Πόσο κοστίζουν πραγματικά τα καύσιμα στον κόσμο και γιατί η Ελλάδα πληρώνει σταθερά πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Στο διεθνές ενεργειακό περιβάλλον, οι τιμές της βενζίνης, του πετρελαίου κίνησης, του πετρελαίου θέρμανσης και του φυσικού αερίου δεν αποτελούν ένα ενιαίο, ομοιόμορφο μέγεθος. Αντιθέτως, καθορίζονται από ένα σύνθετο πλέγμα εθνικών πολιτικών, φορολογικών επιβαρύνσεων, επιδοτήσεων και της παραγωγικής δυναμικής κάθε χώρας. Τα πιο πρόσφατα συγκριτικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι, παρότι υφίσταται ένας παγκόσμιος μέσος όρος για τα καύσιμα, το τελικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής –είτε στην αντλία είτε στον λογαριασμό φυσικού αερίου παρουσιάζει εντυπωσιακές διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα.
Από τα φθηνά καύσιμα στις ακριβές αγορές
Σύμφωνα με τα στοιχεία του GlobalPetrolPrices.com για τον Δεκέμβριο του 2025, η μέση παγκόσμια τιμή της βενζίνης κινείται κοντά στο 1,30 δολάριο ανά λίτρο. Ωστόσο, πίσω από αυτόν τον αριθμό κρύβονται έντονες αποκλίσεις, οι οποίες εξαρτώνται τόσο από τη γεωγραφική περιοχή όσο και από το καθεστώς λειτουργίας της αγοράς. Σε χώρες με σημαντική παραγωγή ή γενναίες επιδοτήσεις, η τιμή υποχωρεί αισθητά, ενώ σε άλλες –κυρίως στην Ευρώπη– η υψηλή φορολογία και το ρυθμιστικό πλαίσιο ωθούν τις τιμές σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, όπου η έντονη πετρελαϊκή δραστηριότητα και ο κρατικός έλεγχος των τιμών επιτρέπουν την πώληση βενζίνης σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Στον αντίποδα, σε χώρες με βαριά φορολογία στα καύσιμα –όπως συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης– οι οδηγοί έρχονται αντιμέτωποι με σημαντικά ακριβότερες τιμές.
Στην Αίγυπτο, για παράδειγμα, η βενζίνη εξακολουθεί να διατίθεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, κοντά στα 0,30 δολάρια το λίτρο, αποτέλεσμα του κρατικού ελέγχου και της μερικής επιδότησης. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές διεθνώς, εξαιτίας της αυξημένης φορολογίας. Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά μια θέση ανάμεσα στις πιο ακριβές ευρωπαϊκές χώρες, με την τιμή της βενζίνης να διαμορφώνεται λίγο κάτω από τα 1,80 ευρώ ανά λίτρο, επίπεδο σαφώς υψηλότερο τόσο από τον παγκόσμιο μέσο όρο όσο και από αντίστοιχες ευρωπαϊκές αγορές με ηπιότερη φορολογία. Αντίθετα, κράτη-μέλη όπως η Βουλγαρία εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές, αντανακλώντας το λιγότερο επιβαρυμένο φορολογικό τους καθεστώς.
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στο πετρέλαιο κίνησης (diesel). Ο παγκόσμιος μέσος όρος διαμορφώνεται ελαφρώς χαμηλότερα από εκείνον της βενζίνης, ωστόσο οι αποκλίσεις παραμένουν μεγάλες. Σε χώρες με χαμηλούς φόρους ή ισχυρές επιδοτήσεις, το diesel κοστίζει αισθητά λιγότερο σε σχέση με αγορές όπου η φορολογία είναι αυξημένη.
Φυσικό αέριο και πετρέλαιο θέρμανσης: Σύνθετες διαφοροποιήσεις
Όσον αφορά το φυσικό αέριο για οικιακή χρήση, τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο παγκόσμιος μέσος όρος ανέρχεται περίπου στα 0,09 δολάρια ανά kWh. Σε χώρες με εκτεταμένη εγχώρια παραγωγή, οι τιμές μπορεί να πέφτουν ακόμη και κάτω από τα 0,01 δολάρια ανά kWh. Αντίθετα, σε αγορές που εξαρτώνται από εισαγωγές ή επιβαρύνονται με φόρους και τέλη δικτύου, το κόστος για τον καταναλωτή αυξάνεται σημαντικά.
Το πετρέλαιο θέρμανσης παρουσιάζει επίσης έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών. Παρότι δεν υφίστανται πλήρως συγκρίσιμα παγκόσμια δεδομένα, τόσο για τη θέρμανση όσο και για την κίνηση, οι αποκλίσεις είναι εμφανείς. Σε χώρες όπου η θέρμανση αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό, η φορολογική επιβάρυνση είναι χαμηλότερη και, κατ’ επέκταση, η τελική τιμή για τα νοικοκυριά πιο προσιτή. Σε άλλες αγορές, αντίθετα, το κόστος ενσωματώνει αυξημένα τέλη και φόρους.
Πού πληρώνουν περισσότερο και πού λιγότερο οι καταναλωτές
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τις διεθνείς βάσεις δεδομένων ενεργειακών τιμών δείχνει ότι χώρες με ισχυρή παραγωγή και εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου –ιδίως στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τμήματα της Κεντρικής Ασίας– προσφέρουν στους πολίτες τους τιμές αισθητά χαμηλότερες από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αντιθέτως, σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες, και ιδιαίτερα στην Ευρώπη, η υψηλή φορολογία και οι ρυθμιστικές επιβαρύνσεις έχουν εκτοξεύσει το κόστος σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρότι πρόκειται για μια από τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες παγκοσμίως, οι τιμές της βενζίνης και του diesel παραμένουν συγκριτικά χαμηλές, κυρίως λόγω της περιορισμένης φορολογίας στα καύσιμα και της ισχυρής εγχώριας παραγωγής.
Η θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό τοπίο
Μέσα σε αυτό το διεθνές πλαίσιο, η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τanto η βενζίνη όσο και το diesel διαμορφώνονται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη φορολογία και στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα υγρά καύσιμα. Αντίστοιχα, η τιμή του φυσικού αερίου για θέρμανση επηρεάζεται από τη δομή του δικτύου και τα τέλη διανομής, καθιστώντας το τελικό κόστος για τον καταναλωτή υψηλότερο σε σύγκριση με χώρες που διαθέτουν εγχώρια παραγωγή ή χαμηλότερους φόρους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του GlobalPetrolPrices.com και του υπουργείου Ανάπτυξης, η πανελλαδική μέση τιμή της απλής αμόλυβδης ανέρχεται στα 1,743 ευρώ ανά λίτρο, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος διαμορφώνεται περίπου στα 1,44 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή στην Ελλάδα είναι αυξημένη κατά περίπου 30 λεπτά ή περισσότερο από 20%. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στο diesel κίνησης, με μέση τιμή στα 1,546 ευρώ ανά λίτρο, τη στιγμή που διεθνώς ο μέσος όρος αντιστοιχεί σε περίπου 1,24 δολάρια. Οι αποκλίσεις αυτές κατατάσσουν τη χώρα σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες αγορές καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
