Με ένα λάθος εκτός Δημοσίου: ο νέος νόμος που βάζει φωτιά στους υπαλλήλους
Με αυστηρότερες ποινές, περισσότερα πειθαρχικά παραπτώματα και διευρυμένες περιπτώσεις απόλυσης μπαίνει το 2026 για τους δημοσίους υπαλλήλους. Από την 1η Ιανουαρίου τίθεται σε πλήρη ισχύ το νέο πειθαρχικό δίκαιο (ν. 5225/2025), το οποίο αλλάζει εκ βάθρων το πλαίσιο ελέγχου, ευθύνης και κυρώσεων στο Δημόσιο. Ο νόμος επαναχαράσσει τα όρια της υπηρεσιακής ευθύνης, αυστηροποιεί τις ποινές και επιχειρεί να κλείσει «παράθυρα» ατιμωρησίας που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, οδηγούσαν σε καθυστερήσεις ετών και σε πειθαρχικές υποθέσεις χωρίς κατάληξη.
Περισσότερα παραπτώματα, λιγότερη ανοχή
Ο κατάλογος των πειθαρχικών παραπτωμάτων διευρύνεται σημαντικά, με την προσθήκη νέων πράξεων αλλά και την κωδικοποίηση παραπτωμάτων που μέχρι σήμερα προβλέπονταν σε ειδικούς νόμους.
Μεταξύ άλλων, πειθαρχικά παραπτώματα θεωρούνται πλέον:
- η μη δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων,
- κάθε μορφή βίας ή παρενόχλησης στον χώρο εργασίας,
- η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή παράλειψη έκδοσης διαπιστωτικών πράξεων έκπτωσης,
- η συμμετοχή σε εταιρείες ή η άσκηση δραστηριοτήτων ασυμβίβαστων με την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιολόγηση: η άρνηση συμμετοχής, είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος, αναγνωρίζεται ως αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα. Η πρώτη άρνηση τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με αποδοχές δύο μηνών, ενώ η επανάληψή της για δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους οδηγεί σε οριστική παύση.
Τι αλλάζει για δήμους και δημοτική αστυνομία
Οι διατάξεις του νέου πειθαρχικού αφορούν υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού και των ΝΠΔΔ.
Για τους δημοτικούς υπαλλήλους, ειδικά παραπτώματα συνιστούν:
- η άρνηση χρήσης των μέσων ατομικής προστασίας που χορηγεί η υπηρεσία (κράνη, γάντια, μάσκες κ.λπ.),
- η μη προσέλευση στον υποχρεωτικό προληπτικό ιατρικό έλεγχο.
Παράλληλα, σοβαρή παράβαση καθήκοντος για τη διοίκηση του δήμου θεωρείται πλέον και η μη χορήγηση των μέσων ατομικής προστασίας στους δικαιούχους υπαλλήλους.
Για το ένστολο προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας, πειθαρχικό παράπτωμα αποτελεί και η άρνηση να φέρει στολή και διακριτικά σήματα κατά την ώρα εργασίας.
Νέες ποινές και αυστηρότερα όρια
Στο «οπλοστάσιο» των πειθαρχικών κυρώσεων προστίθενται τρεις νέες ποινές:
- στέρηση μισθολογικού κλιμακίου για 1 έως 5 έτη,
- αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών κλιμακίων,
- απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου (αναπλήρωσης ή ειδικών θέσεων) για 1 έως 5 έτη.
Πλέον, οι πειθαρχικές ποινές – από την ελαφρύτερη έως τη βαρύτερη – είναι:
έγγραφη επίπληξη, πρόστιμο έως 12 μηνών αποδοχών, μισθολογικές κυρώσεις, στέρηση προαγωγών και θέσεων ευθύνης, υποβιβασμός, προσωρινή παύση και, στο τέλος της κλίμακας, οριστική παύση.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται σε ορισμένες περιπτώσεις και το ανώτατο όριο ποινών που μπορούν να επιβάλουν τα πειθαρχικά όργανα. Ενδεικτικά, το πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει υπουργός αυξάνεται από τρεις σε πέντε μήνες αποδοχών.
«Πειθαρχική συνδιαλλαγή»: Mια νέα έξοδος κινδύνου
Για πρώτη φορά εισάγεται ο θεσμός της πειθαρχικής συνδιαλλαγής. Ο ελεγχόμενος υπάλληλος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσει ευνοϊκότερη μεταχείριση, εφόσον:
- το παράπτωμα δεν επισύρει οριστική παύση και
- δεν έχει προκληθεί οικονομική ζημία ή αυτή έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Νέο κεντρικό Πειθαρχικό Συμβούλιο και τέλος στις καθυστερήσεις
Από το 2026, τις νέες υποθέσεις αναλαμβάνει το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, με 60 δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σε τριμελή και πενταμελή κλιμάκια. Για τις εξαιρετικά σοβαρές υποθέσεις προβλέπεται ειδικό πενταμελές σχήμα.
Στόχος του νέου συστήματος είναι η τυποποίηση, η διαφάνεια και – κυρίως – η επιτάχυνση των διαδικασιών, καθώς μέχρι σήμερα πειθαρχικές υποθέσεις παρέμεναν ανοικτές ακόμη και για πέντε χρόνια.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, εκκρεμούν 3.360 ένορκες διοικητικές εξετάσεις, ενώ περισσότεροι από 5.900 υπάλληλοι έχουν ανοιχτές πειθαρχικές υποθέσεις. Τα υφιστάμενα πειθαρχικά συμβούλια καταργούνται οριστικά στις αρχές του 2027 και καλούνται να κλείσουν όλες τις εκκρεμότητες έως το τέλος του 2026.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Κλείδωσε» οριστικά η ημερομηνία της ανακοίνωσης του κόμματος της Καρυστιανού
- Ακραίο σενάριο για Κοσιώνη
- Μια εικόνα, χίλιες… μπηχτές: Το εκπληκτικό σκίτσο του Πετρουλάκη για τον Τσίπρα και το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ
