Οι περιοχές της ΕΕ που απειλεί ένας πύραυλος του Ιράν εμβέλειας 4.000 χλμ
Η φράση «πύραυλος του Ιράν εμβέλειας 4.000 χιλιομέτρων» έχει αρχίσει να προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη, όχι επειδή υπάρχει αυτή τη στιγμή επιβεβαιωμένο σχέδιο επίθεσης εναντίον ευρωπαϊκής χώρας, αλλά επειδή μετά τα δημοσιεύματα για το χτύπημα προς το Ντιέγκο Γκαρσία άνοιξε ξανά η συζήτηση για το ποια ακριβώς γεωγραφικά όρια καλύπτουν πλέον ορισμένα ιρανικά οπλικά συστήματα. Το Reuters μετέδωσε ότι, σύμφωνα με Ισραηλινούς στρατιωτικούς αξιωματούχους, τα βλήματα που εκτοξεύθηκαν προς τη βάση στον Ινδικό Ωκεανό είχαν εμβέλεια 4.000 χιλιομέτρων, κάτι που για πρώτη φορά έβαλε στο τραπέζι ακόμη και την Ευρώπη ως θεωρητικό γεωγραφικό πεδίο προσβολής. Όμως το ίδιο το Reuters, όπως και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι δεν υπάρχει τρέχουσα ένδειξη πως το Ιράν στοχοποιεί ευρωπαϊκές χώρες ή τη βρετανική ενδοχώρα. Άρα η εικόνα πρέπει να διαβαστεί με ψυχραιμία: μιλάμε για μέγιστη θεωρητική εμβέλεια, όχι για άμεση πολεμική απειλή προς την ΕΕ.
Αν χαραχθεί γεωγραφικά ένας κύκλος 4.000 χιλιομέτρων από ιρανικό έδαφος, η Ελλάδα βρίσκεται μέσα στα πρώτα και πιο κοντινά ευρωπαϊκά τμήματα αυτής της ακτίνας. Σε αποστάσεις γύρω στα 2.000 χιλιόμετρα περιλαμβάνονται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, η Κύπρος, τα Βαλκάνια, η Ρουμανία και μεγάλα τμήματα της Ουκρανίας. Στα 3.000 χιλιόμετρα μπαίνουν πια στον χάρτη χώρες όπως η Ιταλία, η Ελβετία, η Τσεχία, η Πολωνία, η Γερμανία και η Σουηδία. Στα 4.000 χιλιόμετρα η θεωρητική ακτίνα ακουμπά πολύ μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, ως και το Λονδίνο και τη Νορβηγία. Αυτός ο χάρτης είναι που τροφοδότησε τον νέο φόβο, γιατί δείχνει ότι το νοτιοανατολικό και κεντρικό τμήμα της Ευρώπης δεν είναι πια εκτός θεωρητικής ακτίνας. Όμως η χαρτογραφική δυνατότητα δεν είναι ίδια με την πραγματική στρατιωτική δυνατότητα πλήγματος.
Η Ελλάδα μέσα στο πρώτο τόξο και η Ευρώπη πιο βαθιά στο δεύτερο
Η Ελλάδα ξεχωρίζει σε αυτή τη συζήτηση γιατί, από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι μία από τις πιο κοντινές γεωγραφικά στο Ιράν. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται καν να μιλάμε για ακραία όρια 4.000 χιλιομέτρων ώστε ο ελληνικός χώρος να εντάσσεται σε μια θεωρητική ακτίνα. Αρκεί αισθητά μικρότερη εμβέλεια. Αυτό ακριβώς διαφοροποιεί την ελληνική περίπτωση από πιο μακρινές δυτικοευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες μπαίνουν στην εξίσωση μόνο εάν δεχθούμε το μέγιστο σενάριο μεγάλης απόστασης. Για τον λόγο αυτό, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη θέση: είναι ταυτόχρονα ευρωπαϊκή χώρα, χώρα της ανατολικής Μεσογείου και τμήμα της νατοϊκής νοτιοανατολικής πτέρυγας, άρα λειτουργεί γεωπολιτικά ως πρώιμο σημείο προειδοποίησης σε τέτοιες κρίσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι βρίσκεται σε άμεσο στόχαστρο, αλλά εξηγεί γιατί κάθε κουβέντα για ιρανική εμβέλεια ακούγεται εδώ βαρύτερα από ό,τι στο βορειότερο ευρωπαϊκό κέντρο.
Ένα δεύτερο κρίσιμο σημείο είναι η αξιοπιστία του ίδιου του βλήματος σε τόσο μεγάλη απόσταση. Οι Times και άλλες αναλύσεις σημειώνουν ότι για να φτάσει ένα ιρανικό βλήμα στα 4.000 χιλιόμετρα ενδέχεται να χρειάζεται μειωμένο ωφέλιμο φορτίο, κάτι που περιορίζει τόσο τη ζημιά όσο και την ακρίβεια. Το ρεπορτάζ για το Ντιέγκο Γκαρσία ενίσχυσε ακριβώς αυτή την εικόνα, αφού ένα βλήμα αναχαιτίστηκε και ένα άλλο δεν έφτασε καν στον στόχο. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν το Ιράν έχει αποδείξει θεωρητικά τέτοιο βεληνεκές, δεν έχει αποδείξει αυτομάτως και ικανότητα αποτελεσματικού πλήγματος εναντίον καλά προστατευμένων ευρωπαϊκών στόχων σε τέτοιες αποστάσεις. Με άλλα λόγια, ο χάρτης του πανικού είναι πάντα πιο γρήγορος από τον χάρτη της πραγματικής στρατιωτικής αξιοπιστίας.
Τα συστήματα αεράμυνας και γιατί δεν αρκεί μόνο να «φτάνει»
Το τρίτο επίπεδο της εικόνας είναι η αεράμυνα. Οι Times εξηγούν ότι η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ δεν είναι άδειος χώρος απέναντι σε μια τέτοια απειλή. Υπάρχει πολυεπίπεδη αντιβαλλιστική αρχιτεκτονική, που περιλαμβάνει συστήματα στην Πολωνία και τη Ρουμανία, ραντάρ στην Τουρκία και αμερικανικά αντιπυραυλικά μέσα στη θάλασσα. Αυτός είναι και ο λόγος που το Λονδίνο, παρότι βρέθηκε για ώρες στο κέντρο του δημόσιου φόβου, έσπευσε να δηλώσει ότι δεν υπάρχει άμεση εκτίμηση απειλής για τη βρετανική επικράτεια. Η ίδια λογική ισχύει συνολικά και για την Ευρώπη: το να βρεθεί μια χώρα μέσα στην ακτίνα ενός πυραύλου δεν σημαίνει ότι είναι και απροστάτευτη ή εύκολος στόχος.
Παρά ταύτα, η πολιτική σημασία του θέματος είναι ήδη τεράστια. Η Ευρώπη βλέπει για πρώτη φορά τόσο καθαρά ότι μια σύγκρουση που ξεκίνησε από τη Μέση Ανατολή μπορεί, έστω θεωρητικά, να απλώνει την επιχειρησιακή της σκιά πολύ βαθύτερα στη δική της γεωγραφία. Γι’ αυτό η ανησυχία δεν είναι μόνο στρατιωτική. Είναι και οικονομική, ενεργειακή και πολιτική. Η αγορά πετρελαίου, η νευρικότητα στις χρηματαγορές και το ζήτημα της αποτρεπτικής αξιοπιστίας της Ευρώπης επηρεάζονται ήδη από αυτή την εικόνα. Συνεπώς, ο πραγματικός φόβος δεν βρίσκεται μόνο στο αν ένας πύραυλος μπορεί να φτάσει, αλλά και στο τι σημαίνει για την Ευρώπη ότι η ίδια η ιδέα μιας τέτοιας ακτίνας έχει πλέον περάσει από τη θεωρία στην καθημερινή δημόσια συζήτηση.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Ανατροπή στη Νέα Δημοκρατία: Το φαβορί για τη θέση του νέου Γραμματέα του κόμματος
- Πάνω από ΝΔ και κόμμα Τσίπρα: Οι δυο νομοί της Ελλάδας που το ΠΑΣΟΚ βγαίνει ακόμα πρώτο
- Νέος αρχηγός στο ΠΑΣΟΚ: Όλο και πιο κοντά στη μεγάλη έκπληξη που αλλάζει τα δεδομένα πριν τις εκλογές
