Η επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ ωθεί την Ευρώπη σε αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας σε άμυνα, τεχνολογία, ενέργεια και χρήμα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει τη μακροχρόνια εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα, η τεχνολογία, η ενέργεια και τα χρηματοοικονομικά, καθώς το διατλαντικό κλίμα επιδεινώνεται.
Οι πρόσφατες δηλώσεις και κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως σε σχέση με τη Γροιλανδία, ενίσχυσαν τις φωνές στην Ευρώπη που ζητούν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία. Για δεκαετίες, η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηριζόταν στο ΝΑΤΟ και η οικονομία της σε αμερικανικές τεχνολογικές υποδομές. Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η επιστροφή στο προ-Τραμπ status quo είναι απίθανη και μιλούν πλέον για «μείωση κινδύνου» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, όχι για πλήρη αποσύνδεση.
Στο εμπόριο, η ΕΕ επιταχύνει τη διαφοροποίηση των εταίρων της, συνάπτοντας συμφωνίες με τη Mercosur, την Ινδία και την Ινδονησία, ενώ ανανεώνει ή επανεκκινεί διαπραγματεύσεις με το Μεξικό και την Αυστραλία. Παρότι οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ευρώπης, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να μειώσουν τη στρατηγική εξάρτηση σε βάθος χρόνου.
Στον τομέα της άμυνας, η αμφισβήτηση της αμερικανικής δέσμευσης οδηγεί την ΕΕ να ενισχύσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας και να επενδύσει περισσότερο στις δικές της στρατιωτικές δυνατότητες, αν και παραμένει εξαρτημένη από τις ΗΠΑ σε κρίσιμους τομείς, όπως οι πληροφορίες και η στρατηγική μεταφορά.
Η στροφή είναι πιο εμφανής στην τεχνολογία. Χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία εξετάζουν ή εφαρμόζουν περιορισμούς στη χρήση αμερικανικών ψηφιακών εργαλείων από το Δημόσιο, ενώ αυξάνονται οι πιέσεις για ευρωπαϊκές εναλλακτικές σε λογισμικό και πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Αντίστοιχες ανησυχίες καταγράφονται στην ενέργεια και στα συστήματα πληρωμών. Η ΕΕ αναζητά νέους προμηθευτές φυσικού αερίου ώστε να μην αντικαταστήσει μία εξάρτηση με μια άλλη, ενώ το ψηφιακό ευρώ προβάλλεται ως μέσο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής χρηματοοικονομικής κυριαρχίας.
Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται και στις αμυντικές δαπάνες, με την προώθηση της αρχής «Αγοράστε ευρωπαϊκά» και τον περιορισμό της συμμετοχής τρίτων χωρών στα εξοπλιστικά προγράμματα. Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι σαφές: η Ευρώπη κινείται, έστω και σταδιακά, προς μεγαλύτερη αυτονομία.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
