Η Λευκωσία δεν αμφισβητεί ευθέως την παρουσία των βρετανικών βάσεων, όμως επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε μοχλό πίεσης
Νέα συζήτηση για το καθεστώς ασφάλειας γύρω από τις βρετανική βάση στην Κύπρο ανοίγει η Λευκωσία μετά την επίθεση drone στο Ακρωτήρι, με την κυπριακή κυβέρνηση να ζητά ενισχυμένες εγγυήσεις από τη Μεγάλη Βρετανία και πιο σαφές πλαίσιο ενημέρωσης και διαβούλευσης για κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, η κυπριακή πλευρά εξετάζει πλέον αλλαγές στο μοντέλο συνεργασίας που ισχύει από το 1960, θεωρώντας ότι οι σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες απαιτούν επικαιροποίηση των προβλέψεων.
Το θέμα, κατά τις ίδιες πληροφορίες, τέθηκε σε μακρά τηλεφωνική επικοινωνία που είχε το Σάββατο ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Η Λευκωσία δεν φέρεται να θέτει ζήτημα παραχώρησης των βάσεων του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, οι οποίες παραμένουν κυρίαρχο βρετανικό έδαφος, ωστόσο επιδιώκει να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για τις πρακτικές ρυθμίσεις που διέπουν τη λειτουργία τους, ειδικά μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν.
Στο επίκεντρο των κυπριακών αιτημάτων βρίσκεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η απαίτηση για μεγαλύτερη ενημέρωση της Λευκωσίας σχετικά με στρατιωτικές επιχειρήσεις, μετακινήσεις δυνάμεων και πιθανούς κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν άμεσα την ασφάλεια του νησιού. Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι το ισχύον καθεστώς, όπως διαμορφώθηκε με τις συμφωνίες του 1960 ανάμεσα σε Ηνωμένο Βασίλειο, Κύπρο, Ελλάδα και Τουρκία, δεν ανταποκρίνεται πλέον πλήρως στο περιβάλλον αυξημένης έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συζήτηση πήρε νέα ώθηση μετά το πλήγμα που προκάλεσε drone ιρανικής κατασκευής τύπου Shahed σε υπόστεγο της βάσης στο Ακρωτήρι, όπου βρίσκονταν δύο κατασκοπευτικά αεροσκάφη U-2. Αν και οι ζημιές χαρακτηρίστηκαν περιορισμένες, το περιστατικό θεωρήθηκε σοβαρό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, μετά τις επιθέσεις της 1ης και της 4ης Μαρτίου, χρειάστηκε η κινητοποίηση ευρωπαϊκών δυνάμεων για την ενίσχυση της προστασίας της Κύπρου, ενώ γαλλικά πολεμικά πλοία έσπευσαν στην περιοχή νωρίτερα από τις βρετανικές ναυτικές μονάδες. Το αντιτορπιλικό HMS Dragon έφτασε στη Μεσόγειο περίπου τρεις εβδομάδες αργότερα, στοιχείο που ενίσχυσε τα ερωτήματα στη Λευκωσία για την ταχύτητα αντίδρασης του Λονδίνου σε μια κρίση που αφορούσε τις βρετανικές εγκαταστάσεις στο νησί.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε ανοιχτά το θέμα, τονίζοντας ότι πρέπει να υπάρξει «ανοιχτή και ειλικρινής συζήτηση» με τη βρετανική κυβέρνηση για το καθεστώς και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο. Παράλληλα, η κυπριακή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι έχει ήδη λάβει νομικές συμβουλές για τις συμφωνίες του 1960, υπογραμμίζοντας πως το ζήτημα της ασφάλειας είναι σύνθετο και θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διαπραγμάτευσης με το Ηνωμένο Βασίλειο.
Από βρετανικής πλευράς, το μήνυμα είναι σαφές: το καθεστώς των βάσεων δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου ξεκαθάρισε ότι οι Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων δεν αποτέλεσαν ποτέ μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ότι η βρετανική κυριαρχία διατηρήθηκε από την ανεξαρτησία του 1960. Την ίδια ώρα, η Ντάουνινγκ Στριτ επιχειρεί να κρατήσει χαμηλούς τόνους, επιμένοντας ότι οι δύο χώρες παραμένουν στενοί εταίροι και ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για το Λονδίνο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο ίδιος ο Κιρ Στάρμερ, διαβεβαιώνοντας τον Κύπριο πρόεδρο ότι οι βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν για επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν. Η δέσμευση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Λευκωσία, η οποία επιχειρεί να αποφύγει την εικόνα μιας χώρας που μετατρέπεται σε ορμητήριο στρατιωτικών επιχειρήσεων χωρίς ουσιαστικό λόγο στις σχετικές αποφάσεις.
Η υπόθεση έχει και ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις. Οι βρετανικές βάσεις συνιστούν κρίσιμο στρατηγικό εργαλείο για την παρουσία της RAF στην Ανατολική Μεσόγειο, όμως ταυτόχρονα συνδέονται άμεσα με την κυπριακή οικονομία. Περίπου 10.000 Κύπριοι ζουν στις περιοχές των βάσεων, ενώ οι υποδομές τους αποτελούν σημαντική πηγή απασχόλησης. Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει βασικός οικονομικός και τουριστικός εταίρος της Κύπρου, με το διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις να ξεπερνούν τα 4 δισ. ευρώ και με τους Βρετανούς να αποτελούν πάνω από το ένα τρίτο των τουριστών που επισκέπτονται το νησί.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Καμία φασαρία μέχρι τις εκλογές: Φρένο σε προανακριτικές και εξεταστικές
- «Διαβολοβδομάδα» για Σκέρτσο: Τον κάνουν σάκο του μποξ για να μην ακουμπήσουν τον Κυριάκο
- Όλοι κοιτούν προς Τσίπρα
