«Μας έχει εξαπατήσει 2 φορές»: Το τέχνασμα του Τραμπ που βλέπει το Ιράν πίσω απ’ την πρότασή του

Τι συμβαίνει;

Συντακτική Ομάδα Instanews • 25-03-2026 | 11:21

Στον αέρα παραμένει κάθε προοπτική ουσιαστικής αποκλιμάκωσης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, την ώρα που ο πόλεμος έχει ήδη μπει στην 26η ημέρα και τα μηνύματα από τις δύο πλευρές κινούνται σε εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις.

Ενώ η Ουάσινγκτον εμφανίζεται να προωθεί ένα πακέτο όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η Τεχεράνη όχι μόνο αρνείται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες, αλλά αντιμετωπίζει πλέον με ανοιχτή καχυποψία κάθε πρόταση που φέρει την υπογραφή Τραμπ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ΗΠΑ έχουν ήδη διαβιβάσει στην ιρανική πλευρά ένα αναλυτικό πλαίσιο 15 σημείων, με βασικό στόχο τον δραστικό περιορισμό του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης, αλλά και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η ιρανική απάντηση κάθε άλλο παρά θετική είναι.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Κεντρικού Γενικού Επιτελείου Χατάμ αλ-Ανμπίγια, Εμπραχίμ Ζολφαγαρί, διέψευσε εκ νέου ότι υπάρχουν πραγματικές διαπραγματεύσεις, αφήνοντας μάλιστα αιχμές για σύγχυση και εσωτερικές αντιφάσεις στην αμερικανική πλευρά. Με δηκτικό τόνο, διερωτήθηκε αν η Ουάσινγκτον έχει φτάσει στο σημείο να «διαπραγματεύεται με τον εαυτό της», ενώ ξεκαθάρισε ότι, όσο οι ΗΠΑ δεν αποδέχονται πως η σταθερότητα στην περιοχή περνά μέσα από την ισχύ των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή στην προπολεμική κανονικότητα ούτε στις επενδύσεις ούτε στις ενεργειακές τιμές.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το Axios, Ιρανοί αξιωματούχοι μεταφέρουν στους μεσολαβητές ότι δεν εμπιστεύονται πλέον τον Ντόναλντ Τραμπ, θεωρώντας ότι τους έχει ήδη εξαπατήσει δύο φορές. Η φράση «δεν θέλουμε να μας ξεγελάσουν ξανά» αποτυπώνει το κλίμα που έχει διαμορφωθεί στην Τεχεράνη, όπου η πρόταση για ειρηνευτικές συνομιλίες αντιμετωπίζεται όχι ως σοβαρή διπλωματική πρωτοβουλία, αλλά ως πιθανό τέχνασμα τακτικής.

Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό επιχείρημα της ιρανικής πλευράς. Όπως διαρρέεται, στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις όπου βρέθηκε σε εξέλιξη διαδικασία επαφών ή υπήρχε συμφωνία για συνέχιση του διαλόγου, ακολούθησαν αιφνιδιαστικές στρατιωτικές κινήσεις. Η πρώτη ήταν τον περασμένο Ιούνιο, όταν το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν με τη στήριξη του Τραμπ λίγες μόνο ημέρες πριν από προγραμματισμένο γύρο συνομιλιών για τα πυρηνικά. Η δεύτερη ήρθε πριν από τρεις εβδομάδες, όταν ΗΠΑ και Ιράν είχαν καταλήξει στη Γενεύη σε μια προσωρινή συμφωνία για να συνεχίσουν τις επαφές την επόμενη εβδομάδα, δύο μόλις ημέρες πριν από νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πίεση της Ουάσινγκτον για διαπροσωπικές ειρηνευτικές συνομιλίες ακόμη και από την Πέμπτη στο Ισλαμαμπάντ δεν αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη ως ένδειξη καλής θέλησης. Αντιθέτως, Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν πει στους μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία ότι οι στρατιωτικές ενισχύσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και η αποστολή πρόσθετων δυνάμεων ενισχύουν την πεποίθησή τους πως η ειρηνευτική πρόταση μπορεί να λειτουργεί ως κάλυψη για νέες κινήσεις στο πεδίο.

Το αμερικανικό σχέδιο, πάντως, μόνο εύκολο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί για την ιρανική πλευρά. Σύμφωνα με δυτικές πηγές, περιλαμβάνει ιδιαίτερα σκληρές απαιτήσεις: διάλυση των υφιστάμενων πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, απαγόρευση εμπλουτισμού ουρανίου στο ιρανικό έδαφος, παράδοση των αποθεμάτων ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, αποσυναρμολόγηση εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό, πλήρη πρόσβαση της IAEA στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και περιορισμό του πυραυλικού προγράμματος τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων.

Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται και πολιτικοστρατιωτικές απαιτήσεις, όπως η εγκατάλειψη του μοντέλου των περιφερειακών πληρεξουσίων δυνάμεων, η διακοπή χρηματοδότησης και εξοπλισμού συμμάχων της Τεχεράνης στην περιοχή, καθώς και η διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ως ανοιχτού θαλάσσιου διαδρόμου. Για την ιρανική ηγεσία, ένα τέτοιο πλαίσιο μοιάζει περισσότερο με επιβολή όρων παρά με βάση συμβιβασμού.

Από την άλλη πλευρά, η Ουάσινγκτον φέρεται να προσφέρει τρία μεγάλα ανταλλάγματα: πλήρη άρση των διεθνών κυρώσεων, αμερικανική βοήθεια για την ανάπτυξη πολιτικού πυρηνικού προγράμματος, ακόμη και με αναφορά στον σταθμό της Μπουσέρ, καθώς και κατάργηση του μηχανισμού «snapback» για την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων. Παρ’ όλα αυτά, στην Τεχεράνη κυριαρχεί η εκτίμηση ότι καμία υπόσχεση δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής όταν συνοδεύεται ταυτόχρονα από στρατιωτική πίεση.