Τον περασμένο Νοέμβριο μίλησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή στο Ιράν θα προέλθει από τον συνδυασμό λαϊκής οργής, «μονάδων αντίστασης» και της οργανωμένης δομής της MEK
Της τελευταίες δεκαετίες, κάθε φορά που μια χώρα βυθίζεται σε κρίση ή εξεγέρσεις, τα δυτικά ΜΜΕ σπεύδουν να αναδείξουν νέες «εναλλακτικές ηγεσίες» για την επόμενη ημέρα. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται τώρα με το Ιράν, όπου στη δημόσια συζήτηση προβάλλεται όλο και συχνότερα το όνομα της Μαριάμ Ρατζαβί. Η Ρατζαβί εμφανίζεται ως η «μετριοπαθής» αντικαθεστωτική φωνή, η οποία εκφράζει –σύμφωνα με τους υποστηρικτές της– ένα σχέδιο δημοκρατικής μετάβασης. Η ίδια αυτοχαρακτηρίζεται «εκλεγμένη πρόεδρος» του Εθνικού Συμβουλίου της Αντίστασης του Ιράν (NCRI) για την ενδιάμεση περίοδο έως την εγκαθίδρυση λαϊκής κυριαρχίας. Προωθεί μάλιστα ένα «πρόγραμμα δέκα σημείων» που υπόσχεται κοσμικό κράτος, ισότητα φύλων, κατάργηση της θανατικής ποινής και αποπυρηνικοποίηση του Ιράν.
Παρά την εικόνα που προβάλλεται σήμερα, η πορεία της δεν υπήρξε πάντα τόσο φωτεινή. Για τρεις δεκαετίες, η ίδια και η οργάνωσή της —οι Μουτζαχεντίν του Λαού (MEK)— θεωρούνταν από τη Δύση μια αδιαφανής, αυστηρά ιεραρχημένη ομάδα με χαρακτηριστικά κλειστής σέχτας. Η ΜΕΚ χρηματοδοτήθηκε για χρόνια από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν και το 1997 οι ΗΠΑ την ενέταξαν επίσημα στη λίστα των ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η άνοδος της ηγεσίας και η «εξαφάνιση» του Μασούντ Ρατζαβί
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του μύθου της Μαριάμ Ρατζαβί έπαιξε ο σύζυγός της, Μασούντ Ρατζαβί —ο ιδρυτής και απόλυτος ηγέτης της MEK. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, οι δυο τους αναδιοργάνωσαν ριζικά το κίνημα, επιβάλλοντας δομές σχεδόν παραθρησκευτικής πειθαρχίας και προωθώντας γυναίκες σε θέσεις διοίκησης σε μια πρωτοφανή για την εποχή κίνηση. Το «στρατιωτικό σώμα» που δημιούργησαν αποτελούνταν κυρίως από γυναίκες-μαχήτριες, απόλυτα αφοσιωμένες στην ηγεσία. Το 2003, λίγο πριν την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, ο Μασούντ εξαφανίστηκε από το δημόσιο προσκήνιο. Έκτοτε δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη επιβεβαίωση για την τύχη του, αν και θεωρείται ευρέως ότι πέθανε γύρω στο 2020. Η Μαριάμ, χωρίς πλέον τον ηγέτη-σύζυγο, ανέλαβε πλήρως την καθοδήγηση της οργάνωσης.
Η πορεία της: Από «απειλή» σε δυτικό ατού
Μετά την πτώση του Σαντάμ, οι Αμερικανοί βρέθηκαν μπροστά σε ένα παράδοξο. Η MEK, παρότι καταγεγραμμένη ως τρομοκρατική οργάνωση, διέθετε δομημένο στρατό και ισχυρή οργάνωση στο έδαφος του Ιράκ. Η Ρατζαβί πρότεινε τότε τη χρήση των μαχητριών της ως μοχλό πίεσης προς την Τεχεράνη.
Το 2003 η ίδια συνελήφθη στη Γαλλία με υποψίες για σχεδιασμό επιθέσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ωστόσο οι κατηγορίες αργότερα αποσύρθηκαν. Σταδιακά, ΗΠΑ και Ε.Ε. άλλαξαν στάση και το 2012 διέγραψαν τη MEK από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για την πολιτική «επαναχρησιμοποίησή» της στη διεθνή σκηνή. Έτσι λοιπόν, κι ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν θα έβλεπε με κακό μάτι την Ρατζαβί, πόσω μάλλον τώρα, που και η ίδια έχει φιλοδυτικές φιλοδοξίες.
Η νέα εικόνα στα διεθνή φόρα
Τα τελευταία χρόνια η Ρατζαβί έχει προσεκτικά αναμορφώσει το δημόσιο προφίλ της. Ζει κυρίως στη Γαλλία και δραστηριοποιείται έντονα σε lobbying, εμφανιζόμενη ως το πιο οργανωμένο αντιπολιτευτικό πρόσωπο ενάντια στο καθεστώς των ιρανών κληρικών. Τον περασμένο Νοέμβριο μίλησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή στο Ιράν θα προέλθει από τον συνδυασμό λαϊκής οργής, «μονάδων αντίστασης» και της οργανωμένης δομής της MEK.
Ενδιαφέρον έχει εξάλλου, το ότι η ίδια οργάνωση που σήμερα παρουσιάζεται ως «δημοκρατική εναλλακτική», ήταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών για αυταρχικές πρακτικές, ψυχολογικό έλεγχο των μελών και καταστολή εσωτερικής διαφωνίας.
Βιογραφικό: Από φοιτήτρια μηχανικός σε ηγετική φυσιογνωμία
Γέννηση: 1953, Τεχεράνη
Σπουδές: Μεταλλουργία στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Sharif
Συμμετοχή στη MEK: Από το 1979
Μεταφορά στη Γαλλία: 1982, στο πολιτικό αρχηγείο της οργάνωσης
Γάμος με Μασούντ Ρατζαβί: 1985, Παρίσι
Ρόλος στη MEK: Απόλυτη ηγεσία, ειδικά μετά την εξαφάνιση του Μασούντ
«Προσωρινή πρόεδρος του Ιράν»: Τίτλος που της απένειμε το NCRI το 1993, εφόσον η οργάνωση αποκτούσε την εξουσία
Σύλληψη στη Γαλλία: 2003, κατηγορίες που στη συνέχεια εξέπεσαν
Απαγόρευση εισόδου στη Βρετανία: 2011
MEK στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων: 1997–2012
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
