Στα φλέγοντα θέματα που αποφάσισε η κυβέρνηση να αλλάξει, περιλαμβάνεται το δημόσιο, η ποινική ευθύνη υπουργών, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, η θητεία του ΠτΔ, η Δικαιοσύνη σε ό,τι αφορά στην αυτοτέλειά της και η ενίσχυση των πληγωμένων θεσμών
Την άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο επιχειρεί να αλλάξει η κυβέρνηση με την Συνταγματική Αναθεώρηση, την οποία ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός μέσω διαγγέλματος, αναφέρθηκε στην επόμενη μέρα, τονίζοντας ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι επιτακτική. Στα φλέγοντα θέματα που αποφάσισε η κυβέρνηση να αλλάξει, είναι το δημόσιο και η δημόσια διοίκηση, η ποινική ευθύνη υπουργών, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, η θητεία του προέδρου της Δημοκρατίας, η Δικαιοσύνη σε ό,τι αφορά στην αυτοτέλειά της, καθώς κι ενίσχυσης των θεσμών, για τους οποίους οι πολίτες έχουν εκφράσει την δυσαρέσκεια και την αγανάκτησή τους σε δεκάδες δημοσκοπήσεις τους τελευταίους μήνες.
Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση να αλλάξει στο Δημόσιο
Μονιμότητα στο δημόσιο: Να επανακαθοριστεί η έννοια της μονιμότητας, ώστε να μην είναι απόλυτα απαγορευτική η αξιολόγηση των υπαλλήλων. Η κυβέρνηση θέλει να κατοχυρωθεί συνταγματικά η δυνατότητα αξιολόγησης της αποδοτικότητας και της συνέπειας, με στόχο όχι μόνο πειθαρχικές ποινές, αλλά κι επιβράβευση ή λήψη μέτρων για υποαποδοτικούς υπαλλήλους (όπως αλλαγή θέσης ή απομάκρυνση). Αυτό δεν αφορά παραδοσιακά «πειθαρχικά παραπτώματα» αλλά την αξιολόγηση απόδοσης.
Ενσωμάτωση αξιολόγησης στο Σύνταγμα: Η κυβέρνηση θέλει να κατοχυρώσει στο Σύνταγμα καθολική αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και να την συνδέσει άρρηκτα με την μονιμότητα.
Στόχος «δίκαιης αξιολόγησης»: Όχι απλώς θα κινδυνεύουν με απόλυση οι εργαζόμενοι, αλλά θα επιβραβεύονται οι συνεπείς, και ενδεχομένως θα αντικαθιστούν όσους δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Όπως είπε ο Παύλος Μαρινάκης, η κυβέρνηση δεν θέλει μία «λογική πειθαρχικού παραπτώματος», αλλά αξιολόγησης αποδοτικότητας και συνέπειας· και αυτό δεν απαιτεί αναθεώρηση Συντάγματος ως προς τα πειθαρχικά παραπτώματα, αλλά για την ενίσχυση της αξιολόγησης στο δημόσιο συνολικά. Η πρόταση αναμένεται να οριστικοποιηθεί τον Μάρτιο και να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία τον Απρίλιο.
Τι ορίζει το Σύνταγμα για τους Δημοσίους Υπαλλήλους
Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων κατοχυρώνεται στο περιβόητο άρθρο 103 του Συντάγματος. Σύμφωνα με την παράγραφο 4, «οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν». Το ίδιο άρθρο προβλέπει ότι δεν μπορούν να απομακρυνθούν, να μετατεθούν ή να υποβιβαστούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, στο οποίο τα δύο τρίτα είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι. Η λογική της μονιμότητας, όπως έχει ερμηνευθεί διαχρονικά, είναι να προστατεύει τους υπαλλήλους από πολιτικές πιέσεις, ρουσφέτια κι αυθαίρετες απολύσεις κάθε φορά που αλλάζει η κυβέρνηση. Επιπλέον, το Σύνταγμα απαγορεύει τη μονιμοποίηση συμβασιούχων ή τη μετατροπή συμβάσεων ορισμένου σε αορίστου χρόνου με απλό νόμο, ακριβώς για να αποφεύγονται οι «πελατειακές» πρακτικές. Ο βαθμός προστασίας των μονίμων υπαλλήλων θεωρείται από τους συνταγματολόγους ένας από τους πυλώνες του ελληνικού διοικητικού συστήματος, που άλλαξε ριζικά την εικόνα της Δημόσιας Διοίκησης μετά τον 20ό αιώνα.
- Oι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές της θέλησης του Kράτους και υπηρετούν το Λαό, οφείλουν πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα. Tα προσόντα και ο τρόπος του διορισμού τους ορίζονται από το νόμο.
- Kανένας δεν μπορεί να διοριστεί υπάλληλος σε οργανική θέση που δεν είναι νομοθετημένη. Eξαιρέσεις μπορεί να προβλέπονται από ειδικό νόμο, για να καλυφθούν απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες με προσωπικό που προσλαμβάνεται για ορισμένη χρονική περίοδο με σχέση ιδιωτικού δικαίου.
- Oργανικές θέσεις ειδικού Eπιστημονικού καθώς και τεχνικού ή βοηθητικού προσωπικού μπορούν να πληρούνται με προσωπικό που προσλαμβάνεται με σχέση ιδιωτικού δικαίου. Nόμος ορίζει τους όρους για την πρόσληψη, καθώς και τις ειδικότερες εγγυήσεις τις οποίες έχει το προσωπικό που προσλαμβάνεται.
- Oι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Aυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, που αποτελείται τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους.
Kατά των αποφάσεων των συμβουλίων αυτών επιτρέπεται προσφυγή στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, όπως νόμος ορίζει. - Mε νόμο μπορεί να εξαιρούνται από τη μονιμότητα ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, οι διοριζόμενοι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, οι υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας και των γραφείων του Πρωθυπουργού, των Yπουργών και Yφυπουργών.
- Oι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων έχουν εφαρμογή και στους υπαλλήλους της Bουλής, οι οποίοι κατά τα λοιπά διέπονται εξ ολοκλήρου από τον Kανονισμό της, καθώς και στους υπαλλήλους των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
- Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει.
Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής. - Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 είτε πρόσκαιρων είτε απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθήκοντα που μπορεί να ασκεί το προσωπικό του προηγούμενου εδαφίου. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Oι απαγορεύσεις της παραγράφου αυτής ισχύουν και ως προς τους απασχολουμένους με σύμβαση έργου.
- Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του «Συνηγόρου του Πολίτη» που λειτουργεί ως ανεξάρτητη αρχή.
Τι ισχύει σήμερα για απολύσεις Δημοσίων Υπαλλήλων
Με το υπάρχον καθεστώς, η απόλυση μονίμων δημοσίων υπαλλήλων επιτρέπεται κυρίως για σοβαρούς πειθαρχικούς λόγους, όπως για παράδειγμα παράβαση καθήκοντος, αναξιοπρεπής συμπεριφορά, ποινικά αδικήματα ή αυτοδίκαια λόγω ορίου ηλικίας-συνταξιοδότησης. Το πειθαρχικό δίκαιο έχει γίνει αυστηρότερο για την απομάκρυνση όσων διώκονται.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
