Διπλωματικό θρίλερ για τον πόλεμο: Η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ ετοιμάζονται για ρόλο-κλειδί
Η πιθανότητα να ανοίξει ένας νέος διπλωματικός δίαυλος ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες επανέρχεται στο προσκήνιο, την ώρα που ο πόλεμος και η γενικευμένη αστάθεια στην περιοχή συνεχίζουν να πιέζουν τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, η Τουρκία ή το Πακιστάν θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές με στόχο την αποκλιμάκωση και τελικά τον τερματισμό της σύγκρουσης. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι το Πακιστάν παρέδωσε στο Ιράν μια πρόταση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέλιξη που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στις πληροφορίες περί υπόγειων επαφών και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων. Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχονται σε μια περίοδο όπου η Τεχεράνη είχε δημόσια αρνηθεί ότι θα διαπραγματευόταν με την κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός ότι ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης, έστω ανεπίσημα και υπό καθεστώς ανωνυμίας, ερμηνεύεται ως ένα από τα λίγα σαφή σημάδια ότι στο εσωτερικό του ιρανικού μηχανισμού εξετάζονται πλέον και διπλωματικές οδοί, παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική.
Η Τουρκία στο παρασκήνιο των συνομιλιών Ιράν-ΗΠΑ
Η Άγκυρα φαίνεται να διεκδικεί ρόλο-κλειδί σε αυτή τη νέα φάση των παρασκηνιακών επαφών. Δεν πρόκειται μόνο για εκτιμήσεις ή διπλωματικές διαρροές, αλλά για εικόνα που ενισχύεται και από παράλληλες τοποθετήσεις τόσο από ιρανικής όσο και από τουρκικής πλευράς. Νωρίτερα, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, επαίνεσε τη «σταθερή στάση» του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έναντι του «επιθετικού σιωνιστικού καθεστώτος», χαρακτηρίζοντάς την «αξιέπαινη» και επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα διαδραματίζει «σημαντικό ρόλο» στην αλληλεγγύη προς τον ισλαμικό κόσμο. Η αναφορά αυτή δεν θεωρείται τυχαία, καθώς έρχεται να χτίσει πολιτικό υπόβαθρο σε έναν πιθανό ρόλο της Τουρκίας ως διαμεσολαβητή ή τουλάχιστον ως ασφαλούς διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Την ίδια κατεύθυνση ενίσχυσε και αξιωματούχος του τουρκικού κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι η Άγκυρα βοηθά στη διαβίβαση μηνυμάτων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Ο Χαρούν Αρμαγκάν, αντιπρόεδρος εξωτερικών υποθέσεων του κυβερνώντος κόμματος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δήλωσε ότι η Τουρκία «διαδραματίζει ρόλο στη διαβίβαση μηνυμάτων» μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ με σκοπό την αποκλιμάκωση της έντασης και την προώθηση άμεσων διαπραγματεύσεων. Αν και δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο αυτών των μηνυμάτων, ξεκαθάρισε ότι οι σχετικές επαφές δεν περιορίζονται μόνο στις δύο πλευρές, αλλά επεκτείνονται και στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες έχουν επίσης εμπλακεί στον διευρυνόμενο περιφερειακό πόλεμο. Αυτό δείχνει ότι η Τουρκία επιχειρεί να τοποθετηθεί στο κέντρο μιας πολυεπίπεδης διπλωματικής κινητικότητας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις επαφές της με τη Δύση, αλλά και την ικανότητά της να συνομιλεί με δυνάμεις του ευρύτερου ισλαμικού κόσμου.
Το Πακιστάν ως εναλλακτική και το μήνυμα της Τεχεράνης
Παράλληλα, το Πακιστάν προβάλλει ως μια δεύτερη, εξίσου σημαντική επιλογή για τη φιλοξενία πιθανών συνομιλιών. Η πληροφορία ότι το Ισλαμαμπάντ παρέδωσε στο Ιράν αμερικανική πρόταση δείχνει ότι το Πακιστάν δεν λειτουργεί απλώς ως θεωρητικός χώρος συνάντησης, αλλά ως ενεργός κρίκος σε μια αλυσίδα επαφών που μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν προχωρήσουν οι διαδικασίες. Η σημασία του Πακιστάν ενισχύεται από τη θέση του στην ευρύτερη περιοχή, από τις σχέσεις του με την Ουάσιγκτον, αλλά και από τη δυνατότητά του να συνομιλεί με την Τεχεράνη σε ένα πλαίσιο λιγότερο εκτεθειμένο σε δυτικά ή αραβικά αντανακλαστικά. Έτσι, τόσο η Τουρκία όσο και το Πακιστάν εμφανίζονται ως δύο διαφορετικές αλλά χρήσιμες γέφυρες για να ανοίξει ένας διάλογος που δημόσια μοιάζει σχεδόν αδιανόητος, αλλά στο παρασκήνιο φαίνεται πως έχει ήδη αρχίσει να παίρνει μορφή.
Το κρίσιμο στοιχείο στην παρούσα συγκυρία είναι ότι, παρά τις δημόσιες απορρίψεις της Τεχεράνης, οι διαρροές αυτές αφήνουν να φανεί πως η ιρανική ηγεσία δεν αγνοεί πλήρως τη διπλωματική επιλογή. Αντιθέτως, φαίνεται να κρατά ανοιχτές κάποιες πόρτες, έστω και ανεπίσημα, αναζητώντας τρόπο να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημόσια ακαμψία και στην ανάγκη αποφυγής μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Η διαρροή από ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, η στάση του Μασούντ Πεζεσκιάν απέναντι στον Ερντογάν, αλλά και η παραδοχή από τουρκικής πλευράς ότι μεταφέρονται μηνύματα, συγκροτούν ένα ενιαίο παζλ. Αυτό το παζλ δείχνει ότι πίσω από τις πολεμικές ανακοινώσεις και τις δημόσιες διαψεύσεις, υπάρχει κινητικότητα, ανιχνεύσεις και πιθανότατα μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο άμεσης ή έμμεσης επαφής.
Η ουσία είναι ότι η Τουρκία και το Πακιστάν δεν εμφανίζονται τυχαία σε αυτό το κάδρο. Και οι δύο χώρες διαθέτουν τις απαραίτητες διασυνδέσεις, το κατάλληλο γεωπολιτικό βάρος και την απαραίτητη ευελιξία για να λειτουργήσουν ως χώροι ή αγωγοί μιας δύσκολης και εξαιρετικά ευαίσθητης διαδικασίας. Αν τελικά ανοίξει ο δρόμος για συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ, είτε σε τουρκικό είτε σε πακιστανικό έδαφος, θα πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει το κλίμα στην περιοχή. Και μόνο το γεγονός ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο συζητείται πλέον τόσο ανοιχτά, δείχνει πως κάτω από την επιφάνεια του πολέμου, η διπλωματία προσπαθεί ξανά να βρει χώρο.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
