Πετρέλαιο πάνω από τα 118 δολάρια: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί παγκόσμιο ενεργειακό σοκ

Πετρέλαιο πάνω από τα 118 δολάρια: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί παγκόσμιο ενεργειακό σοκ

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης, το παγκόσμιο sell-off στις αγορές και οι επιπτώσεις στους καταναλωτές

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπαίνει πλέον στη δέκατη ημέρα του και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με έντονη ανησυχία την κλιμάκωση της σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η ένταση δεν περιορίζεται μόνο στο στρατιωτικό πεδίο, αλλά επεκτείνεται και στην παγκόσμια οικονομία, καθώς η ενεργειακή αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα πιο απότομα σοκ των τελευταίων δεκαετιών.

Τη Δευτέρα οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν νέα εκρηκτική άνοδο. Το αμερικανικό αργό WTI εκτινάχθηκε πάνω από τα 118 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent της Βόρειας Θάλασσας κινήθηκε σε παρόμοια επίπεδα, καταγράφοντας άνοδο άνω του 25-30%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση των τελευταίων ετών, με τις τιμές να ξεπερνούν για πρώτη φορά από το 2022 το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων.

Η εκτίναξη αυτή αποδίδεται κυρίως στο κλίμα πανικού που επικρατεί στις αγορές, καθώς η σύγκρουση επηρεάζει άμεσα τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και ειδικά τη λειτουργία του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη. Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η πολεμική ένταση και οι επιθέσεις στην περιοχή έχουν οδηγήσει σε δραστική μείωση της ναυσιπλοΐας, με πολλά δεξαμενόπλοια να παραμένουν αγκυροβολημένα ή να αποφεύγουν τη διέλευση. Η διαταραχή αυτή έχει αφαιρέσει εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά, δημιουργώντας φόβους για σοβαρό έλλειμμα στην παγκόσμια προσφορά.

Παράλληλα, επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή (όπως σε διυλιστήρια και υποδομές πετρελαίου) έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για περαιτέρω διακοπές στην παραγωγή και στις εξαγωγές ενέργειας.

Παγκόσμιο sell-off στις αγορές

Η ενεργειακή αναταραχή μεταφέρθηκε γρήγορα και στα διεθνή χρηματιστήρια. Οι ασιατικές αγορές κατέγραψαν σημαντικές απώλειες με τους βασικούς δείκτες σε Ιαπωνία και Νότια Κορέα να υποχωρούν περίπου 6% αμέσως μετά το άνοιγμα των συναλλαγών.

Το κύμα ανησυχίας επεκτάθηκε και στα futures της Wall Street, ενώ οι επενδυτές ανησυχούν ότι μια παρατεταμένη κρίση στην ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας. Οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου επηρεάζουν ήδη και άλλες αγορές εμπορευμάτων, όπως τα αγροτικά προϊόντα και τα βιομηχανικά μέταλλα.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η κρίση συνεχιστεί, η παγκόσμια οικονομία μπορεί να αντιμετωπίσει ένα νέο ενεργειακό σοκ αντίστοιχο ή και μεγαλύτερο από εκείνο που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Οι επιπτώσεις στους καταναλωτές

Οι αυξήσεις στην τιμή του αργού έχουν ήδη αρχίσει να μεταφέρονται στην καθημερινότητα των πολιτών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε περίπου κατά 16% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 3,45 δολάρια το γαλόνι.

Η αύξηση αυτή εντείνει τις πιέσεις στον πληθωρισμό και δημιουργεί ανησυχίες για την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, ενώ πολλές κυβερνήσεις εξετάζουν ήδη πιθανά μέτρα για να περιορίσουν τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Η στάση της Ουάσιγκτον

Παρά την έντονη άνοδο των τιμών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε καθησυχαστικός. Σε ανάρτησή του υποστήριξε ότι οι αυξήσεις αποτελούν ένα «μικρό τίμημα» για την εξουδετέρωση της ιρανικής πυρηνικής απειλής και για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι οι αναταράξεις στις αγορές είναι πιθανό να αποδειχθούν προσωρινές και ότι οι τιμές της ενέργειας θα σταθεροποιηθούν όταν αποκλιμακωθεί η στρατιωτική ένταση.

Φόβοι για μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση

Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις, πολλοί οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η κρίση θα μπορούσε να κλιμακωθεί περαιτέρω. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά ή περιοριστεί η διέλευση πλοίων για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να εκτοξευθούν ακόμη και πάνω από τα 150 ή 200 δολάρια το βαρέλι.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμιο πληθωριστικό κύμα, να επιβραδύνει την ανάπτυξη και να αυξήσει τον κίνδυνο ύφεσης σε πολλές οικονομίες.

Τελευταίες Ειδήσεις