Πόλεμος Ιράν: Γιατί η Τουρκία δεν θέλει με τίποτα να μπει στη σύγκρουση
Η στάση της Τουρκίας απέναντι στον πόλεμο που εξελίσσεται γύρω από το Ιράν αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα προσεκτική στρατηγική ισορροπιών. Η Άγκυρα, παρά το γεγονός ότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ και διαθέτει κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές στην περιοχή, επιδιώκει με κάθε τρόπο να αποφύγει την άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση. Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ήδη χαρακτηρίσει τις επιθέσεις κατά του Ιράν παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε επαφή με όλες τις πλευρές με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον ένα ιρανικό βλήμα εισήλθε στον τουρκικό εναέριο χώρο και αναχαιτίστηκε από συστήματα του ΝΑΤΟ, η Άγκυρα απέφυγε να προχωρήσει σε κλιμάκωση. Η στάση αυτή δείχνει ότι η τουρκική ηγεσία δεν επιλέγει ουδετερότητα λόγω αδυναμίας, αλλά επειδή υπολογίζει προσεκτικά το κόστος μιας ενδεχόμενης εμπλοκής. Για την Τουρκία, η συμμετοχή σε έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα, από την οικονομία μέχρι την ασφάλεια των συνόρων και τις εσωτερικές ισορροπίες.
Τουρκία και Ιράν: το οικονομικό και ενεργειακό κόστος ενός πολέμου
Το πρώτο και πιο άμεσο πλήγμα για την Τουρκία σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής θα ήταν οικονομικό. Η τουρκική οικονομία παραμένει ευάλωτη σε ενεργειακές διακυμάνσεις και διεθνή σοκ, την ώρα που η σύγκρουση έχει ήδη οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου. Με το αργό να κινείται πάνω από τα 119 δολάρια το βαρέλι, οι αγορές φοβούνται νέο κύμα πληθωρισμού. Η τουρκική κεντρική τράπεζα είχε μόλις αρχίσει να σταθεροποιεί την οικονομία, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί από επίπεδα άνω του 40% στις αρχές του 2025 σε περίπου 30% στις αρχές του 2026. Μια άμεση εμπλοκή στον πόλεμο θα μπορούσε να ανατρέψει αυτή την πορεία και να επιβαρύνει την οικονομία με νέο κύμα αβεβαιότητας.
Παράλληλα, η Τουρκία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές φυσικού αερίου, που ξεπερνούν τα 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Το Ιράν παραμένει ένας από τους προμηθευτές φυσικού αερίου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη και διαπραγματεύσεις για νέα ενεργειακά συμβόλαια. Σε περίπτωση πολέμου, η διακοπή των ροών ή η αποσταθεροποίηση των ενεργειακών διαδρομών μέσω του Περσικού Κόλπου θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην τουρκική οικονομία.
Τουρκία και Ιράν: ασφάλεια συνόρων, Κουρδικό και γεωπολιτικές ισορροπίες
Πέρα από το οικονομικό κόστος, η Άγκυρα ανησυχεί ιδιαίτερα για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια των συνόρων. Ήδη υπάρχουν αναφορές για αυξημένες μετακινήσεις ανθρώπων από το Ιράν προς την Τουρκία, ενώ οι τουρκικές αρχές εξετάζουν σενάρια για πιθανή αύξηση προσφυγικών ροών. Σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής, η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να επιδεινωθεί, δημιουργώντας πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Ιδιαίτερα κρίσιμο θεωρείται και το ζήτημα του κουρδικού. Η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του PJAK, της κουρδικής οργάνωσης στο Ιράν που συνδέεται με το PKK. Μια αποσταθεροποίηση στο Ιράν θα μπορούσε να ενεργοποιήσει νέα κουρδικά μέτωπα, τόσο στο δυτικό Ιράν όσο και στο βόρειο Ιράκ, επηρεάζοντας άμεσα την ασφάλεια της Τουρκίας.
Παράλληλα, μια άμεση συμμετοχή της Τουρκίας στον πόλεμο θα μπορούσε να την μετατρέψει σε στόχο ιρανικών επιθέσεων ή έμμεσων αντιποίνων μέσω δικτύων συμμάχων της Τεχεράνης στην περιοχή. Από χώρα που λειτουργεί ως κρίσιμος γεωπολιτικός παίκτης και πιθανός μεσολαβητής, η Τουρκία θα μετατρεπόταν σε εμπόλεμο μέρος, χάνοντας μεγάλο μέρος της στρατηγικής της ευελιξίας.
Η μάχη για επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο
Ίσως όμως το μεγαλύτερο κόστος για την Τουρκία να είναι πολιτικό και συμβολικό. Τα τελευταία χρόνια ο Ερντογάν έχει επενδύσει σημαντικά στην εικόνα της Τουρκίας ως δύναμης που υπερασπίζεται τα συμφέροντα των μουσουλμάνων διεθνώς, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως το παλαιστινιακό.
Εάν η Τουρκία συμμετείχε σε έναν πόλεμο εναντίον μιας μεγάλης μουσουλμανικής χώρας στο πλευρό του ΝΑΤΟ, η εικόνα αυτή θα δεχόταν σοβαρό πλήγμα. Η Άγκυρα θα μπορούσε να κατηγορηθεί ότι στηρίζει μια δυτική στρατιωτική εκστρατεία εναντίον μουσουλμανικού κράτους, κάτι που θα υπονόμευε το αφήγημα της «ισλαμικής αλληλεγγύης» που προβάλλει η τουρκική ηγεσία.
Για τον λόγο αυτό η Τουρκία επιλέγει να κρατήσει μια στάση ισορροπίας. Δεν επιθυμεί την πλήρη κατάρρευση του Ιράν, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει χάος στα σύνορά της, αλλά ούτε και μια ενισχυμένη Τεχεράνη που θα αμφισβητούσε την τουρκική επιρροή στην περιοχή. Έτσι, η Άγκυρα επιδιώκει να παραμείνει στη μέση, διατηρώντας τον ρόλο ενός αυτόνομου γεωπολιτικού παίκτη.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Ριψοκίνδυνη απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού…
- Αιφνιδιασμός Σαμαρά με 10%
- Τσίπρας, Καρυστιανού ή Ανδρουλάκης; Ποιον βλέπουν οι δημοσκόποι φαβορί για τη δεύτερη θέση
