Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κινήθηκε ταυτόχρονα σε δύο άξονες
Η επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ δεν αποτέλεσε αιφνίδια κίνηση, αλλά το αποκορύφωμα μιας δίμηνης στρατηγικής προετοιμασίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios. Όπως αναφέρεται, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κινήθηκε ταυτόχρονα σε δύο άξονες: αφενός διερευνούσε διπλωματική διέξοδο με την Τεχεράνη, αφετέρου προετοίμαζε στρατιωτική επιλογή σε συντονισμό με το Ισραήλ. Η τελική απόφαση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ελήφθη μετά την αποτυχία των συνομιλιών και την εκτίμηση ότι οι ιρανικές θέσεις παρέμεναν αμετακίνητες σε κρίσιμα ζητήματα.
Οι βάσεις για τον κοινό σχεδιασμό τέθηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο. Εκεί συζητήθηκε η προοπτική συνέχισης των κοινών πληγμάτων που είχαν ξεκινήσει την προηγούμενη χρονιά, με επίκεντρο τις βαλλιστικές δυνατότητες της Τεχεράνης και χρονικό ορίζοντα την άνοιξη.
Η εσωτερική αναταραχή στο Ιράν, με διαδηλώσεις και βίαιη καταστολή, επιτάχυνε τις εξελίξεις. Στις 14 Ιανουαρίου, ο Τραμπ φέρεται να βρέθηκε κοντά στην έγκριση άμεσου πλήγματος, αλλά τελικά υπαναχώρησε, επιλέγοντας ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή και μυστικό συντονισμό με τις ισραηλινές υπηρεσίες. Στην Ουάσιγκτον πραγματοποιήθηκαν επαφές με επικεφαλής της Μοσάντ και της στρατιωτικής ηγεσίας του Ισραήλ, στο πλαίσιο σχεδιασμού επιχειρήσεων που έφεραν κωδικές ονομασίες.
Παρά τον στρατιωτικό σχεδιασμό, η Ουάσιγκτον διερευνούσε ταυτόχρονα τη δυνατότητα συμφωνίας με την Τεχεράνη. Στις αρχές Φεβρουαρίου, ΗΠΑ και Ιράν συναντήθηκαν στο Ομάν, ενώ ακολούθησαν επαφές στη Γενεύη. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Τεχεράνη είχε ενημερωθεί ότι σε περίπτωση απουσίας ουσιαστικής προόδου, η στρατιωτική επιλογή θα ενεργοποιούνταν άμεσα.
Τρία βασικά ζητήματα παρέμειναν άλυτα: το πυρηνικό πρόγραμμα και ο εμπλουτισμός, το βαλλιστικό πρόγραμμα και η χρηματοδότηση ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή. Η αμερικανική πλευρά φέρεται να προσέφερε εναλλακτικές λύσεις για πολιτική χρήση πυρηνικού καυσίμου, χωρίς όμως αποδοχή από το Ιράν. Παράλληλα, οι ιρανικές θέσεις στο βαλλιστικό πρόγραμμα και στη στήριξη περιφερειακών οργανώσεων δεν μεταβλήθηκαν.
Μία εβδομάδα πριν από τη συνάντηση στη Γενεύη, ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν ήδη συμφωνήσει σε πιθανό χρονικό παράθυρο για την επίθεση, το πρωί Σαββάτου, όταν ο Χαμενεΐ πραγματοποιούσε καθιερωμένη σύσκεψη με στενούς συνεργάτες. Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού ήταν να μη δημιουργηθούν ενδείξεις που θα οδηγούσαν σε αλλαγή προγράμματος ή σε μεταφορά του σε καταφύγιο.
Μετά τη διαπίστωση ότι οι διαφορές παρέμεναν σημαντικές, η πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ φέρεται να κατέληξε στην ενεργοποίηση του στρατιωτικού σχεδίου. Την ώρα που ο Χαμενεΐ βρισκόταν σε σύσκεψη στην Τεχεράνη, πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα πλήγματα σε τρεις στόχους.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, εάν η Τεχεράνη είχε αποδεχθεί τις βασικές αμερικανικές απαιτήσεις, η στρατιωτική επιλογή θα είχε ανασταλεί. Ωστόσο, η εκτίμηση των σχεδιαστών ήταν ότι το παράθυρο ευκαιρίας δεν θα έπρεπε να χαθεί.
Η επιχείρηση αυτή, αποτέλεσμα συνδυασμού διπλωματίας και στρατιωτικού σχεδιασμού, σηματοδότησε μια δραματική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και άνοιξε νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας για την περιοχή και τη διεθνή σκηνή.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
