωή της Ντόρας Μπακογιάννη
- Ο Βενιζέλος που ενώνει και… δείχνει το μέλλον
