Η Ουάσιγκτον κάνει προσωρινό βήμα πίσω από τα σχεδιαζόμενα χτυπήματα, αλλά κρατά ανοιχτή την απειλή νέας κλιμάκωσης
Μια απρόσμενη μεταβολή στην αμερικανική γραμμή απέναντι στο Ιράν ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, γνωστοποιώντας ότι δίνει εντολή για προσωρινή αναστολή, διάρκειας πέντε ημερών, κάθε σχεδιαζόμενης επίθεσης εναντίον ιρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι επαφές που έγιναν τις τελευταίες δύο ημέρες ήταν «πολύ καλές και παραγωγικές» και ότι η συζήτηση ανάμεσα στις δύο πλευρές είχε βάθος, λεπτομέρεια και εποικοδομητικό χαρακτήρα. Πρόκειται για εξέλιξη που έρχεται να αλλάξει απότομα το κλίμα των προηγούμενων ωρών, καθώς μόλις λίγο πριν ο ίδιος είχε προειδοποιήσει πως αν η Τεχεράνη δεν άνοιγε πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρούσαν σε χτυπήματα κατά μονάδων παραγωγής ενέργειας και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Το Reuters και το AP επιβεβαίωσαν ότι η απόφαση αφορά πενθήμερη αναβολή των πληγμάτων και ότι η συνέχειά της εξαρτάται από το κατά πόσο οι επαφές θα προχωρήσουν μέσα στην εβδομάδα. Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να μετακινείται προσωρινά από τη ρητορική της άμεσης τιμωρίας στη λογική μιας υπό όρους διαπραγμάτευσης, χωρίς όμως να αποσύρει τη στρατιωτική απειλή από τον ορίζοντα.
Η σημασία της κίνησης αυτής βρίσκεται ακριβώς στο timing της. Η αμερικανική απειλή για χτύπημα σε ενεργειακές υποδομές είχε πυροδοτήσει νέα νευρικότητα σε ολόκληρη την περιοχή, αλλά και στις αγορές, καθώς ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις όχι μόνο στο Ιράν, αλλά σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη είχε ήδη προειδοποιήσει ότι, αν στοχοποιηθούν οι δικές της εγκαταστάσεις ενέργειας, τότε θα μπει στο στόχαστρο κρίσιμη υποδομή των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην περιοχή. Αυτή η απειλή λειτούργησε ως πολλαπλασιαστής του κινδύνου, καθώς όλοι αντιλαμβάνονται ότι ένα χτύπημα σε σταθμούς παραγωγής ρεύματος ή σε ενεργειακές εγκαταστάσεις δεν θα είχε μόνο στρατιωτικό χαρακτήρα, αλλά θα άνοιγε άμεσα έναν κύκλο αντιποίνων με πολύ ευρύτερη γεωγραφική εμβέλεια. Το Reuters σημειώνει ότι η αναβολή των χτυπημάτων ήρθε ακριβώς μέσα σε αυτό το περιβάλλον, γεγονός που δείχνει ότι η αμερικανική πλευρά, παρά τη σκληρή δημόσια γραμμή της, υπολογίζει σοβαρά το ρίσκο μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν τον στόχο της πίεσης προς την Τεχεράνη. Το αντίθετο. Η πενθήμερη αναστολή μοιάζει περισσότερο με μια τελευταία δοκιμή του διαπραγματευτικού καναλιού παρά με στρατηγική υπαναχώρηση. Ο Τραμπ επέλεξε να παρουσιάσει τις συνομιλίες ως ουσιαστικές και ελπιδοφόρες, όμως η ίδια η διατύπωση της ανακοίνωσής του περιλαμβάνει ξεκάθαρη επιφύλαξη: το «πάγωμα» θα συνεχιστεί μόνο εφόσον οι επαφές είναι επιτυχείς και συνεχιστούν. Άρα, το μήνυμα προς το Ιράν παραμένει σκληρό. Η Ουάσιγκτον δίνει μεν χρόνο, αλλά δεν χαρίζει τίποτα. Αν στο τέλος αυτής της μικρής περιόδου δεν υπάρξει αποτέλεσμα που να θεωρηθεί ικανοποιητικό από την αμερικανική πλευρά, οι σχεδιαζόμενες επιχειρήσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν ξανά πολύ γρήγορα. Σε αυτό ακριβώς το σημείο κρύβεται και η πραγματική ένταση της νέας κίνησης: η αποκλιμάκωση είναι μόνο προσωρινή και πλήρως αναστρέψιμη.
Η αντίδραση των αγορών αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη λογική της προσωρινής ανακούφισης. Μετά την ανακοίνωση Τραμπ, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν απότομα, καθώς περιορίστηκε, έστω και βραχυπρόθεσμα, ο φόβος ενός άμεσου χτυπήματος σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές που θα μπορούσε να προκαλέσει νέο σοκ στην παγκόσμια προσφορά. Ωστόσο, το γεγονός ότι η υποχώρηση ήρθε τόσο γρήγορα δείχνει και κάτι άλλο: πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία αυτή. Ένα νέο ναυάγιο στις συνομιλίες, μια νέα απειλή ή ένα νέο επεισόδιο γύρω από το Ορμούζ μπορεί να επαναφέρει αμέσως το σενάριο της κλιμάκωσης. Έτσι, το πενθήμερο «πάγωμα» των επιθέσεων ίσως αποδειχθεί είτε η πρώτη ρωγμή σε έναν κύκλο ακραίας έντασης είτε απλώς μια σύντομη ανάπαυλα πριν από την επόμενη έκρηξη.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
