Η παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να χτυπήσει αγορές, ανάπτυξη και πληθωρισμό, την ώρα που το πετρέλαιο φλέρταρε με τα 120 δολάρια
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα έστειλε ένα από τα πιο βαριά μηνύματα των τελευταίων ημερών για τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καλώντας τις κυβερνήσεις να προετοιμαστούν ακόμη και για σενάρια που μέχρι πρόσφατα θα θεωρούνταν ακραία. Η επικεφαλής του ΔΝΤ, μιλώντας σε συμπόσιο στο Τόκιο, δεν περιορίστηκε σε μια γενική σύσταση επιφυλακής, αλλά μίλησε ευθέως για τον κίνδυνο η νέα σύγκρουση να επηρεάσει το επενδυτικό κλίμα, την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, αν τραβήξει σε διάρκεια. Η φράση της ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να «σκεφτούν το αδιανόητο και να προετοιμαστούν γι’ αυτό» αποτυπώνει το βάρος του προβληματισμού στο ΔΝΤ για το πόσο γρήγορα μια γεωπολιτική σύγκρουση μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ. Η παρέμβασή της ήρθε μάλιστα σε μια εξαιρετικά νευρική στιγμή για τις αγορές, καθώς το Brent άγγιξε ενδοσυνεδριακά επίπεδα σχεδόν 120 δολαρίων το βαρέλι, αναβιώνοντας φόβους για νέα έξαρση του ενεργειακού κόστους και για επιστροφή ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων.
Το κεντρικό μήνυμα της Γκεοργκίεβα είναι ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται ξανά σε περίοδο όπου η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται. Δεν πρόκειται μόνο για ένα ζήτημα τιμών στο πετρέλαιο, αλλά για το ενδεχόμενο μιας αλυσιδωτής αντίδρασης σε χρηματιστήρια, επενδύσεις, κόστος δανεισμού, κατανάλωση και νομισματική πολιτική. Το Reuters μετέδωσε ότι η ίδια προειδοποίησε πως ένα παρατεταμένο πολεμικό μέτωπο θα μπορούσε να επιβαρύνει τον ήδη εύθραυστο παγκόσμιο οικονομικό ορίζοντα, τη στιγμή που πολλές χώρες εξακολουθούν να αναζητούν σταθερό βηματισμό μετά τα προηγούμενα κύματα κρίσεων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το αριθμητικό αποτύπωμα που έδωσε η ίδια για τον ενεργειακό κίνδυνο. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, μια άνοδος 10% στις τιμές της ενέργειας που θα διατηρηθεί για το μεγαλύτερο μέρος του έτους μπορεί να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά περίπου 40 μονάδες βάσης, δηλαδή 0,4 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ο φόβος για συνθήκες που θυμίζουν στασιμοπληθωρισμό. Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η παρέμβασή της δεν ακούστηκε σαν απλή άσκηση ρητορικής, αλλά σαν ουσιαστική προειδοποίηση προς κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες. Οι πιο συγκεκριμένες εκτιμήσεις αναμένονται στην επόμενη έκθεση World Economic Outlook του ΔΝΤ τον Απρίλιο.
Το νέο ενεργειακό σοκ είναι ο προφανής μηχανισμός μέσω του οποίου ο πόλεμος απειλεί την οικονομία. Το Reuters κατέγραψε τη Δευτέρα έντονη αναταραχή στις αγορές, με το πετρέλαιο να ανεβαίνει πάνω από 25% και τους επενδυτές να στρέφονται σε ασφαλή καταφύγια. Το AP σημείωσε ότι το Brent άγγιξε τα 119,50 δολάρια πριν περιοριστεί, ενώ η συνολική εικόνα θύμισε τα πιο ταραγμένα επεισόδια της ενεργειακής κρίσης του 2022. Όταν η ενέργεια παίρνει τέτοια ανηφόρα, ο πληθωρισμός δεν αργεί να ακολουθήσει. Και μαζί του ακολουθούν οι πιέσεις στην κατανάλωση, στις μεταφορές, στη βιομηχανία και στις αποφάσεις για τα επιτόκια.
Στην ανάλυσή της, η Γκεοργκίεβα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα Στενά του Ορμούζ, που αποτελούν μια από τις κρισιμότερες θαλάσσιες διόδους ενέργειας στον κόσμο. Από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και σημαντικό μέρος του διεθνούς εμπορίου LNG. Όταν διαταράσσεται η ομαλή λειτουργία αυτής της διαδρομής, η παγκόσμια οικονομία δεν βλέπει απλώς ακριβότερο πετρέλαιο. Βλέπει μεγαλύτερη αβεβαιότητα, ακριβότερα ασφάλιστρα κινδύνου, πιο ασταθείς ροές ενέργειας και ισχυρότερη πίεση σε χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές.
Η Ιαπωνία, στην οποία απευθύνθηκε άμεσα η ομιλία της, συγκαταλέγεται στις πλέον ευάλωτες οικονομίες, καθώς η εξάρτησή της από ενεργειακές εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή είναι πολύ υψηλή. Όμως η ανησυχία ξεπερνά κατά πολύ την Ασία. Το Reuters κατέγραψε ότι οι αγορές ήδη αναθεωρούν τις προσδοκίες τους για τη νομισματική πολιτική, καθώς μια νέα έκρηξη στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να αναβάλει ή να ανατρέψει σχέδια χαλάρωσης από ορισμένες κεντρικές τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος δεν επηρεάζει μόνο την αντλία ή το ράφι, αλλά και το κόστος του χρήματος.
Γι’ αυτό η Γκεοργκίεβα δεν έμεινε μόνο στην προειδοποίηση, αλλά έστειλε και σαφές μήνυμα προετοιμασίας. Κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τους θεσμούς τους, να χτίσουν επαρκή οικονομικά «μαξιλάρια» και να διαμορφώσουν πολιτικές που θα κάνουν τις οικονομίες τους πιο ανθεκτικές σε εξωτερικά σοκ. Το ουσιαστικό νόημα της παρέμβασής της είναι απλό αλλά ανησυχητικό. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ως πού θα φτάσει η σύγκρουση, όμως όλοι μπορούν να καταλάβουν ότι το κόστος της μπορεί να απλωθεί πολύ πέρα από το πεδίο των μαχών.
Τελευταίες Ειδήσεις
- O θερμός χαιρετισμός Δένδια – Σαμαρά ενοχλεί το Μέγαρο Μαξίμου
- «Off the record»: «Όχι» στον Σαμαρά – Θέλει να χαράξει δική της πορεία η Καρυστιανού
- Εν όψει εκλογών: Τα σχέδια του Παύλου Ντε Γκρες
