Κερδίζουν χρόνο, χρήμα και στρατηγικό χώρο
Για δεκαετίες, η Μέση Ανατολή βρισκόταν στον σκληρό πυρήνα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Από το αραβικό πετρελαϊκό εμπάργκο και την κρίση των ομήρων στο Ιράν, μέχρι τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, η Ουάσινγκτον αντιμετώπισε την περιοχή ως ζώνη ζωτικού ενδιαφέροντος.
Το 1980, ο Τζίμι Κάρτερ χάραξε το γνωστό δόγμα που προέβλεπε ότι κάθε απόπειρα ελέγχου του Περσικού Κόλπου από εξωτερική δύναμη θα θεωρείται επίθεση στα αμερικανικά συμφέροντα και θα απαντάται ακόμη και με στρατιωτική ισχύ.
Από τότε μέχρι σήμερα, οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν απομακρύνθηκαν ουσιαστικά από τη Μέση Ανατολή, αλλά παραμένουν βαθιά μπλεγμένες σε έναν κύκλο επεμβάσεων, συγκρούσεων και ανοιχτών μετώπων. Η ειρωνεία είναι ότι αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική ενεργειακή εξάρτηση από την περιοχή έχει υποχωρήσει αισθητά. Αντί όμως αυτή η εξέλιξη να οδηγήσει σε στρατηγική απεμπλοκή, χρησιμοποιείται πλέον από κύκλους στην Ουάσινγκτον ως επιχείρημα για ευκολότερη στρατιωτική δράση, χωρίς τον φόβο άμεσου ενεργειακού κόστους στο εσωτερικό.
Η πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες τόσο του Μπαράκ Ομπάμα όσο και του Ντόναλντ Τραμπ περί στροφής προς άλλες προτεραιότητες και εγκατάλειψης της λογικής των πολέμων αλλαγής καθεστώτων, οι ΗΠΑ επιστρέφουν ξανά και ξανά στο ίδιο πεδίο. Με τον πόλεμο κατά του Ιράν, η Ουάσινγκτον ξοδεύει εκ νέου στρατιωτικό κεφάλαιο, πολιτικό χρόνο και οικονομικούς πόρους σε μια σύγκρουση που δεν εξυπηρετεί τον κεντρικό στρατηγικό της αντίπαλο, αλλά τελικά τον διευκολύνει.
Και αυτός ο μεγάλος αντίπαλος δεν είναι η Τεχεράνη. Είναι, κυρίως, η Κίνα και δευτερευόντως η Ρωσία.
Η Μόσχα συγκαταλέγεται ήδη στους βασικούς ωφελημένους. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενισχύει τα ρωσικά έσοδα, ενώ κάθε χαλάρωση στους περιορισμούς που αφορούν το ρωσικό πετρέλαιο μεταφράζεται σε επιπλέον οικονομική ανάσα για το Κρεμλίνο. Την ίδια ώρα, η ένταση στη Μέση Ανατολή αναγκάζει τις ΗΠΑ να καταναλώνουν πολύτιμα οπλικά αποθέματα, ειδικά αναχαιτιστικά και αντιαεροπορικά μέσα που θα μπορούσαν να είναι κρίσιμα στο ουκρανικό μέτωπο.
Αυτή ακριβώς η απομείωση στρατιωτικών αποθεμάτων δημιουργεί δεύτερο και ίσως σοβαρότερο πρόβλημα απέναντι στην Κίνα. Η Ουάσινγκτον καλείται να αποδείξει αποτρεπτική ισχύ απέναντι στο Πεκίνο, όμως ταυτόχρονα εξαντλεί πυρομαχικά, πυραύλους και επιχειρησιακή προσοχή σε μια άλλη γεωγραφική ζώνη. Οι ίδιες δυνατότητες που θα ήταν αναγκαίες σε ένα σενάριο κρίσης στην Ταϊβάν, σήμερα διοχετεύονται στη Μέση Ανατολή, με κόστος που δεν αναπληρώνεται εύκολα ούτε γρήγορα.
Το πρόβλημα για τις ΗΠΑ δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι και οικονομικό, τεχνολογικό και βιομηχανικό. Ενώ η Ουάσινγκτον αναλώνεται σε νέες εκστρατείες, η Κίνα επιταχύνει σε τομείς που θα καθορίσουν την παγκόσμια ισορροπία ισχύος τα επόμενα χρόνια: τεχνητή νοημοσύνη, κβαντική υπολογιστική, προηγμένα υλικά, μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, drones, τηλεπικοινωνίες. Το Πεκίνο δεν χρειάζεται να εμπλακεί άμεσα σε καμία από αυτές τις συγκρούσεις για να βγει κερδισμένο. Του αρκεί να παρακολουθεί έναν αντίπαλο να φθείρεται σε λάθος μέτωπο.
Την ίδια στιγμή, η κινεζική στρατιωτική ισχύς διευρύνεται σταθερά. Το μεγαλύτερο ναυτικό στον κόσμο, η επέκταση των βαλλιστικών πυραύλων και η ενίσχυση του πυρηνικού οπλοστασίου συνθέτουν μια εικόνα ταχείας ανόδου.
Με άλλα λόγια, όσο οι ΗΠΑ επιστρέφουν στη λογική του ατέρμονου πολέμου στη Μέση Ανατολή, τόσο το Πεκίνο κερδίζει χρόνο, χώρο και στρατηγικό πλεονέκτημα χωρίς να χρειάζεται να πατήσει τη σκανδάλη.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
