Απαγόρευση social media σε ανηλίκους: Το μέτρο που «έκλεισε» λογαριασμούς, όχι συνήθειες – Το παράδειγμα της Αυστραλίας (vids)

Ψηφιακό μπλόκο στους ανήλικους: Στα σκαριά απαγόρευση social media στην Ελλάδα

Η Αυστραλία απαγόρευσε τα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών μέσα σε ένα βράδυ. Αλλά άλλαξε πραγματικά κάτι;

Όταν η Αυστραλία προχώρησε στην απαγόρευση χρήσης social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, η διεθνής κοινότητα παρακολούθησε στενά το πείραμα.

Μέσα σε ένα βράδυ απενεργοποιήθηκαν 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, X, Twitch, Reddit και Threads. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο αριθμός αυτός αφορά λογαριασμούς, όχι παιδιά, καθώς πολλοί ανήλικοι διατηρούν περισσότερα από ένα προφίλ.

Ο Τίμοθι Κόσκι από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ το ξεκαθαρίζει: «Δεν γνωρίζουμε πόσα παιδιά κρύβονται πίσω από τους 4,7 εκατομμύρια λογαριασμούς. Ξέρουμε μόνο ότι οι λογαριασμοί έκλεισαν – όχι ότι η συμπεριφορά άλλαξε». Το ερώτημα παραμένει αν το μέτρο περιόρισε ουσιαστικά τη χρήση ή απλώς έκλεισε προσωρινά κάποιες ψηφιακές πόρτες.

Παράκαμψη αντί συμμόρφωσης

Για αρκετούς γονείς η απαγόρευση δεν έφερε αισθητή αλλαγή. Η Kait Gotham το συνοψίζει: «Όλοι οι γονείς που ξέρω λένε ότι δεν είδαν πραγματική διαφορά». Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 13χρονου Asher, ο οποίος ξεπέρασε γρήγορα την επαλήθευση ηλικίας του Snapchat. «Απλώς έκανα το πρόσωπό μου να φαίνεται με ρυτίδες», λέει, προσθέτοντας: «Δεν έχει νόημα. Πάντα θα βρίσκουμε λύσεις».

Η καθηγήτρια Κάθριν Μοντέκι προειδοποιεί ότι τέτοιες απαγορεύσεις μπορεί να οδηγήσουν τους ανηλίκους σε λιγότερο ελεγχόμενες πλατφόρμες και να τους αποτρέψουν από το να μιλούν για αρνητικές εμπειρίες, επειδή «δεν θα έπρεπε να είναι online».

Από τις 10 Δεκεμβρίου, η χώρα ζει ένα κοινωνικό πείραμα με αντιφατικά αποτελέσματα: κάποιοι έφηβοι δηλώνουν «ελεύθεροι» χωρίς τις ειδοποιήσεις, ενώ η χρήση VPN και οι ψεύτικες ημερομηνίες γέννησης αυξήθηκαν. Η κουλτούρα των social media δεν εξαφανίστηκε αλλά μετατοπίστηκε.

Η απόφαση στηρίχθηκε σε στοιχεία του 2025 που δείχνουν εκτεταμένη έκθεση παιδιών σε επιβλαβές περιεχόμενο, grooming και cyberbullying. Η κυβέρνηση μίλησε για «εθιστικό σχεδιασμό», με τις εταιρείες να αντιδρούν έντονα· το Reddit κατέφυγε στα δικαστήρια.

Πίεση στις πλατφόρμες, όχι στους γονείς

Η Meta μπλόκαρε 500.000 λογαριασμούς ανηλίκων, ενώ εφαρμόζονται αυστηρότεροι έλεγχοι ηλικίας. Τα πρόστιμα, που φτάνουν τα 49,5 εκατ. δολάρια Αυστραλίας, επιβάλλονται στις ίδιες τις εταιρείες. Σε ντοκιμαντέρ του ITV News, γονείς δήλωσαν ότι αισθάνονται λιγότερο φόβο για το cyberbullying, ενώ έφηβος ανέφερε ότι μείωσε τον χρόνο οθόνης από οκτώ ώρες σε δύο με τρεις. Ίσως η απαγόρευση να μην αλλάζει τα πάντα — αλλά αλλάζει κάτι.

Το βλέμμα στην Ελλάδα

Η Ελλάδα εξετάζει αντίστοιχο μέτρο για παιδιά κάτω των 15 ετών. Αν εφαρμοστεί, θα είναι από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη με τόσο αυστηρό πλαίσιο. Το δίλημμα παραμένει ανοιχτό: πραγματική προστασία ή απλώς μια μετακίνηση της χρήσης σε πιο «σκιώδεις» χώρους του διαδικτύου; Η εμπειρία της Αυστραλίας δείχνει ότι τα συμπεράσματα χρειάζονται χρόνο και προσοχή.

Τελευταίες Ειδήσεις