Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα του Ορμούζ
Η παγκόσμια οικονομία παραμένει στενά συνδεδεμένη με την παραγωγή πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε μείωση της παραγωγής ή και διακοπή σε κάποιες πετρελαιοπηγές στην περιοχή έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικούς κινδύνους. Ο πόλεμος που μετράει ήδη 17 ημέρες, έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία στις διεθνείς αγορές, καθώς η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη.
Η στρατηγική σημασία της περιοχής αποτυπώνεται κυρίως στο γεγονός, ότι σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους για τη μεταφορά ενέργειας διεθνώς. Μια σοβαρή διακοπή της κυκλοφορίας ή της παραγωγής σε αυτή την περιοχή θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσο σοκ στην προσφορά πετρελαίου και να εκτινάξει τις τιμές σε επίπεδα που θα επηρεάσουν ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Οι πρώτες επιπτώσεις έχουν γίνει ήδη αισθητές, με τιμές του πετρελαίου να έχουν ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή της παραγωγής, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των τιμών. Αυτό θα είχε αλυσιδωτές συνέπειες στο κόστος μεταφορών, στη βιομηχανική παραγωγή και τελικά στον πληθωρισμό, επηρεάζοντας τις οικονομίες τόσο των ανεπτυγμένων όσο και των αναπτυσσόμενων χωρών.
Η σημασία της περιοχής παραμένει καθοριστική. Ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου προέρχεται από χώρες της Μέσης Ανατολής, ενώ περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα του Ορμούζ. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή παραγωγής ή μεταφοράς ενέργειας σε αυτή την περιοχή μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές.
Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, διαθέτει ορισμένα «μαξιλάρια ασφαλείας» που μπορούν να απορροφήσουν ένα αρχικό σοκ. Στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, τα οποία διατηρούν πολλές βιομηχανικές χώρες μέσω του International Energy Agency, μπορούν να καλύψουν μέρος της ζήτησης για αρκετές εβδομάδες ή και μήνες. Παράλληλα, παραγωγοί εκτός Μέσης Ανατολής —όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Βραζιλία— έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την παραγωγή τους όταν οι τιμές ανεβαίνουν.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αναλυτές εκτιμούν ότι μια προσωρινή διακοπή παραγωγής θα μπορούσε να απορροφηθεί σχετικά γρήγορα από τις αγορές. Σε διάστημα λίγων εβδομάδων έως δύο μηνών, η προσφορά ενέργειας θα μπορούσε να αναπροσαρμοστεί και οι οικονομικές επιπτώσεις να περιοριστούν κυρίως σε αυξήσεις τιμών και προσωρινή αστάθεια στις αγορές.
Ωστόσο, το πρόβλημα γίνεται σοβαρότερο, όσο αυξάνεται η διάρκεια της κρίσης. Εάν η διαταραχή διαρκέσει αρκετούς μήνες, το υψηλό κόστος ενέργειας αρχίζει να μεταφέρεται σε ολόκληρη την οικονομία. Οι μεταφορές, η βιομηχανική παραγωγή και τελικά τα τρόφιμα επηρεάζονται από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και μειώνοντας την οικονομική ανάπτυξη. Σε αυτό το στάδιο, η παγκόσμια οικονομία δεν καταρρέει, αλλά εισέρχεται σε φάση επιβράδυνσης.
Το κρίσιμο όριο φαίνεται να είναι η διάρκεια ενός έτους ή περισσότερο. Αν μια μεγάλη διακοπή παραγωγής στη Μέση Ανατολή παραταθεί για τόσο μεγάλο διάστημα, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν σε επίπεδα που θα επιβάρυναν σοβαρά τις οικονομίες. Οι επιχειρήσεις θα αντιμετώπιζαν αυξημένα κόστη, η κατανάλωση θα περιοριζόταν και πολλές χώρες θα κινδύνευαν να εισέλθουν σε ύφεση.
Η ιστορία προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Κατά την πετρελαϊκή κρίση του 1973 , ο περιορισμός της παραγωγής πετρελαίου οδήγησε σε εκτίναξη των τιμών και σε βαθιά οικονομική κρίση σε πολλές δυτικές οικονομίες. Παρότι σήμερα το ενεργειακό σύστημα είναι πιο διαφοροποιημένο και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνονται σταδιακά, το πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της παγκόσμιας οικονομίας.
Συνολικά, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η διεθνής οικονομία, μπορεί να διαχειριστεί ένα σύντομο ενεργειακό σοκ, αλλά μια μακροχρόνια διακοπή παραγωγής στη Μέση Ανατολή θα δοκίμαζε τα όρια αντοχής του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Σε έναν κόσμο όπου η ενέργεια παραμένει η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης, η σταθερότητα της περιοχής εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική ισορροπία του πλανήτη.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
- Πολύ σοβαρό επεισόδιο στο Αιγαίο με την Τουρκία
