Η Τεχεράνη απορρίπτει το αμερικανικό σχέδιο εκεχειρίας, επιμένει σε εγγυήσεις και παύση επιθέσεων, ενώ η Ουάσιγκτον ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή.
Η Τεχεράνη στέλνει το πιο καθαρό μέχρι στιγμής μήνυμα ότι δεν προτίθεται να δεχθεί μια κατάπαυση του πυρός όπως τη θέλει η αμερικανική πλευρά. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από Reuters και Associated Press, η πρόταση που διαβιβάστηκε μέσω Πακιστάν απορρίφθηκε δημόσια από ιρανικά χείλη, παρά το γεγονός ότι στο παρασκήνιο εξακολουθούν να κινούνται δίαυλοι επικοινωνίας. Το Ιράν θεωρεί πως δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή διαπραγμάτευση όσο η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της διατηρούν πίεση στο πεδίο και όσο οι αμερικανικές κινήσεις συνδυάζουν, κατά την ιρανική εκτίμηση, στρατιωτική απειλή και διπλωματική απαίτηση για άμεσες παραχωρήσεις.
Η αμερικανική πρόταση φέρεται να ήταν ευρεία και φιλόδοξη. Περιλάμβανε από ζητήματα κυρώσεων μέχρι όρους για τον εμπλουτισμό ουρανίου, περιορισμούς στους πυραύλους, διαχείριση της περιφερειακής επιρροής του Ιράν και ειδικές ρυθμίσεις για τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Για την αμερικανική πλευρά, αυτό ήταν ένα συνολικό πλαίσιο εξόδου από την κρίση. Για το Ιράν, όμως, πολλά από αυτά τα σημεία ισοδυναμούν με απαίτηση στρατηγικής υποχώρησης. Γι’ αυτό και, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι συνεχίζονται επαφές με «υψηλά» πρόσωπα από την ιρανική πλευρά, η επίσημη Τεχεράνη επιμένει ότι δεν υπάρχει βάση για ουσιαστική συμφωνία υπό τις παρούσες συνθήκες.
Στο κέντρο αυτής της εύθραυστης διαδικασίας παραμένει το Πακιστάν. Το Ισλαμαμπάντ έχει ήδη μεταφέρει αμερικανική πρόταση προς το Ιράν και εμφανίζεται να συντονίζει ή να διευκολύνει παρασκηνιακές επαφές, ενώ μαζί με την Τουρκία προβάλλει ως πιθανός οικοδεσπότης συνομιλιών. Η χρησιμότητά του προκύπτει από το γεγονός ότι μπορεί να μιλά και με τις δύο πλευρές, χωρίς να θεωρείται απολύτως εχθρικός από την Τεχεράνη και χωρίς να έχει χάσει την αξιοπιστία του απέναντι στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, το ίδιο το Ιράν κάνει σαφές ότι αυτή η μεσολάβηση δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται, κατά την ιρανική λογική, ένα πρώτο χειροπιαστό βήμα αποκλιμάκωσης, κυρίως σε ό,τι αφορά τη συνέχιση των επιθέσεων.
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο. Η Τεχεράνη δείχνει να μην απορρίπτει μόνο μια πρόταση, αλλά να επανακαθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα δεχόταν να συζητήσει. Ζητά ουσιαστικά να σταματήσει πρώτα η πίεση, να υπάρξουν εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθεί η ίδια στρατιωτική απειλή και μόνο τότε να εξεταστεί μια διαδικασία που δεν θα μοιάζει με επιβεβλημένη συνθηκολόγηση. Στο εσωτερικό του Ιράν, αυτή η στάση έχει και πολιτική διάσταση, καθώς η ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να εμφανιστεί ότι διαπραγματεύεται μετά από απώλειες, πλήγματα και σοβαρή εσωτερική πίεση. Άρα το «όχι» δεν είναι μόνο εξωτερικό μήνυμα, αλλά και εσωτερική πολιτική άμυνα.
Στον αντίποδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Reuters μετέδωσε ότι επίκειται αποστολή 3.000 έως 4.000 στρατιωτών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, ενώ έχουν ήδη μετακινηθεί χιλιάδες πεζοναύτες και ναύτες με την USS Boxer. Αυτές οι κινήσεις ενισχύουν τα σενάρια περαιτέρω κλιμάκωσης και ταυτόχρονα δυσκολεύουν το έργο όσων προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή τη μεσολάβηση. Διότι για την ιρανική πλευρά, κάθε νέα αποστολή δυνάμεων λειτουργεί ως επιβεβαίωση ότι η στρατιωτική απειλή δεν έχει υποχωρήσει, άρα και ότι η αμερικανική πρόταση δεν είναι μια ουδέτερη πρωτοβουλία ειρήνης αλλά μέρος ενός πακέτου πίεσης.
Παρά την πολεμική ατμόσφαιρα, οι αγορές μέχρι στιγμής δεν συμπεριφέρονται σαν να θεωρούν αναπόφευκτο ένα άμεσο ενεργειακό σοκ. Μετά τις πληροφορίες για το 15σημο αμερικανικό σχέδιο, το πετρέλαιο διολίσθησε αισθητά, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα 95 δολάρια και το WTI κοντά στα 87, καθώς πολλοί επενδυτές ερμήνευσαν την ύπαρξη διαύλων ως ένδειξη ότι η κρίση μπορεί να παραμείνει σκληρή αλλά ελέγξιμη. Αυτή η ψυχραιμία, ωστόσο, στηρίζεται σε εύθραυστες υποθέσεις. Αν το διπλωματικό παράθυρο κλείσει ή αν η στρατιωτική κλιμάκωση υπερβεί ορισμένα όρια, η ίδια αγορά μπορεί να αλλάξει στάση πολύ γρήγορα.
Έτσι, το σημερινό τοπίο είναι σχεδόν αντιφατικό. Υπάρχουν διαμεσολαβητές, υπάρχουν έμμεσες συνομιλίες, υπάρχει αμερικανική πρόταση, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ιρανικό «όχι», νέα αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση και μόνιμη καχυποψία. Αυτό σημαίνει ότι η πιθανότητα εκεχειρίας δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά παραμένει απομακρυσμένη και εξαρτώμενη από προϋποθέσεις που σήμερα καμία πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να ικανοποιήσει εύκολα.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
