Η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν δείχνει αποκλιμάκωση, αλλά σκλήρυνση της γραμμής της Τεχεράνης
Σε νέα επικίνδυνη φάση φαίνεται να περνά ο πόλεμος στο Ιράν μετά την επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως διαδόχου του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η απόφαση του κληρικού σώματος που είναι αρμόδιο για την ανάδειξη της ανώτατης αρχής της χώρας ανακοινώθηκε την Κυριακή, με σαφές κάλεσμα προς τους Ιρανούς να συσπειρωθούν γύρω από τη νέα ηγεσία και να διατηρήσουν την εθνική ενότητα σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές για το καθεστώς.
Η εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διαδικασία διαδοχής. Αντίθετα, εκλαμβάνεται ως μια κίνηση με βαρύ συμβολισμό και μεγάλες γεωπολιτικές συνέπειες, καθώς για πρώτη φορά μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 η ανώτατη ηγεσία του Ιράν περνά από πατέρα σε γιο. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει μια νέα συζήτηση στο εσωτερικό της χώρας για το αν το ιρανικό σύστημα εξουσίας αποκτά πλέον χαρακτηριστικά δυναστικής διαδοχής, σε πλήρη αντίθεση με το ιδεολογικό αφήγημα πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η Ισλαμική Δημοκρατία.
Το ερώτημα, ωστόσο, που κυριαρχεί αυτή τη στιγμή δεν αφορά μόνο το εσωτερικό του Ιράν, αλλά και την αντίδραση της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ. Και τα πρώτα μηνύματα μόνο καθησυχαστικά δεν είναι. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι θεωρούσε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τον πιθανότερο διάδοχο, αλλά και μια εξέλιξη που δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Μάλιστα, λίγο πριν κλειδώσει η διαδοχή, είχε στείλει σαφές μήνυμα ότι ο επόμενος ανώτατος ηγέτης του Ιράν «δεν πρόκειται να διαρκέσει πολύ» αν η Τεχεράνη δεν κινηθεί με τρόπο που να είναι ανεκτός από την Ουάσινγκτον.
Το μήνυμα των ΗΠΑ μοιάζει ξεκάθαρο: η αμερικανική πλευρά δεν βλέπει στη νέα ηγεσία έναν συνομιλητή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση ή σε μια νέα συμφωνία για τα πυρηνικά και τους βαλλιστικούς πυραύλους. Αντίθετα, η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εκλαμβάνεται ως επικράτηση της πιο σκληρής γραμμής στην Τεχεράνη, μιας γραμμής που δείχνει ότι το καθεστώς επιλέγει να απαντήσει στις δυτικές πιέσεις με ακόμα μεγαλύτερη συσπείρωση γύρω από τους σκληροπυρηνικούς μηχανισμούς του.
Ανάλογα επιθετικό είναι και το σήμα από το Ισραήλ. Σε ανάρτηση στα Φαρσί, ο ισραηλινός στρατός διαμήνυσε ότι θα συνεχίσει να καταδιώκει κάθε διάδοχο του Αλί Χαμενεΐ, αλλά και κάθε πρόσωπο που επιδιώκει να ορίσει ή να στηρίξει τη νέα ηγεσία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εκλογή του 56χρονου δεν φαίνεται να ανοίγει κανένα παράθυρο εξομάλυνσης. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ μπορεί να μην κατείχε μέχρι σήμερα ανώτατο κυβερνητικό αξίωμα, όμως για χρόνια βρισκόταν στο κέντρο του συστήματος εξουσίας, με ισχυρές διασυνδέσεις τόσο με συντηρητικούς κληρικούς όσο και με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Αυτές ακριβώς οι σχέσεις είναι που του εξασφαλίζουν τώρα τη στήριξη των πιο καθοριστικών θεσμών του ιρανικού καθεστώτος.
Η στήριξη αυτή φάνηκε και από τις πρώτες δηλώσεις μετά την ανάδειξή του. Ο επικεφαλής ασφαλείας της χώρας εμφανίστηκε βέβαιος ότι μπορεί να καθοδηγήσει το Ιράν στη σημερινή ευαίσθητη συγκυρία, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης έσπευσαν να διαμηνύσουν ότι είναι έτοιμοι να τον ακολουθήσουν.
Για τους υποστηρικτές του, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αποτελεί εγγύηση συνέχειας της ιδεολογικής γραμμής. Για τους επικριτές του, όμως, η άνοδός του φέρνει στο προσκήνιο όλο το βάρος της συγκεντρωτικής εξουσίας, αλλά και την εικόνα ενός καθεστώτος που κλείνεται όλο και περισσότερο στον σκληρό πυρήνα του.
Αυτό ακριβώς είναι που αναμένεται να καθορίσει και την αντίδραση ΗΠΑ και Ισραήλ. Αντί για αναμονή ή δοκιμαστική προσέγγιση, το πιθανότερο σενάριο είναι η ακόμη μεγαλύτερη πίεση προς την Τεχεράνη, σε στρατιωτικό, διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο.
Τελευταίες Ειδήσεις
- O θερμός χαιρετισμός Δένδια – Σαμαρά ενοχλεί το Μέγαρο Μαξίμου
- «Off the record»: «Όχι» στον Σαμαρά – Θέλει να χαράξει δική της πορεία η Καρυστιανού
- Εν όψει εκλογών: Τα σχέδια του Παύλου Ντε Γκρες
