«Δεν έχουμε άλλη επιλογή»: Ο λόγος της στροφής της Ευρώπης στα πυρηνικά

«Δεν έχουμε άλλη επιλογή»: Ο λόγος της στροφής της Ευρώπης στα πυρηνικά

Η Ευρώπη παίζει με τη φωτιά του Τραμπ

Για πρώτη φορά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν ανοιχτά το ενδεχόμενο ενίσχυσης ή ακόμη και αναδιαμόρφωσης της πυρηνικής τους αποτροπής. Αφορμή στάθηκε η αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως βασικού εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ειδικά μετά τα γεγονότα του 2025, όταν η Ουάσινγκτον προχώρησε σε προσωρινή διακοπή παροχής κρίσιμων πληροφοριών προς την Ουκρανία. Το περιστατικό αυτό λειτούργησε ως καμπανάκι κινδύνου: η αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, άνοιξε δημόσια τη συζήτηση, καλώντας την Ευρώπη να «αναλάβει την ευθύνη του πυρηνικού της πεπρωμένου» από το βήμα της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Όπως υποστήριξε, οι αποφάσεις για τον έλεγχο των εξοπλισμών τα προηγούμενα χρόνια ελήφθησαν χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή, παρότι αφορούσαν άμεσα την ασφάλεια της ηπείρου.

Σήμερα, μόνο η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πυρηνικά όπλα στην Ευρώπη, με συνολικό αριθμό κεφαλών σημαντικά μικρότερο από εκείνον των ΗΠΑ ή της Ρωσίας. Ωστόσο, ακόμη και αυτό το περιορισμένο οπλοστάσιο θεωρείται ικανό να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Η συζήτηση που εξελίσσεται δεν αφορά απαραίτητα τη δημιουργία νέων όπλων, αλλά την πιθανή επέκταση της γαλλικής αποτροπής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω στρατηγικού διαλόγου και κοινών δομών.

Τα εμπόδια, πάντως, είναι πολλά. Το οικονομικό κόστος είναι τεράστιο, σε μια περίοδο που οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης έχουν ήδη αυξηθεί δραστικά. Επιπλέον, η ανάπτυξη νέων εθνικών πυρηνικών προγραμμάτων θα απαιτούσε παραβίαση διεθνών συνθηκών και θα προκαλούσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό πολλών κρατών. Ακόμη και μια λύση τύπου «ευρωπαϊκής ομπρέλας» με γαλλικό πυρήνα σκοντάφτει σε πολιτικές επιφυλάξεις, τόσο στη Γαλλία όσο και σε άλλες χώρες.

Η συζήτηση, τελικά, δεν αφορά μόνο στρατιωτικά μεγέθη, αλλά τη στρατηγική ταυτότητα της Ευρώπης. Μια πραγματικά αυτόνομη πυρηνική αποτροπή θα σήμαινε ότι η ήπειρος διεκδικεί ρόλο γεωπολιτικής υπερδύναμης. Και αυτό είναι βέβαιο ότι δεν θα άρεσε ούτε στη σημερινή ηγεσία των ΗΠΑ, ούτε σε Ρωσία και Κίνα…

Τελευταίες Ειδήσεις