Πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με Ιράν: Τα 5 σενάρια που μπορεί να αλλάξουν τη Μέση Ανατολή
Η πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έχει δημιουργήσει μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Οι αντικρουόμενες δηλώσεις της αμερικανικής ηγεσίας, αλλά και οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή, έχουν εντείνει την αβεβαιότητα για το πότε και με ποιον τρόπο μπορεί να τερματιστεί η σύγκρουση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να στέλνει διαφορετικά μηνύματα σχετικά με την πορεία του πολέμου, άλλοτε μιλώντας για στρατιωτική επικράτηση και άλλοτε αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης. Η αβεβαιότητα αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις κυβερνήσεις και τις διεθνείς αγορές, αλλά και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές. Παράλληλα, κάθε εβδομάδα που περνά χωρίς σαφή προοπτική αποκλιμάκωσης επιτείνει την οικονομική αστάθεια διεθνώς και αυξάνει την πίεση για μια λύση. Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών μέσων ενημέρωσης, υπάρχουν πέντε βασικά σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο τέλος της σύγκρουσης, καθένα από τα οποία έχει διαφορετικές συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
Πόλεμος με το Ιράν: το σενάριο της διπλωματικής συμφωνίας
Το πρώτο και ίσως πιο επιθυμητό σενάριο για πολλές πλευρές είναι η επιστροφή στη διπλωματία μέσω μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν. Από την αρχή της στρατιωτικής επιχείρησης, βασικός στόχος της Ουάσιγκτον ήταν ο περιορισμός ή ακόμη και η εξάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Λίγο πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών είχαν πραγματοποιηθεί τρεις γύροι έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Παρά τις αποτυχίες εκείνων των διαπραγματεύσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μια επανεκκίνηση των συνομιλιών παραμένει πιθανή.
Στο παρασκήνιο υπήρξαν επίσης πληροφορίες ότι μεσολαβητές από το Ομάν είχαν μεταφέρει μήνυμα της Τεχεράνης για πιθανή παύση αποθήκευσης εμπλουτισμένου ουρανίου. Ωστόσο, η έναρξη του πολέμου άλλαξε δραματικά το κλίμα και πλέον είναι αβέβαιο αν η διπλωματία μπορεί να επανέλθει γρήγορα στο προσκήνιο.
Το «μοντέλο Βενεζουέλας» και η αλλαγή καθεστώτος
Ένα δεύτερο σενάριο που έχει συζητηθεί στην Ουάσιγκτον είναι η επιδίωξη αλλαγής ηγεσίας στο Ιράν, με τρόπο παρόμοιο με όσα συνέβησαν πρόσφατα στη Βενεζουέλα. Ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η νέα ηγεσία της Τεχεράνης ενδέχεται να μην έχει μεγάλη διάρκεια ζωής και ότι η πολιτική κατάσταση στο Ιράν θα μπορούσε να μεταβληθεί ραγδαία.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια σύγκριση είναι παρακινδυνευμένη. Το ιρανικό πολιτικό σύστημα έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ανθεκτικό, επιβιώνοντας για δεκαετίες παρά τις διεθνείς κυρώσεις και τις εσωτερικές κρίσεις.
Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος
Ένα τρίτο ενδεχόμενο είναι μια εσωτερική ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος μέσω λαϊκής εξέγερσης. Πριν από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν είχε ήδη βιώσει μεγάλες διαδηλώσεις και έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μπορεί να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε ο ιρανικός λαός να καθορίσει το μέλλον του. Παρ’ όλα αυτά, η αντιπολίτευση στο Ιράν παραμένει κατακερματισμένη και χωρίς ενιαία ηγεσία, γεγονός που δυσκολεύει την πιθανότητα μιας οργανωμένης πολιτικής μετάβασης.
Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις
Ένα ακόμη πιθανό σενάριο αφορά την πραγματοποίηση μιας περιορισμένης χερσαίας επιχείρησης από ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Στόχος μιας τέτοιας επιχείρησης θα ήταν η κατάληψη ή η καταστροφή των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και των βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει τον τερματισμό του πολέμου χωρίς πλήρη πολιτική ανατροπή στην Τεχεράνη. Ωστόσο, το ρίσκο παραμένει υψηλό, καθώς θα απαιτούσε την ανάπτυξη στρατευμάτων σε μια χώρα που συνεχίζει να διαθέτει ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες.
Μονομερής κήρυξη νίκης και αποχώρηση
Το πέμπτο σενάριο αφορά μια μονομερή απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να κηρύξουν το τέλος των επιχειρήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι έχει ήδη πλήξει κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές του Ιράν και να αποσύρει τις δυνάμεις της.
Οι αγορές φαίνεται να προεξοφλούν μια τέτοια εξέλιξη, καθώς το οικονομικό κόστος του πολέμου γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε και τη συναίνεση του Ισραήλ, το οποίο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις μέχρι να εξουδετερωθεί πλήρως η ιρανική απειλή.
Το τελικό αποτέλεσμα της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιο. Όπως σημειώνουν αναλυτές, ο πόλεμος ξέσπασε με απρόβλεπτο τρόπο και δεν αποκλείεται να τελειώσει εξίσου απρόβλεπτα, με μια ξαφνική πολιτική ή στρατιωτική εξέλιξη που θα αλλάξει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
