Έξι ευρωπαϊκές χώρες και η Ιαπωνία δηλώνουν έτοιμες να στηρίξουν την ασφαλή διέλευση πλοίων από το Ορμούζ

Έξι ευρωπαϊκές χώρες και η Ιαπωνία δηλώνουν έτοιμες να στηρίξουν την ασφαλή διέλευση πλοίων από το Ορμούζ

Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ιαπωνία καταδικάζουν τις ιρανικές επιθέσεις και προαναγγέλλουν κινήσεις για τη ναυσιπλοΐα και τη σταθεροποίηση των αγορών ενέργειας.

Η διεθνής ανησυχία για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ και για τις επιπτώσεις της κρίσης στις αγορές ενέργειας μετατρέπεται πλέον σε πιο συντονισμένη πολιτική αντίδραση. Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ιαπωνία εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία καταδικάζουν τις ιρανικές επιθέσεις και δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν στις προσπάθειες για να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση πλοίων από το Ορμούζ. Παράλληλα, οι χώρες αυτές αναγγέλλουν ότι θα λάβουν επιπλέον μέτρα για να σταθεροποιήσουν τις αγορές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με χώρες παραγωγής για αύξηση της παραγωγής. Το Reuters μετέδωσε ότι στη δήλωσή τους χαιρετίζουν επίσης την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και εκφράζουν ετοιμότητα να συμμετάσχουν στις «αναγκαίες προσπάθειες» για την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στο στενό.

Το Ορμούζ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία του παγκόσμιου ενεργειακού χάρτη, αφού από εκεί περνά περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG. Αυτό από μόνο του εξηγεί γιατί η σημερινή κοινή τοποθέτηση έχει τόσο μεγάλη βαρύτητα. Η αστάθεια στην περιοχή δεν επηρεάζει μόνο τη ναυτιλία ή τα κράτη του Κόλπου, αλλά αγγίζει άμεσα τις τιμές ενέργειας, την ασφάλεια εφοδιασμού, τον πληθωρισμό και συνολικά την οικονομική σταθερότητα σε Ευρώπη, Ασία και πέρα από αυτές. Το Reuters επισήμανε ότι η κοινή δήλωση των έξι ευρωπαϊκών χωρών και της Ιαπωνίας δεν εστιάζει μόνο στη θαλάσσια διέλευση, αλλά και στην ανάγκη να απορροφηθεί το ενεργειακό σοκ μέσω αυξημένης παραγωγής και διεθνούς συνεργασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές τις χώρες είχαν μέχρι πρόσφατα αποφύγει να δεσμευτούν σε οποιαδήποτε συμμετοχή γύρω από το Ορμούζ όσο η πολεμική σύγκρουση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η Γαλλία, για παράδειγμα, είχε δηλώσει ότι δεν θα λάβει μέρος σε επιχειρήσεις για το «άνοιγμα» του στενού εν μέσω εχθροπραξιών, ενώ η Ιαπωνία είχε ξεκαθαρίσει ότι προς το παρόν δεν σχεδιάζει αποστολή ναυτικής συνοδείας λόγω των γνωστών νομικών και πολιτικών περιορισμών της. Σήμερα, ωστόσο, το σήμα είναι πιο ενεργό. Χωρίς να μιλούν ανοιχτά για άμεση στρατιωτική συμμετοχή, οι έξι ευρωπαϊκές χώρες και η Ιαπωνία δείχνουν ότι δεν θέλουν να παραμείνουν απλοί παρατηρητές. Η χρήση της διατύπωσης περί «κατάλληλων προσπαθειών» αφήνει ανοιχτό πεδίο για διάφορες μορφές συνεισφοράς, πολιτικές, διπλωματικές, ενεργειακές ή και επιχειρησιακές σε μεταγενέστερη φάση.

Η νέα αυτή τοποθέτηση συνδέεται και με τις πρωτοβουλίες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο. Το Reuters μετέδωσε στις 18 Μαρτίου ότι χώρες όπως το Μπαχρέιν, η Ιαπωνία, ο Παναμάς, η Σιγκαπούρη και τα ΗΑΕ κατέθεσαν στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό πρόταση για τη δημιουργία ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου, με στόχο να απεγκλωβιστούν περίπου 20.000 ναυτικοί που έχουν παγιδευτεί στον Κόλπο εξαιτίας της κρίσης. Η σημερινή κοινή δήλωση των έξι ευρωπαϊκών χωρών και της Ιαπωνίας έρχεται να προσθέσει πολιτικό βάρος σε αυτό το κλίμα διεθνούς κινητοποίησης. Δεν είναι ένα απομονωμένο σήμα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης αναζήτησης λύσεων για την προστασία της ναυσιπλοΐας και τη σταθεροποίηση της κατάστασης.

Στο διπλωματικό επίπεδο, η κοινή ανακοίνωση στοχεύει καθαρά και προς την Τεχεράνη. Οι χώρες που την υπογράφουν καταδικάζουν τις ιρανικές επιθέσεις, ζητούν να σταματήσουν αμέσως οι εχθρικές ενέργειες και επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο διεθνούς πίεσης, σύμφωνα με το οποίο η ασφάλεια του Ορμούζ δεν είναι πλέον υπόθεση λίγων περιφερειακών κρατών ή μόνο των ΗΠΑ, αλλά συλλογικό ζήτημα διεθνούς σταθερότητας. Αυτή η μετατόπιση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί όσο περισσότερο διεθνοποιείται η απάντηση στην κρίση, τόσο περισσότερο αυξάνεται η πίεση προς το Ιράν να αναθεωρήσει τη στάση του.

Η σημερινή κοινή δήλωση, επομένως, έχει τριπλό μήνυμα. Πρώτον, ότι η Ευρώπη και η Ιαπωνία δεν θέλουν να παρακολουθούν αδρανείς την αποσταθεροποίηση του πιο κρίσιμου περάσματος για την παγκόσμια ενέργεια. Δεύτερον, ότι η ναυτική ασφάλεια και η ενεργειακή σταθερότητα αντιμετωπίζονται πλέον ως αλληλένδετα μέτωπα. Και τρίτον, ότι το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια διευρυνόμενη διεθνή πίεση που δεν περιορίζεται πια μόνο στις αμερικανικές ή περιφερειακές αντιδράσεις, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο σχήμα μεγάλων οικονομιών και ναυτικών δυνάμεων.

Τελευταίες Ειδήσεις