Ειρήνη με... deals
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ πλασάρεται ως μια νέα πλατφόρμα που θα λύνει πολέμους, όμως στην Ευρώπη το βλέπουν περισσότερο σαν παράλληλο μηχανισμό που μπερδεύει κανόνες, ρόλους και ισορροπίες και γι’ αυτό και η πρώτη αντίδραση είναι ένα καθαρό «όχι, προς το παρόν». Ενδεικτικά, σε ελληνικό επίπεδο ο Γιώργος Γεραπετρίτης μετέφερε ότι η θέση της ΕΕ αυτή τη φάση είναι να μη συνταχθεί με το σχήμα.
Οι μόνες χώρες από την Ευρώπη που δέχτηκαν την πρόταση είναι η Ουγγαρία και η Βουλγαρία. Οι υπόλοιποι ηγέτες δεν δείχνουν διάθεση συμβιβασμού… Οι λόγοι είναι πολλοί, με τον πρώτο να είναι θεσμικός: το σχέδιο κινείται στα όρια του «ανταγωνιστή» του ΟΗΕ. Ακόμη κι αν ο ίδιος ο Τραμπ επιχειρεί να κατεβάσει τους τόνους λέγοντας ότι «ο ΟΗΕ πρέπει να συνεχίσει», η ίδια η ιδέα ενός νέου κέντρου διαμεσολάβησης, με δική του νομιμοποίηση, προκαλεί φόβους πως υπονομεύεται ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών ως βασικής σκηνής διαχείρισης συγκρούσεων.
Ο δεύτερος λόγος είναι η αρχιτεκτονική εξουσίας που μοιάζει πιο πολύ με «ιδιωτικό κλαμπ» παρά με πολυμερή οργανισμό. Το καταστατικό δίνει στον πρόεδρο, δηλαδή στον Τραμπ, εκτεταμένες αρμοδιότητες, μέχρι και δυνατότητα βέτο και απομάκρυνσης μελών. Κι όταν έχεις έναν μηχανισμό ειρήνης που εξαρτάται τόσο από το ποιος κρατά το τιμόνι, οι Ευρωπαίοι διαβάζουν «προσωποπαγή διπλωματία» και όχι σταθερούς κανόνες.
Ταυτόχρονα το «pay-to-play» χτυπάει καμπανάκια: Η θητεία των μελών είναι τριετής, εκτός αν πληρώσουν 1 δισ. δολάρια για μόνιμη ιδιότητα. Στα ευρωπαϊκά αυτιά αυτό ακούγεται σαν αγορά επιρροής και ένα σχήμα που ξεκινά έτσι, δύσκολα πουλάει «ηθικό κύρος
Όμως «παίζεται» και η αξιοπιστία των συμμετοχών. Στη λίστα όσων μπαίνουν ή «φλερτάρουν» να μπουν, αναφέρονται χώρες που για την ΕΕ είναι προβληματικές (π.χ. η Λευκορωσία έχει αποδεχθεί πρόσκληση) ενώ δεν αποκλείεται και ο ρωσικός παράγοντας. Ο ίδιος ο Ζελένσκι έχει πει ότι του είναι δύσκολο να φανταστεί συμμετοχή σε συμβούλιο με τη Ρωσία μετά από χρόνια πολέμου…
Ακόμα ένας λόγος είναι ο… φόβος: Όταν μια χώρα δηλώνει ότι θα απορρίψει κάτι και η απάντηση είναι απειλές δασμών, το μήνυμα που περνάει είναι ότι το εργαλείο αυτό μπορεί να λειτουργεί με πίεση και ανταλλάγματα, όχι με εγγυήσεις και διεθνές δίκαιο.
Ακόμα ένας λόγος που οι Ευρωπαίοι λένε «όχι» και ίσως ο πιο σοβαρός, είναι η Ουκρανία. Έχει κυκλοφορήσει ότι η «εποπτεία» ενός τέτοιου συμβουλίου δένει με πακέτα ειρήνης που ζητούν από το Κίεβο βαριές παραχωρήσεις, με τους Ευρωπαίους να φοβούνται πως αυτό θα αφήσει την Ουκρανία εκτεθειμένη ή θα δημιουργήσει προηγούμενο «αμοιβής» της επιθετικότητας.
Τέλος, η πρόταση έρχεται μέσα σε κλίμα ήδη τεταμένων σχέσεων (Γροιλανδία, δασμοί, διατλαντική δυσπιστία). Σε αυτό το περιβάλλον, το «Συμβούλιο Ειρήνης» διαβάζεται λιγότερο ως νέα ειρηνευτική διέξοδος και περισσότερο ως άλλος ένας μοχλός ισχύος.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
